دیگران چه می خوانند..؟
نمناک سبک زندگیخانه داری نکات مهم و آموزش تکثیر گیاه “رزماری”
رزماری ، رزماری خواص
رومارَن یا اِکلیل کوهی یا رُزماری (Rosmarinus officinalis) گیاهی خشبی، چندساله و معطر است که برگ هایی سوزنی شکل و همیشه سبز دارد.

کاشت رزماری

   رزماری، برگ و سرشاخه های گلدار خشک شده گیاه Rosmarinus officinalis از خانواده نعناعیان (Lamiaceae) است که حداقل دارای 1 درصد (حجم/وزن) روغن فرار می باشد.رومارَن یا اِکلیل کوهی یا رُزماری (Rosmarinus officinalis) گیاهی خشبی، چندساله و معطر است که برگ هایی سوزنی شکل و همیشه سبز دارد. رومارن بومی منطقهٔ مدیترانه و کشور اوروگوئه است. گل های آن در رنگ های گوناگون سفید، صورتی، بنفش یا آبی می رویند. در گذشته در کشورهای اروپایی بویژه در یونان و روم باستان، کاربرد درمانی این گیاه شناخته شده و مردم از این گیاه استفاده غذایی و دارویی می کردند.

گیاهی چند ساله، بوته ای، همیشه سبز با شاخه های بالا رونده که طول آن به 90 تا 150 سانتی متر می رسد. شاخه های گیاه هنگامی که جوان باشد نرم و کرک دار اما با گذشت زمان چوبی شده و پوست آن فلس مانند می شود. گل های رزماری به رنگ آبی هستند. برگ و سرشاخه های گلدار گیاه، اندام دارویی رزماری را تشکیل می دهد. رزماری بومی حوزه مدیترانه است و در این منطقه به صورت خودرو رشد می کند و پرورش آن در ایران در بیشتر نواحی انجام می شود. پرورش دهندگان عمده آن در دنیا کشورهای شمال آفریقا به خصوص مراکش و تونس، کشور های جنوب اروپا مانند فرانسه و ایتالیا است. از ویژگی های این گیاه بوی فراوان برگ ها محسوب می شود که آن را به عنوان یک گیاه معطر مشهور کرده است. رزماری گیاهی مقاوم به سرما و شرایط خشکی است و به همین دلیل خاصیت پرورش و کاربرد در فضای سبز شهری را دارد. ماده مؤثره اصلی برگ و سرشاخه های گیاه رزماری را روغن فرار تشکیل می دهد. میزان روغن فرار این گیاه در نقاط مختلف دنیا بین 5ر0 تا 5ر2 درصد گزارش شده است. رزماری یکی از چاشنی های پُرمصرف در آشپزی است. مردم می گویند رزماری فقط در باغ خانه هایی رشد می کند که بانوی خانه، حقیقتاً ارباب خانه باشد.
 
کاشت رزماری

کاشت و تکثیر رزماری

گونه های دیگر

در سطح جهان 2 گونه رزماری و واریته ها یا کولتیوار های گوناگونی برای این گونه گزارش شده است که از نظر رنگ گل، ساقه، بنیه و تحمل شرایط محیطی متفاوتند. در بازار عطاری به جای رزماری ناخنک با نام علمی Adtragalus hamosus ارائه می شود.

ترکیبات مهم

مهم ترین ترکیب این گیاه 5/2-1 درصد اسانس می باشد. مواد موجود در اسانس رزماری شامل بورنئول، لیمونن، کامفن، 1و 8 سینئول، کامفر و آلفاپی نن است. ترکیبات اسانس نیز به محل و شرایط کشت ارتباط دارد. ترکیبات دیگر گیاه اسیدهای فنلی از جمله اسید روزماریک، اسید کافئیک و اسید کلروژنیک هستند.
تحقیقات متعددی خاصیت ضد سرطان آن را اثبات کرده و اسید کارنوزیک موجود در آن دارای خاصیت قوی ضد ایدز (HIV) است
همچنین سالیسیلات به مقدار زیاد، فلاوونوئیدها، ترکیبات تلخ دی ترپنی مانند کارنوزول و ترکیبات تری ترپتی، اجزای تشکیل دهنده دیگر این گیاه هستند.

