آزمایش اسپرم
آزمایش اسپرم با تجزیه و تحلیل مایع منی برای تعیین قدرت باروری مردان و مشکلاتی که زوجین برای فرزند دار شدن دارند انجام می شود.

آزمایش اسپرم

آزمایش اسپرم یک آزمایش میکروسکوپی است که به منظور بررسی پتانسیل تولید مثل آقایان انجام می‎شود . ناباروری بزرگ ترین نگرانی افراد علاقه مند به بچه دار شدن است و امروزه در بین زوجین بسیار شایع می ‎باشد.

سالانه حدود 600 هزار ازدواج در ترکیه صورت می ‎گیرد و سالانه حدود 90 هزار زوج با مشکل ناباروری رو به رو هستند .اخیرا متخصصان آندرولوژی اطلاعاتی در مورد آنالیز اسپرم مایع منی ارائه داده اند.

آزمایش اسپرم ( تجزیه و تحلیل مایع منی ) چیست و چرا انجام می ‎شود؟

به طور کلی در صورتی که یک زوج بعد از گذشت حدود 1 سال تلاش برای بچه دار شدن و انجام رابطه جنسی منظم و بدون استفاده از روش های جلوگیری از بارداری ، موفق به باردار شدن نشوند، لازم است که آزمایش اسپرم انجام شود . امروزه جوانان در سنین بالا ازدواج می ‎کنند و سن فرزند آوری نیز تا حدود زیادی افزایش پیدا کرده است .

برای مردان علاوه بر معاینات عمومی ، آزمایشات هورمونی و ژنتیکی نیز صورت می ‎پذیرد و در صورت لزوم انجام آزمایشات اسپرم نیز توصیه می ‎شود که آزمایش اسپرم باید در یک مرکز بهداشتی کاملا مجهز انجام شود .

آزمایش اسپرم معمولا برای ارزیابی کیفیت و تعداد اسپرم ها و شناسایی مشکلات احتمالی ناشی از بیماری بیضه ها انجام می ‎شود و در صورت لزوم پزشک انجام رادیوتراپی و شیمی درمانی را برای فرد تجویز خواهد کرد .

قبل از انجام آزمایش اسپرم، زوجین با هم به اتاق معاینه مراجعه می ‎کنند و تاریخچه بیماری آقا از دوران کودکی تا بزرگسالی مورد بررسی قرار می ‎گیرد و همچنین معاینات دقیقی از اندام تولید مثلی ، بیماری های مقاربتی و کبدی مزمن، نارسایی کلیه ، بیماری های ریوی ، فشار خون بالا، عفونت های تنفسی، تیروئید و دیابت نیز مورد بررسی قرار می گیرد .

قبل از آزمایش اسپرم شرایط نا مطلوب شغلی بیمار، عادت های اشتباه سبک زندگی شامل استعمال سیگار و دخانیات و روش های پیشگیری از بارداری نیز بررسی خواهند شد.پس از انجام معاینه دقیق ، تست های غربالگری از جمله آزمایش اسپرم ( اسپرموگرام، آنالیز مایع منی) آغاز می ‎شود.

آزمایش اسپرم در کجا انجام می‎ شود؟

آزمایش اسپرم در مرکز باروری یا بخش آندرولوژی یک بیمارستان کاملا مجهز انجام می ‎شود و مهم ترین ملاک در انتخاب بیمارستان برای انجام آزمایش اسپرم ، مجهز بودن آن و وجود پزشکان متخصص متعدد است . مهارت این افراد در موضوع مورد نظر، شما را به صحیح ترین راه سوق می ‎دهد و گزینه های درمانی مناسبی را به شما ارائه خواهند داد .

آزمایش اسپرم

آزمایش اسپرم چگونه انجام می ‎شود؟

بیمار باید پس از حداقل 2 روز و حداکثر 5 روز پرهیز از رابطه جنسی نمونه اسپرم خود را به منظور انجام آزمایش اسپرم به یک مرکز مجهز تحویل دهد که نتایج این آزمایش معمولا بعد از گذشت 1 روز آماده خواهد بود . پزشک شما ممکن است حداقل 2 آزمایش اسپرم با فاصله زمانی 3 تا 8 هفته برای تان تجویز کند.

