نماز آیات ساده چند رکعت، قنوت و رکوع دارد؟ چه ساعتی بخوانیم؟
نماز آیات بواسطه چهار چیز واجب می شود: اول: گرفتن خورشید، دوم: گرفتن ماه، سوم: زلزله، چهارم: رعد و برق و بادهای سیاه و سرخ و مانند اینها درصورتی که بیشتر مردم بترسند که بنابراحتیاط واجب باید برای اینها نماز آیات بخوانند.
نماز آیات چند رکعت است و چگونه خوانده می شود؟
در آموزههای اسلامی، پدیدههای طبیعی همچون خسوف و کسوف، نشانههایی از قدرت و عظمت خداوند متعال تلقی میشوند. به همین دلیل، در فقه شیعه، نماز آیات به عنوان یک فریضه واجب در هنگام وقوع این نشانهها تشریع شده است. نماز آیات، که به آن «نماز نشانهها» نیز گفته میشود، هنگام رویدادهایی طبیعی و مهیب، بر مسلمانان واجب میگردد. نظر به فرارسیدن پدیده ماهگرفتگی کامل (ماه خونین)، در ادامه این بخش از نمناک خواهیم گفت که نماز آیات برای چیست؟ و سپس به بررسی احکام و آموزش نماز آیات می پردازیم.
نماز آیات چه موقع خوانده میشود؟
نماز آیات، نمازی است که خواندن آن به هنگام رخ دادن حوادث طبیعیای زیر واجب می شود، این حوادث عبارتند از:
- خورشیدگرفتگی
- ماهگرفتگی
- زمینلرزه
- بادهای زرد و سرخ
- آذرخش و صاعقه
- هر پدیده طبیعیای که موجب ترس بیشتر مردم شود.
طریقه خواندن نماز آیات
نماز آیات دو رکعت است و هر رکعت پنج رکوع دارد و به دو روش خوانده میشود.
روش اول:
- پس از تکبیرة الاحرام، سوره حمد و سپس سوره دیگری میخوانیم و به رکوع میرویم.
- پس از رکوع، دوباره سوره حمد و سوره دیگری میخوانیم و باز به رکوع میرویم.
- به همین ترتیب تا رکوع پنجم ادامه میهیم.
- سپس به سجده رفته و رکعت دوم را هم مانند رکعت اول به جا میآوریم.
- پس از سجدههای رکعت دوم هم تشهد و سلام میدهیم.( علامه حلی، نهایة الاحکام، ۱۴۱۹ق، ج۲، ص۷۲.)
روش دوم:تقسیم سوره توحید در نماز آیات
در هر رکعت، سوره حمد را تنها یک بار میخوانیم و سوره توحید را پنج قسمت کرده و قبل از هر رکوع، یک قسمت از آن را بهتنهایی (بدون سوره حمد) میخوانیم. (علامه حلی، نهایة الاحکام، ۱۴۱۹ق، ج۲، ص۷۱-۷۲.)
نکته:
میتوان در یک رکعت،روش اول و در رکعت دیگر شیوه دوم را به کار گرفت.( بنیهاشمی خمینی، توضیح المسائل مراجع، ۱۳۹۲ش، ج۱، ص۱۰۳۶)
نماز آیات چند قنوت دارد؟
در پاسخ به سوال" نماز آیات قنوت دارد ؟" باید بگوییم برخی از مستحبات نماز آیات عبارتاند از:خواندن قنوت پیش از رکوع دوم، چهارم، ششم، هشتم و دهم. یعنی نماز آیات پنج قنوت دارد و مستحب است که در نماز آیات در هر قیام دوم (رکوعهایی که شماره آن زوج است) بعد از قرائت سوره یا بخشی از آن و قبل از رکوع، قنوتی بخوانند که در مجموع دو رکعت، پنج قنوت میشود و برای راحتی میتوانند فقط یک قنوت قبل از رکوع دهم بجا آورند.
وقت نماز آیات در ماه گرفتگی
وقت نماز آیات مربوط به کُسوف (خورشیدگرفتگی) و خُسوف (ماهگرفتگی)، از اوّل گرفتگی قرص تا آغاز ظاهرشدن آن یا تا پایان ظاهرشدنش است. احتیاط آن است که خواندن نماز آیات را هنگام خسوف و کسوف به تأخیر نیندازیم اما اگر نماز آیات کُسوف و خُسوف در وقتش خوانده نشود، قضای آن واجب است.( علامه حلی، تبصرة المتعلمین، ۱۴۱۱ق، ص۴۸)
نماز آیات مربوط به زلزله و دیگر نمازهای آیات (بهجز نماز آیات کسوف و خسوف) قضا ندارندو هر زمان به جا آورده شود، به نیت اداء خوانده میشود. (علامه حلی، تبصرة المتعلمین، ۱۴۱۱ق، ص۴۸)
نماز آیات چرا واجب شد؟
در این باره حدیثی از امام کاظم (ع) نقل شده که فرمود:
«هنگامی که ابراهیم پسر پیامبر خدا (ص) درگذشت، خورشید گرفت. مردم گفتند که خورشید برای مرگ پسر فرستاده خدا گرفته است. پیامبر خدا پس از شنیدن این سخنان بالای منبر رفت و بعد از ثنای خداوند فرمود:«ای مردم! همانا گرفتن خورشید و ماه نشانههایی از نشانههای خدا است که فرمانبردارانه به فرمان او روان اند، برای مرگ و زندگی هیچکس نمیگیرد. پس هرگاه یکی یا هر دو گرفت، نماز [آیات] بگزارید». پس از منبر پایین آمد و با مردم نماز خورشیدگرفتگی (کسوف) گزاردند.»
از آن زمان، نماز آیات بر مسلمانان واجب شد.
احکام نماز آیات
- اگر دو یا چند حادثه از حوادث بالا با هم اتفاق افتاد، برای هریک از آن ها باید جدا گانه نماز آیات را ادا کرد.
- از وقتی که خورشید یا ماه شروع به گرفتن میکند انسان باید نماز آیات را بخواند و بنابر احتیاط واجب باید به قدری تأخیر نیندازد که شروع به باز شدن کند.
- چیزهایی که در نماز یومیه واجب و مستحب است، در نماز آیات هم واجب و مستحب محسوب میشود.
- اگر در نماز آیات شک کند که چند رکعت خوانده و فکرش به جایی نرسد، نماز باطل است.