تکثیر/ کشت

تکثیر این گیاه با دانه، قلمه زنی، لایه بندی یا تقسیم صورت می گیرد. دانه ها را در خانه و در عمق 4.5 سانتی متری ظرفی کاشته و وقتی ارتفاع جوانه ها 7.5 سانتی متر شد، آن ها را به فاصله 60 سانتی متری از هم در باغچه یا باغ بکارید. از طریق کاشت دانه های رسیده، قلمه زدن و خوابانیدن تکثیر می شود. بهترین روش تکثیر این گیاه قلمه است. بدین طریق که در بهار یا پائیز سر شاخه های این گیاه را در ماسه کاشته و در محل مناسبی نگهداری می کنند که پس از 2 الی 3 ماه قلمه ها ریشه دار شده و سپس آنها را به محل اصلی منتقل می کنند. معمولاً فاصله کاشت بوته ها 70 الی 100 سانتی متر است و تراکم کشت آن در هکتار 10000 الی 12000 بوته در هکتار است.برای کاشت این گیاه در زمین در پائیز شخم عمیقی زده می شود و کود حیوانی و شیمیایی بر حسب نیاز با توجه به توصیه آزمایشگاه داده می شود.

کاشت همراه

رزماری را کنار گیاهی بالغ (sage) بکارید چون یکدیگر را تحریک می کنند. گفته می شود که رزماری حشره هویج را دفع کرده و همچنین زنبورهای عسل را جذب می کند.

کود دهی

هنگام کاشت و پس از انجام شخم عمیق از کود حیوانی به میزان 10 الی 15 تن در هکتار و در طول فصل رشد از کود دامی یا کود کامل ( K ، P ، N ) در 2 الی 3 نوبت استفاده می شود که بین ردیف های کشت کود اضافه می گردد .
دوره آبیاری بین 7 تا 10 روز است .

نیازها

نیاز به محل آفتابی و خاک معمولی با زهکشی خوب دارد. نسبت به سرما نسبتاً مقاوم است و تا دمای 5ـ درجه سانتیگراد را تحمل می کند اما در مناطق سرد بهتر است آن را در ضلع جنوبی یا غربی دیوار کاشت. هنگام بهار (بعد از پایان یخبندان) شاخه های آسیب دیده از یخبندان را حذف نموده و تنها شاخه های چوبی سالم را باقی می گذارند و گیاهان مسن را که بصورت آشفته درآمده و فرم خود را از دست داده اند سر بر می کنند تا جوانه های جدید رشد کنند.
اگر از این درختچه برای ایجاد پرچین استفاده شود، هرس فرم آن باید بعد از پایان گلدهی صورت گیرد.
در پاییز زمین را شخم عمیق می زنیم و در بهار پس از شخم مجدد و اضافه نمودن کود حیوانی نشاها را به خاک می نشانیم.
بد نیست بدانید که اکلیل کوهی تاکنون در کشور ما هیچ حساسیتی نسبت به آفات و بیماری ها از خود نشان نداده و حتی در زمین های آلوده به نماتد مقاومت خوبی داشته است.

عوامل محیطی

گیاه رزماری غیر بومی محسوب می شود، تحمل خوبی به کم آبی و کم و بیش به شوری دارد. رزماری به بسیاری از آفت ها و بیماری ها، و به تشعشع زیاد خورشید مقاوم است. بنابراین در حاشیه سنگ فرش و آسفالت می توان این گیاه را به خوبی کشت کرد. رزماری به آلودگی هوا تحمل خوبی نشان می دهد، ولی آب ایستادگی پای بوته را تحمل نمی کند. از نظر سازگاری مشابه اسطوخودوس بوده، اما تحمل به شوری بیشتر از اسطوخودوس است. رزماری در زیبا سازی فضای سبز کاربرد دارد. این گیاه بسیار هرس پذیر است و به فرم های دلخواه (توپیاری) قابل شکل دهی است.

آفات و بیماریها

آفات خاصی که بطور جدی به رزماری آسیب وارد کند وجود ندارد ولی رزماری به بیماری قارچی مبتلا می شود که مهمترین آن Rhizoctonia solan می باشد که با قارچ کش بنومیل یا مانکوزب قابل درمان خواهد بود.

