خواص ترنجبین

“خواص ترنجبین” برای کودکان و بزرگسالان+ طبع، میزان مصرف و عوارض

خواص ترنجبین چیست و برای چه کسانی مفید است؟ در این مطلب با فواید ترنجبین برای نوزادان و بزرگسالان، نحوه مصرف و کاربرد آن در طب سنتی آشنا شوید.

خواص ترنجبین در طب سنتی

ترنجبین یکی از شناخته‌شده‌ترین  گیاهان دارویی در طب سنتی ایرانی است که از گذشته برای درمان مشکلات گوارشی، درمان زردی نوزادان و به‌ویژه یبوست مورد استفاده قرار می‌گرفته است. در این مقاله از نمناک با مهم‌ترین خواص ترنجبین، نحوه مصرف صحیح، فواید آن برای کودکان و بزرگسالان و نکاتی که قبل از مصرف باید بدانید آشنا خواهید شد.

ترنجبین چیست؟

ترنجبین صمغی است که بر شاخه و برگ گیاهی خاردار از تیره فرعی پروانه واران بنام شتر خاریا پیدا می شود و این گیاه در خراسان و گرجستان و مقداری نیز در اطراف همدان می روید. این شاخه ها و برگ ها را جمع‌آوری کرده و در آب می شویند و آب آن را می جوشانند تا بخار شود و ترنجبین به صورت بلور های متبلور گردد.

ترکیبات شیمیایی ترنجبین

ترنجبین شامل ترکیبات زیر است:

  • قندهایی مثل گلوکز و فروکتوز، ساکاروز و تری ساکارید و تانن (ترکیباتی هستند که از مواد طبیعی پیچیده تشکیل شده اند و در گیاهان به مقدار زیاد وجود دارند)
  • آنتوسیانین که جزو پرکاربرد ترین رنگدانه های گیاهی در صنعت غذا است

ترنجبین طبعش چیه؟

طبع ترنجبین در طب سنتی، گرم و تر است. ترنجبین ملین و مسهل است. دوز مصرفی ترنجبین به عنوان ملین، مناسب با سن بیمار بین 10 تا 70 گرم است که با کمی آب مصرف می شود.

مهم ترین خواص ترنجبین
خواص مصرف ترنجبین

خواص ترنجبین چیست؟

در این بخش با مهم‌ترین فواید ترنجبین و روش مصرف آن برای کودکان و بزرگسالان آشنا خواهید شد.

خاصیت ترنجبین برای لاغری

ترنجبین با کمک به افزایش متابولیسم بدن، دفع سموم و کاهش نفخ می‌تواند در روند کاهش وزن مؤثر باشد. ترکیب ترنجبین و خاکشیر که معمولاً به‌صورت ناشتا مصرف می‌شود، به پاکسازی معده و روده‌ها کمک کرده و در بلندمدت زمینه را برای کاهش وزن فراهم می‌کند.

با وجود خواص ترنجبین و خاکشیر برای لاغری، باید توجه داشت که این ترکیب به‌تنهایی عامل لاغری نیست؛ بلکه مصرف آن در کنار یک رژیم غذایی متعادل و سبک زندگی سالم، با بهبود عملکرد دستگاه گوارش و تقویت سوخت‌وساز بدن می‌تواند به کاهش وزن کمک کند.

خواص ترنجبین بر پوست صورت و از بین بردن لک

ترنجبین، خون را تصفیه نموده و به تبع پوست صورت را صاف و شفاف می کند. نوشیدن خاکشیر و ترنجبین (ترنجبین را 5 ساعت در آب خیسانده و صاف کنید سپس آن را با 2 قاشق خاکشیر مخلوط نمایید و میل کنید) برای بهبود لک های پوست کاربردی خواهد بود. افرادی که روزانه و به مدت 3 هفته از این معجون استفاده می کنند، بعد از مدتی، دارای پوستی روشن خواهند بود و لک های صورت و پوستشان از بین می رود.

آب ترنجبین
خواص دارویی ترنجبین

درمان مشکلات پوستی با نوشیدن آب ترنجبین

با توجه به خواص ترنجبین و خاکشیر برای کبد، نوشیدن معجون ترنجبین و خاکشیر می تواند اگزما، کهیر و التهابات پوستی را درمان کند.

از بین بردن جوش با ترنجبین

جوشانده یک قاشق ترنجبین با دو قاشق غذاخوری خاکشیر و میل نمودن آن هر روز به صورت ناشتا در 2 هفته جوش هایی که به خاطر خوردن بیش از اندازه چربی و شیرینی ایجاد شده اند را درمان می کند.

