علت ترس کودک از مدرسه + راه حل مشاوران برای روز اول مدرسه

در این مطلب، پاسخ بهترین مشاوران به سوال با بچه ای که به مدرسه نمیرود چه باید کرد را می‌خوانید.

علت ترس از مدرسه چیست و با ترس کودکان از مدرسه چه کنیم؟

وابستگی زیاد کودک به والدین، به‌ویژه در سال‌های ابتدایی زندگی، می‌تواند باعث شود دانش‌آموز هنگام جدایی و رفتن به مدرسه احساس ترس و اضطراب کند. ترس از مدرسه در دانش‌آموزان، مخصوصاً کودکان پیش‌دبستانی و سال‌های نخست ابتدایی، مسئله‌ای نسبتاً رایج است و ممکن است به شکل گریه، بی‌قراری یا امتناع از رفتن به مدرسه نشان داده شود. در بسیاری از موارد، کودک خارج از محیط مدرسه می‌تواند دوری از والدین را تحمل کند اما هنگام حضور در مدرسه دچار نگرانی می‌شود.

اگر می‌پرسید با بچه‌ای که از مدرسه می‌ترسه چه کنیم، نخستین قدم شناخت علت این ترس و برخورد آرام و بدون سرزنش با کودک است. در ادامه، دلایل ترس از مدرسه و روش‌هایی برای کمک به کودک در غلبه بر این نگرانی را بررسی می‌کنیم.

ترس کودکان از مدرسه

علت ترس از مدرسه کلاس اول

یکی از مهم‌ترین دلایل ترس کودک از مدرسه، وابستگی عاطفی شدید به والدین، به‌خصوص مادر، است. برخی کودکان هنگام جدا شدن از مادر دچار اضطراب زیادی می‌شوند و حتی در خانه نیز تمایل دارند دائماً در کنار او باشند. چنین کودکانی معمولاً از دور شدن از خانه و والدین استقبال نمی‌کنند و قرار گرفتن در محیطی ناآشنا مانند مدرسه می‌تواند نگرانی و ترس آن‌ها را افزایش دهد.

البته وابستگی به والدین تنها دلیل ترس از مدرسه نیست. اعتمادبه‌نفس پایین، نگرانی از تنها ماندن، دوری از اعضای خانواده، ترس از درس و تکالیف، نگرانی از تنبیه یا داشتن تجربه‌های ناخوشایند درباره مدرسه از دیگر عواملی هستند که می‌توانند در شکل‌گیری این ترس نقش داشته باشند. همچنین شنیدن خاطرات منفی و ترسناک اعضای خانواده درباره دوران مدرسه ممکن است باعث ایجاد نگرش منفی در ذهن کودک شود.

ترس از مدرسه در پایه‌های بالاتر تحصیلی

در کودکان بزرگ‌تر، دلایل ترس از مدرسه ممکن است متفاوت باشد. برای مثال، عملکرد تحصیلی ضعیف، نگرانی درباره یک درس یا معلم، شرایط خاص محیط مدرسه، اختلاف با همکلاسی‌ها یا تجربه آزار و اذیت از سوی دوستان می‌تواند باعث بی‌میلی کودک به مدرسه شود. حتی مشکلات موجود در مسیر رفت‌وآمد بین خانه و مدرسه نیز گاهی زمینه‌ساز این نگرانی هستند. بنابراین برای کمک به کودک، ابتدا باید عامل اصلی ترس شناسایی شود.

نشانه‌های جسمی ترس از مدرسه

ترس و اضطراب مدرسه گاهی تنها با رفتار کودک مشخص نمی‌شود و می‌تواند نشانه‌های جسمی نیز ایجاد کند. دل‌درد، حالت تهوع، مشکلات گوارشی، سردرد، اختلال در خواب و حتی احساس تب از جمله علائمی هستند که ممکن است همزمان با اضطراب ظاهر شوند. در صورت تکرار یا شدت گرفتن این نشانه‌ها، بهتر است علت آن با دقت بررسی شود و در صورت نیاز از متخصص کمک گرفته شود.

علائم ترس کودک از مدرسه و ویژگی های کودکان که از مدرسه می هراسند

در جدول زیر، ویژگی‌های کودکانی که از مدرسه می‌ترسند را به همراه توضیح کوتاه هر مورد، می‌خوانید.