برداشت

برداشت زمانی انجام می شود که گیاه در حال گل دادن است ، گل ها در فروردین تا اوایل خرداد ظاهر می شوند . به صورتی که سرشاخه ها به طول 35 – 30 سانتیمتر برداشت می شوند . معمولا برگها را پس از چیدن در سایه خشک می کنند و برای اسانس گیری به سرعت به محل تقطیر و کارخانه فرآوری منتقل می کنند.

آموزش گام به گام کاشت رزماری با دانه در گلدان

– دانه های رزماری را باید 6 تا 12 هفته قبل از آخرین سرما برای کاشت آماده کرد. دانه ها را قبل از کاشت بخیسانید. آن ها را در یک ظرف شیشه ای قرار دهید و روی دانه ها مقداری آب بریزید و اجازه دهید چند ساعت در آب بمانند. در این صورت دانه ها آب جذب کرده و زودتر جوانه می زنند.
– یک سینی نشا را با خاکی که زهکشی خوبی داشته باشد پر کنید. می توانید از خاک باغچه یا ورمیکولیت استفاده کنید.
– دانه های رزماری را در سینی نشا بکارید. در هر خانه از سینی نشا 3 یا 4 دانه رزماری قرار دهید و روی دانه ها را به آرامی با لایه نازکی خاک بپوشانید.
– با اسپری به آرامی به دانه ها آب دهید. خاک باید مرطوب باشد ولی خیس نشود.
– روی سینی نشا را با پوشش پلاستیکی بپوشانید(برای حفظ رطوبت) و آن را در یک جای گرم قرار دهید. درجه حرارت ایده آل برای جوانه زنی رزماری 25 تا 30 درجه سانتی گراد می باشد.
– بعد از این که دانه های رزماری جوانه زدند، پوشش پلاستیکی را بردارید. جوانه زنی ممکن است تا 6 هفته طول بکشد.
– بعد از جوانه زنی ، رزماری به مقدار زیادی نور و گرما برای ادامه رشد نیاز دارد. همچنین خاک هم باید مرطوب نگه داشته شود و آب دهی به گیاه باید به آرامی انجام شود.
– بعد از این که جوانه های رزماری حدود 7 یا 8 سانتی متر بلند شدند، هر کدام از آن ها را به یک گلدان منتقل کنید.
– یک گلدان متوسط برای هر بوته رزماری آماده کنید. حداقل یک سوراخ زهکشی باید در ته گلدان وجود داشته باشد. گلدان های گلی گزینه مناسبی هستند.
– گلدان ها را با خاکی که زهکشی خوبی دارد پر کنید. می توان از مخلوط خاک باغچه با شن و ماسه و ورمیکولیت استفاده کر
– یک سوراخ در خاک ایجاد کنید. سوراخ باید تقریبا به اندازه خانه های سینی نشا باشد که رزماری در آن کاشته شده بود.
– رزماری را با خاک از سینی نشا جدا کنید و آن را در گلدان قرار دهید و خاک اطراف ساقه را فشار دهید.

کشت بافت گیاه رزماری

تکثیر این گیاه از طریق تکنیک کشت بافت و دستکاری ژنتیکی افزایش تولیدات ثانویه درگیاه را میسر می سازد بررسی مر احل مختلف کالوس زایی درون شیشه ای و سپس متابولیت های تولید شده دراین مرحله این گیاه میتواند گام مهمی در کمک به استخراج موادموثره این گیاه باشد با توجه به ارزش دارویی این گیاه آزمایشاتی به منظور تعیین بهترین شرایط تشکیل کالوس در سطوح مختلف IBA صفر، 1و5و10میکرومولار و BAP صفر 1،5و10 میکرومولار به تنهایی یا درترکیب با هم از روش فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با 5 تکرار صورت گرفت.
 