توصیه می ‎شود نمونه اسپرم در محیط بیمارستانی به دست آید و در صورتی که بیمار از طریق استمناء قادر به تهیه نمونه نباشد ، می ‎تواند با استفاده از کاندوم های مخصوص آنالیز اسپرم که فاقد هیچ گونه مواد سمی هستند و با کمک شریک زندگی خود ، نمونه را تهیه کند و نمونه به دست آمده باید ظرف 1 ساعت در آزمایشگاه مورد ارزیابی قرار بگیرد .همچنین می توان نمونه اسپرم را از طریق رابطه جنسی با خروج قبل از انزال ، انزال تحریک شده توسط الکتریسیته نیز تهیه کرد.

نمونه خوب برای آزمایش اسپرم

برای دریافت یک نمونه آزمایش خوب دو عامل اصلی ضروری است :

1. منی باید در دمای بدن نگهداری شود. گرم و یا خیلی سرد شدن منی سبب نادرست شدن نتیجه آزمایش خواهد شد.

2. 30 تا 60 دقیقه پس از خروج ازمایع منی از بدن آن را به آزمایشگاه بفرستید.

قبل از انجام آزمایش اسپرم

  • 24 تا 72 ساعت قبل از آزمایش از انزال جلوگیری نمایید .
  • از مصرف الکل، کافئین و مواد مخدر مانند کوکائین و ماری جوانادو تا پنج روز قبل از آزمایش خودداری کنید.
  • داروهای گیاهی مانند اکیناسه مصرف نکنید .
  • از مصرف داروهای هورمونی بپرهیزید .
  • درمورد داروهای مصرفی با پزشک خود صحبت کنید.

در طول آزمایش اسپرم، به نکات زیر توجه کنید:

  1. در طول انجام آزمایش اسپرم ، از صابون های روان کننده استفاده نکنید.
  2. آلت و انگشت نباید در تماس با سطح داخلی ظرف اسپرم و یا درب آن قرار بگیرند .
  3. تمام مایع منی حاصل از انزال باید درون ظرف اسپرم قرار بگیرد .
  4. قبل از تهیه نمونه اسپرم، پزشک خود را در رابطه با دارو های مصرفی تان مطلع سازید .
  5. نمونه اسپرم باید در دمای اتاق تهیه شده و سریعا به آزمایشگاه تحویل داده شود .
  6. در صورت داشتن استرس و اضطراب از تهیه نمونه خودداری کنید.
  7. در صورتی که قادر به تهیه نمونه اسپرم در محیط ازمایشگاهی نیستید، باید به کارکنان آزمایشگاهی و پزشکتان اطلاع دهید تا روشی مناسب برای تهیه نمونه به شما توصیه شود.

نتایج آزمایش اسپرم چگونه ارزیابی می‎ شود؟

تعداد اسپرم

شمارش اسپرم به تعداد اسپرم هایی که در 1 میلی متر مایع منی وجود دارند ، اشاره دارد.دستوالعمل های سازمان بهداشت جهانی نشان می ‎دهند که تعداد اسپرم های نرمال حداقل 15 میلیون در هر میلی متر و حداکثر 39 میلیون اسپرم در هر میلی متر است و تحقیقات نشان می ‎دهند که حداکثر 90% علت ناباروری مردان ناشی از غیر طبیعی بودن تعداد اسپرم های موجود درمایع منی است .

اسپرم

تحرک اسپرم

تحرک اسپرم نیز در آزماش اسپرم مورد بررسی قرار می‎ گیرد. تحرک کم می ‎تواند ظرفیت اسپرم در حرکت به سمت دستگاه تولید مثل زن را کاهش دهد.

مورفولوژی اسپرم

مورفولوژی اسپرم به اندازه و شکل اسپرم های فرد اشاره دارد . اسپرم معمولی دارای دم بلند و سر بیضی شکل است و اسپرم های غیر طبیعی در رسیدن، نفوذ و لقاح با تخمک دچار مشکل خواهند بود .مایع منی عادی حاوی حداقل 4% اسپرم کافی با فرم و تحرک استاندارد هستند.