خواص ترنجبین برای تب

خاصیت ضدالتهابی و ضدباکتریایی ترنجبین باعث کاهش تب و بهبود علائم سرماخوردگی می‌شود. این گیاه با مقابله با باکتری‌ها و ویروس‌ها، روند بهبودی بیماری را سریع‌تر و راحت‌تر می‌کند.

خواص ترنجبین برای کبد و کلیه

مصرف ترنجبین و خاکشیر به‌صورت ناشتا یکی از بهترین روش‌ها برای پاکسازی کبد، تصفیه خون و دفع سموم بدن است. این ترکیب طبیعی با تقویت عملکرد کبد، به بهبود سلامت کلی بدن کمک چشمگیری می‌کند.

درمان شوره و خارش سر با ترنجبین

نوشیدن 2 تا 3 لیوان از شربت خاکشیر و ترنجبین به صورت روزانه شوره و خارش سر را درمان می کند.

ترکیبات شیمیایی ترنجبین
خواص ترنجبین برای مردان

خواص گیاهی ترنجبین؛ مبارزه با انگل ها

ترنجبین یکی از پرکاربرد ترین دارو های گیاهی برای درمان بیمارانی است که همیشه از بیماری های انگلی رنج می برند، زیرا در ترنجبین ماده ای به نام سانتونین وجود دارد که یکی از قوی ترین مواد برای از بین بردن انگل ها و کرم ها می باشد.

خواص ترنجبین برای یبوست بزرگسالان

از خواص ترنجبین در طب سنتی، درمان یبوست است. ترنجبین یکی از موادی است که دستگاه گوارش را نرم می کند و ملین است و باعث می شود تا مدفوع راحت تر حرکت کند و از ابتلا به یبوست جلوگیری می کند. دوز مصرفی آن به عنوان ملین بین 10 تا 70 گرم است که سن بیمار تعیین کننده دوز مصرفی است.

خواص ترنجبین برای رحم

در طب سنتی، از ترنجبین برای پاکسازی رحم و تنظیم قاعدگی بهره می‌برند. این ماده به دفع مواد زائد از رحم و تقویت بافت‌های آن کمک می‌کند. علاوه بر این، به‌دلیل داشتن خواص ضدالتهابی می‌تواند در کاهش التهابات داخلی رحم مؤثر باشد. بسیاری از حکمای طب سنتی بر این باورند که ترنجبین با تنظیم هورمون‌ها و بهبود گردش خون در ناحیه رحم، در کاهش اختلالات قاعدگی و تخفیف دردهای آن نقش مهمی ایفا می‌کند.

خواص ترنجبین برای اسپرم

در طب سنتی، دمنوش ترنجبین به عنوان تقویت‌کننده کیفیت اسپرم شناخته می‌شود و می‌تواند به افزایش باروری مردان کمک کند. مصرف متعادل این گیاه، ضعف قوای جنسی را کاهش داده و به بهبود عملکرد جنسی مردان یاری می‌رساند.

فواید ترنجبین برای بهبود مرض قند

ترنجبین، قند موجود در ادرار را می تواند کاهش دهد و از این رو برای مبتلایان به بیماری مرض قند مفید است.

خواص ترنجبین برای نوزاد

از جمله خواص ترنجبین برای کودکان و نوزادان میتوان به رفع زردی اشاره کرد. این دارو برای نوزاد یک ملین و مسهل لطیف است و برای درمان و پاکسازی دستگاه گوارش از اخلاط و خونابه‏ های بازمانده از دوران جنینی، معده و روده نیز استفاده می شود.

با این روش، بسیاری از بیماری ها از جمله بیماری ‏های ویروسی و عفونی در نوزادان کمتر شده و سیستم ایمنی آنها از همان بدو تولد فعال می‏ شود. با مصرف ترنجبین اشتهای نوزاد برای شیر خوردن بیشتر می شود و شب ها بهتر می خوابد و دل پیچه و نق زدن زیاد نوزاد، برطرف می شود.

طبع ترنجبین
فواید ترنجبین برای نوزاد

دیگر خواص درمانی ترنجبین

  • کاهش دهنده عطش و تب
  • دفع اخلاط سوخته با مصرف، ترنجبین و آب پنیر
  • دفع اخلاط گرم با مصرف، ترکیب ترنجبین و ماءالشعیر
  • دفع راحت ادرار با مصرف، کره و ترنجبین
  • درمان بواسیر با گل های ترنجبین
  • درمان روماتیسم با مالیدن روغن برگ های ترنجبین
  • میل کردن ترنجبین با آب زیره برای درمان صدای شکم
  • درمان بیماری های عفونی در بدن با مصرف ترنجبین
  • درمان بیماری های کلیوی و سنگ کلیه با ترنجبین
  • ترنجبین برای درمان کم کاری کبد
  • ترنجبین برای نیش زدن عقرب

مقدار مصرف و طرز تهیه ترنجبین برای نوزاد

یک قاشق مرباخوری ترنجبین را در یک چهارم استکان آب جوش حل کنید و پس از صاف کردن به نوزاد بدهید. مقدار مصرف ترنجبین باید آنقدر باشد که اسهال ملایم ایجاد کند تا جرم های رسوبی و چسبیده به جدار روده های نوزادان پاک شود ولی اگر کار کردن شکم ایجاد نشد، مجدد دو ساعت بعد این میزان تکرار می شود. معمولا 3 تا 7 روز زمان می برد تا زردی نوزادان درمان شود.