خواص رزماری

خواص رزماری چیست ؟

 

خواص رزماری

خواص گیاه رزماری برای تقویت حافظه:

یکی از اولین موارد گزارش شده و یا مستند از رزماری به عنوان یک محرک شناختی بود. گفته می شد که رزماری به بهبود حافظه و افزایش هوش وتمرکز کمک می کند. اگرچه تمامی این ادعاها در دست تحقیق و بررسی است اما مصرف آن می تواند تاثیر خوبی بر روی افزایش حافظه داشته باشد. این ماده به شما کمک می کند ذهن تازه و جوان تری داشته باشید. رزماری همچنین برای تحریک فعالیت های شناختی در دوران کهنسالی بسیار مفید است. در افرادی که از اختلالات شناختی رنج می برند مصرف رزماری می تواند مفید باشد.رزماری یک مکمل جایگزین خوب برای بیشتر درمان های مدرن است.

بهبود خلق و خو و استرس با رزماری:

عطر و بوی رزماری می تواند به تنهایی خلق و خوی شما را بهبود ببخشد، ذهن شما را پاک سازد و استرس را کاهش دهد.در افرادی که دچار اضطراب مزمن و یا عدم تعادل هورمون های استرس هستند، مصرف رزماری می تواند مفید باشد. زمانی که این گیاه مصرف شود می تواند اثرات مثبتی داشته باشد. در آروماتراپی نیز از اسانس رزماری برای این مقاصد استفاده می شود.

اثرات رزماری در تقویت سیستم ایمنی بدن

ترکیبات فعال در رزماری آنتی اکسیدانی، ضدالتهابی و ضدسرطانی هستند. این نشان دهنده یک حمله سه جانبه در برابر بسیاری از بیماری های مختلف و عوامل بیماری زا است که می تواند سیستم ایمنی بدن را تهدید کند.این ترکیبات آنتی اکسیدانی یک خط دفاعی ثانویه در پشت سیستم ایمنی بدن تشکیل می دهند. رزماری حاوی مقدار قابل توجهی از این ترکیبات قدرتمند از جمله رزمارینیک اسید، اسید کافئیک و اسید بتولیک است.

خاصیتهای آنتی باکتریایی گیاه رزماری

با اینکه خاصیت کلی رزماری در تقویت سیستم ایمنی بدن به تنهایی برای حفط سلامت بدن کافیست اما این ماده در مقابل عفونت های باکتریایی به خصوص در معده بسیار مفید و موثر است. هلیکو باکتر پیلوری یک پاتوژن شایع و بسیار خطرناک است که می تواند باعث زخم معده گردد اما رزماری از رشد آن جلوگیری می کند. رزماری همچنین از بروز عفونت های استاف که سالیانه جان هزاران نفر را می گیرد، جلوگیری می کند.

فواید تسکین دهنده معده گیاه رزماری

رزماری به طور سنتی در فرهنگ های مختلفی برای درمان دردهای شکمی، یبوست، نفخ و اسهال مورد استفاده قرار می گیرد. تاثیر ضد التهابی و محرک آن بسیار موثر است. بنابراین اضافه کردن مقادیر مناسب از رزماری به رژیم غذایی می تواند به تنظیم اجابت مزاج کمک کند و سیستم گوارشی شما را بهبود ببخشد.

رزماری، تازه و خوشبو کننده نفس

رزماری به عنوان یک عامل آنتی باکتریایی می تواند نقش بسیار شگفت انگیزی در خوشبو کردن دهان داشته باشد. همین امر موجب می شود سلامت و بهداشت دهان و دندان نیز بهبود یابد. برگ های رزماری را در یک لیوان آب داغ قرار دهید و سپس با آب آن، دهان خود را بشویید. این کار باعث از بین رفتن باکتری های مضر دهان شده و دهان شما را خوشبوتر می کند.

استفاده از رزماری برای تحریک جریان خون

رزماری به عنوان یک محرک در بدن عمل می کند و تولید سلول های قرمز خون و جریان آن را افزایش می دهد. این کار باعث بهبود عمل اکسیژن رسانی به بافت ها و اندام های مختلف می شود. همچنین افزایش جریان خون می تواند به تحریک حرکت مواد مغذی به سلول هایی که به آن نیاز دارند کمک کند.