حجم نمونه مایع منی

اگرچه تعداد اسپرم ، تحرک و مورفولوژی سه عامل اصلی در ارزیابی باروری مردان است اما با این حال فاکتور های دیگری نیز در ارزیابی اسپرم مورد بررسی قرار می ‏گیرند که این فاکتور ها عبارتند از حجم نمونه مایع منی، سطح ph آن و سطح فروکتوز منی .

به طور معمول حجم نمونه مایع منی باید حداقل به میزان 1 قاشق چای خوری باشد. مقدار مایع منی کمتر از 1 قاشق غذاخوری ممکن است نشان دهنده وجود انسداد در عروق فرد باشد.

سطح ph

سطح pH مایع منی از اهمیت بالایی برخوردار است. pH قیلیایی بالا و یا خیلی کم اسیدی ممکن است بر سلامت اسپرم و توانایی حرکت آن ها به دستگاه تناسلی زن تاثیر بگذارد.

میزان فروکتوز

میزان فروکتوز پایین در مایع منی نشان دهنده وجود مشکل در عملکرد غدد منی است.

مایع شدن

برای مایع شدن مایع منی 15 تا 30 دقیقه زمان لازم است . اسپرم در ابتدا غلیظ است، توانایی آن برای مایع شدنبه اسپرم کمک می کند تا حرکت کند. اگر اسپرم در 15 تا 30 دقیقه مایع نشود، روی باروری اثر می گذارد .

ظاهر

رنگ اسپرم باید سفید تا خاکستری باشد. رنگ قرمز قهوه ای در اسپرم نشان دهنده وجود خون در آن است . اگر رنگ اسپرم زرد باشد نشانه زردی یا یک عارضه جانبی دارو است .

نحوه آزمایش اسپرم

تداخل آزمایش اسپرم

برخی از عوامل بر آزمون اثر منفی می گذارند ، این عوامل عبارتند از :

  • اگر مایع منی با spermicide (ماده ای که برای جلوگیری از بارداری ) تماس داشته باشد .
  • اگر فرد بیمار و یا استرس داشته باشد .
  • اگر آزمایش توسط تکنسین بی تجربه گرفته شده باشد .
  • اگر نمونه آلوده باشد .

برخی مواد بر اسپرم تاثیر می گذارد . نرمال نبودن نتایج آزمایش اسپرم به خاطر مصرف مواد زیر است:

  • الکل
  • کافئین
  • گیاهان مانند سنت جان
  • داروهای تجویزی کاهش دهنده تعداد اسپرم مانند سایمتیدین
  • مواد مخدر
  • تنباکو

نتایج آزمایش اسپرم چه زمانی آماده می ‎شود ؟

ارزیابی اولیه آزمایش اسپرم معمولا بعد از گذشت 1 ساعت الی 1 روز آماده خواهد بود و سپس ارزیابی مورفولوژیکی اسپرم ها انجام می‎شوند و سپس حداقل 100 سلول اسپرم به وسیله میکروسکوپ مورد بررسی قرار خواهند گرفت تا خصوصیات ساختاری و ناهنجاری های مورفولوژیکی آن ها مورد بررسی قرار بگیرد و نسبت اسپرم مورفولوژیکی عادی محاسبه شود. پس از انجام این آزمایشات و در نتیجه نهایی آزمایش اسپرم، روز بعد آماده خواهد بود .

نتایج غیر طبیعی آزمایش اسپرم به چه معنی است ؟

نتایج غیر عادی اسپرم نشان دهنده مشکلات زیر می باشد :

  • ناباروری
  • عفونت
  • عدم تعادل هورمونی
  • بیماری مثل دیابت
  • نقص ژن
  • قرار گرفتن در معرض اشعه

اگر نتایج غیرطبیعی باشد پزشک پیشنهاد می کند آزمایش های زیر را انجام دهید :

  • آزمایشات ژنتیک انجام دهید .
  • آزمایش هورمون انجام گیرد .
  • ادرار بعد از انزال را انجام دهید .
  • یک نمونه بافت از بیضه ها بگیرید .
  • تست سلول های ایمنی ضد اسپرم را انجام دهید .