طریقه مصرف ترنجبین چگونه است؟

برای استفاده از ترنجبین و بهره مند شدن از خواص دارویی آن روش های زیادی وجود دارد. در ادامه برخی از این روش ها را آورده ایم.

  • تهیه شربت ترنجبین با حل کردن مقداری از آن در آب ولرم و نوشیدن آن در طول روز، راهکاری ساده برای تقویت سیستم ایمنی و کاهش التهابات بدن است.
  • ترکیب ترنجبین با شیر یکی از مخلوط‌های پرطرفدار در طب سنتی به شمار می‌رود که برای بهبود عملکرد کبد، تصفیه خون، رفع یبوست و حتی کاهش زردی نوزادان مورد استفاده قرار می‌گیرد.
  • برای افزایش اثربخشی سایر گیاهان دارویی، می‌توانید این ماده را با عرقیاتی مثل کاسنی، شاه‌تره یا بیدمشک مخلوط کنید تا روند بهبود عملکرد بدن سریع‌تر طی شود.
  • استفاده از ترکیب ترنجبین و خاکشیر به صورت ناشتا، تأثیر چشمگیری در پاکسازی کبد، دفع سموم، بهبود وضعیت پوست و کاهش حرارت درونی بدن دارد.
  • مخلوط کردن ترنجبین با عسل یک ترکیب مغذی و آرام‌بخش ایجاد می‌کند که علاوه بر تقویت سیستم دفاعی، برای درمان یبوست و بهبود کیفیت خواب نیز بسیار مفید است.
  • تهیه چای ترنجبین با حل کردن آن در آب ولرم و نوشیدن آن به صورت گرم، به رفع مشکلات گوارشی، تسکین سرفه و پاکسازی کبد کمک شایانی می‌کند.
  • به‌دلیل طعم شیرین و مطبوع این ماده، می‌توان روزانه یک یا دو قاشق از آن را به تنهایی میل کرد که این روش به‌ویژه برای بهبود گلودرد، سرفه و مشکلات تنفسی توصیه می‌شود.

ترنجبین برای پوست
ترنجبین خواصش چیست

طرز تهیه آب ترنجبین

12 تا 35 گرم ترنجبین را در آب جوش حل کنید و سپس آن را صاف کرده و مصرف نمایید. آب ترنجبین را بهتر است ناشتا میل کنید.

چه کسانی نباید ترنجبین مصرف کنند؟

با اینکه ترنجبین سرشار از خواص مفید برای سلامتی است، اما برای همه افراد مناسب نیست و به‌ویژه در صورت مصرف بی‌رویه می‌تواند مشکل‌ساز شود. به همین دلیل، گروه‌های زیر بهتر است قبل از استفاده از ترنجبین حتماً با پزشک مشورت کنند:

  • افراد مبتلا به دیابت کنترل‌نشده، به‌خصوص به دلیل طعم شیرین و قند طبیعی موجود در ترنجبین
  • افرادی که دچار برخی مشکلات گوارشی مانند سندرم روده تحریک‌پذیر (IBS) هستند
  • زنان باردار و شیرده، به‌ویژه در سه‌ماهه‌ اول بارداری
  • افرادی که به گیاهان دارویی یا ترکیبات گیاهی حساسیت و آلرژی دارند
  • کودکان زیر ۶ ماه، به دلیل حساس بودن دستگاه گوارش و بدن آن‌ها
  • مبتلایان به بیماری‌های کبدی و کلیوی، که نیاز به رژیم و مراقبت ویژه دارند

مضرات ترنجبین

مصرف ترنجبین برای طحال و اشخاص گرم مزاج مضر است و افراد مبتلا به حصبه، اسهال خونی، بواسیر، خون ادراری و آبله از خوردن آن خودداری کنند.

توجه : مطالب بخش بهداشت و سلامت سایت نمناک از منابع خارجی ترجمه شده و تنها جنبه اطلاع رسانی و آموزشی دارد . از اینرو توصیه پزشکی تخصصی تلقی نمی شوند و نباید آنها را جایگزین مراجعه به پزشک جهت تشخیص و درمان دانست .