خواص رزماری برای تسکین درد

رزماری به عنوان یک ماده ی ضد درد به صورت موضعی برای درمان درد مورد استفاده قرار می گیرد. زمانی که رزماری به صورت خوراکی مصرف شود مانند یک تسکین دهنده درد عمل می کند. در واقع، یکی از استفاده های محبوب رزماری برای درمان میگرن است. استشمام بوی رزماری برای کاهش نشانه های میگرن بسیار مفید خواهد بود.

خاصیت ضد التهابی رزماری

شاید یکی از مهم ترین کاربردهای رزماری استفاده از آن به عنوان یک ماده ی ضد التهابی است. اسید کارنوسیک آنتی اکسیدان و ترکیب ضد التهابی قدرتمندی است که در رزماری یافت می شود و می تواند برای کاهش التهاب مفاصل، ماهیچه ها و رگ های خونی مفید باشد. همین امر باعث شده است که رزماری به یک درمان موثر برای بیماری های مختلفی همچون فشار خون، نقرس، ورم مفاصل و صدمات متحمل شده در فعالیت بدنی یا جراحی تبدیل شود. علاوه بر این، کاهش التهاب در سیستم قلبی –عروقی می تواند برای افزایش سلامت قلب موثر باشد.

سم زدایی از بدن با گیاه رزماری

رزماری دارای طبیعت ادرار آور است و این بدان معناست که می تواند سموم بدن را از طریق ادرار از بدن دفع کند. اینکار باعث افزایش سلامت کلی بدن می شود. رزماری به بهبود سلامت کبد در بدن نیز کمک فراوانی می کند.کبد یکی از ارگان هایی است که به سختی درمان می شود.

رزماری و سلامت پوست

خاصیت ضد پیری رزماری به خوبی شناخته شده است. اگرچه این خاصیت در اسانس رزماری بیشتر دیده می شود اما برگ های آن نیز تاثیر بسیار خوبی بر روی پوست دارند و می توانند باعث جوانسازی آن شوند. رزماری همچنین در درمان لکه و جوش نیز به خوبی عمل می کند.

عوارض جانبی

مصرف دارویی موضعی گیاه و یا کاربرد فرآورده های آرایشی ـ بهداشتی حاوی رزماری در برخی از افراد حساس، گهگاه ایجاد قرمزی پوست، درماتیت، حساسیت پوستی و حساسیت به نور ایجاد می کند.

موارد احتیاط

رزماری در دوران بارداری، شیردهی و در بیماران صرعی و فشار خون بالا بهتر است به کار نرود. روغن رزماری دارای 20ـ10 درصد کافور است که اگر به مقدار زیاد مصرف شود می تواند موجب تشنجات صرع مانند شود.
موارد استعمال در پزشکی گذشته:در طب گذشته از رزماری به صورت خوراکی به عنوان مدر و ضد نفخ و به صورت موضعی به عنوان ضد التهاب و ضد درد استفاده می کرده اند.
طی صدها سال از رزماری در مراقبت از پوست و مو استفاده شده و یکی از اجزای ادکلن real و جزو اصلی آب تقطیری تهیه شده از الکل رقیق و گل های رزماری است که نوعی مخلوط قابض گیاهی در حامل سرکه سیب می باشد و به پاکسازی، تقویت و سم زدایی پوست به ویژه پوست های چرب و مستعد آکنه کمک نموده و به داشتن اثرات فوق العاده در ایجاد جوانی مشهور است.
رزماری برای آبکشی موهای تیره و مالش دادن پوست سر مورد استفاده قرار می گیرد که برای تأمین سلامت موها و جلوگیری از ریزش بیش از حد آنها به ویژه متعاقب بیماری ها واقعاً ارزشمند است. رزماری به برگرداندن رنگ به موهای خاکستری و حتی درمان طاسی مشهور است.

 

نکات مهم و آموزش تکثیر گیاه رزماری

منبع : نمناک - / ک.ک
این مطلب مفید بود ؟ 1 1
برچسب ها :
نظر کاربران
نظر خود را بنویسید ...

توجه : ارسال پیام های توهین آمیز به هر شکل و با هر ادبیاتی با اخلاق و منش اسلامی ،ایرانی ما در تناقض است لذا از ارسال اینگونه پیام ها جدا خودداری فرمایید.

کد امنیتی
ارسال نظر
انصراف