نکاتی که برای افزایش کیفیت اسپرم باید مورد توجه قرار گیرند

برای این که نتایج مثبتی از ارزیابی آزمایش اسپرم داشته باشید، باید در سبک زندگی خود تغییراتی ایجاد کنید . اسپرم ها نسبت به شرایط محیطی کاملا حساس هستند و ممکن است تحت تاثیر شرایط نامناسب محیطی قرار بگیرند.

از خوردن فست فود خودداری کنید

برای افزایش کیفیت اسپرم باید از خوردن غذاهای فست فودی خودداری کنید که غذا های فست فودی به دلیل داشتن کلسترول بالا، سبب فاسد شدن مخاط اسپرم و کاهش توانایی آن ها در تشکیل لقاح شوند که این امر در نهایت منجر به بروز ناباروری می ‎شود.

پرهیز از فست فود

از استعمال دخانیات خودداری کنید

یکی دیگر از عواملی که در کیفیت اسپرم تاثیر گذار است سیگار کشیدن است. علاوه بر استعمال دخانیات، قرار گرفتن در معرض دود سیگار و قلیان، بر کیفیت اسپرم تاثیرات منفی می ‎گذارد. مصرف دارو های استروئیدی، دارو های ضد افسردگی، برخی آنتی بیوتیک های دارای سولفامید و برخی از دارو هایی که در درمان سرطان مورد استفاده قرار می‎گیرند نیز، بر کیفیت اسپرم تاثیر گذارند .

توجه بیشتری به شرایط کاری خود داشته باشید

محیط کاری افراد نیز تاثیر زیادی بر کیفیت اسپرم ها دارند. در افرادی که ارتباط مستقیمی با سموم دفع آفات کشاورزی دارند ، کیفیت اسپرم کاهش می‎یابد و مشکلات ناباروری بروز پیدا می ‎کند و برای احتیاط بهتر است که هنگام انجام این گونه فعالیت ها، دهان بینی خود را با ماسک بپوشانید تا سموم از راه های تنفسی دهان و بینی وارد بدن شما نشوند و همچنین افرادی که دائما در معرض اشعه قرار دارند، کارگران کارخانه های ریخته گری آهن و کارگران نانوایی که در محیط های به شدت گرم حضور دارند، باید مراقبت های ویژه ای از خود به عمل آورند .

گرمای بیش از حد باعث بروز مشکلات ناباروری می ‎شود

گرمای بیش از حد همیشه بر تولید اسپرم ها تاثیر منفی می ‎گذارد و استفاده از استخر و سونای آب گرم، برای مردانی که با مشکل ناباروری رو به رو هستند توصیه نمی ‎شود و همچنین لباس های تنگ موجب کاهش یافتن طول رگ های بیضه و درنتیجه کاهش توانایی باروری در مردان شود.

بیماری های منتقل شده از راه جنسی

عامل مهم دیگری که بر کیفیت اسپرم تاثیر گذار است، بیماری های مقاربتی است. برخی از عفونت هایی که از طریق رابطه جنسی وارد بدن مردان می ‎شوند به ارگان های دستگاه تناسلی مردان آسیب رسانده و بر کیفیت اسپرم آن ها تاثیر منفی می ‎گذارند و این امر در نهایت موجب ناباروری آقایان خواهد شد.

همه چیز در مورد آزمایش اسپرم ، روش انجام و نکات اصلی

55
این مطلب مفید بود ؟50
توجه : مطالب بخش بهداشت و سلامت سایت نمناک از منابع خارجی ترجمه شده و تنها جنبه اطلاع رسانی و آموزشی دارد . از اینرو توصیه پزشکی تخصصی تلقی نمی شوند و نباید آنها را جایگزین مراجعه به پزشک جهت تشخیص و درمان دانست .
منبع : who / cdc / ncbi / labtestsonline / memorial / بخش بهداشت و سلامت نمناک/ن/ز.ت
برچسب : اسپرم
وبگردی