ترس از مدرسه در کودکان چه عللی دارد؟

ترس کودک از مدرسه را از بین ببرید

برای اینکه ترس فرزندتان را از درس و مدرسه از بین ببرید، از روش های زیر کمک بگیرید:

برای از بین بردن ترس، کودک خود را تهدید نکنید

برخی از مادران که کودکشان کلاس اولی است و با محیط مدرسه آشنا نیست و با وارد شدن به آن دچار ترس می شود ، به اشتباه از کودک خود را وادار به جدایی از خود می کنند و گاهی کودک را تهدید به ماندن می کنند که این کار سبب تقویت ترس در کودک شده و به وخیم تر شدن شرایط کمک می کند بنابراین این مادران باید از توجه و عکس العمل بیش از حد نسبت به این مساله بپرهیزند.

در منزل با کودک خود به‌خوبی رفتار کنید

کودکانی را که از مدرسه رفتن فراری هستند را سرزنش و مقایسه و تحقیرنکنید و به آنها نگویید که اگر به مدرسه بروی دوستت دارم و وقتی از مدرسه رفتن اجتناب می کند، پیام های هیجانی مانند «من دیگر مادرت نیستم»، به او ندهید و مساله را شخصی نکنید. زیرا اینگونه کودک حس می کند برای خوشحالی مادر باید به مدرسه برود. اگر کودکتان از شما پرسید چرا باید به مدرسه بروم به او با صبر و حوصله توضیح دهید که مدرسه رفتن سبب علم آموزی می شود و یک قانون اجتماعی است.

کودک درس خوان

ترس را به‌طور مرحله‌ای کم کنید

به توصیه ی روانشناس کودک در نمناک والدین می توانند در روز های ابتدایی مدرسه که کودک با وارد شدن به مدرسه دچار ترس می شود ، همراه او در کلاس حضور داشته باشند و به تدریج این فاصله را زیاد کنند.کم کردن مرحله ای میزان ترس از طریق همراهی مادر و ایجاد امنیت لازم در مدرسه سبب غلبه بر ترس از مدرسه کودک خواهد شد.

کودک را با محیط مدرسه آشنا کنید

یکی از علت های ترس کودک از مدرسه نا آشنا بودن او با محیط مدرسه است. پیش از شروع مدرسه، حتی هنگام ثبت نام، کودک را با خود به مدرسه ببرید. فضای داخل مدرسه را به او نشان دهید و مربی و ناظم مدرسه را معرفی کنید تا آمادگی و آشنایی لازم را به دست بیاورد. به او اطمینان دهید که محیط مدرسه بسیار امن است و اجازه دهید خودش نقاط مختلف را جستجو کند و به ایمن بودن محیط پی ببرد. این کار به افزایش علاقه و کاهش ترس کمک می کند.

رفتارهای ممنوعه برای از بین بردن ترس کودک را بدانید

خاطره های خوب و شاد مدرسه تان را برایش بازگو کنید و در مورد مشکلات مدرسه نرفتن یا به دست نیاوردن شغل مناسب در صورت مدرسه نرفتن صحبت نکنید. کودکان را با آرامش به مدرسه بفرستید و تاکید و سفارش های مختلف به او نکنید زیرا اضطراب والدین به فرزندان منتقل می شود.

کودکتان را تشویق کنید

والدین ی توانند با تشویق و هدیه دادن به کودک او را به مدرسه رفتن ترغیب کنند و یا از معلم کودک بخواهند هدیه ای به او بدهد . این کار به میزان قابل توجهی علاقه او به مدرسه را افزایش می دهد. کادر آموزشی نقش مؤثری در ایجاد ارتباط عمیق و عاطفی با چنین کودکانی دارند. کودک را برای مدرسه رفتن تشویق کنید و اگر در خانه ماند، اجازه بازی و تماشای تلویزیون را در ساعت هایی که باید در مدرسه باشد، به وی ندهید.

به کودک مراقبت از خود را بیاموزید

والدین باید به کودک توانایی مراقبت از خود در مدرسه را بیاموزند و به او یاد دهند که چطور به تنهایی در مدرسه به دستشویی رود و مقررات مدرسه را برای او بیان کنید.

به کودکتان اجازه صحبت درباره احساساتش را بدهید

وقتی کودک از مدرسه به منزل برمی گردد، اجازه دهید کودک درباره احساسش در مورد مدرسه صحبت کند و در غالب بازی علت ترس او را جویا شوید . پس از انجام تکالیف و درس خواندن، اجازه دهید اوقات فراغت، بازی و استراحت داشته باشد. از مدرسه برای ترساندن و تنبیه استفاده نکنید. مثلا نگویید:«اگر درس نخوانی، به معلمت می گویم.»

قبل از رسیدن سن کودک به مدرسه کودک خود را در محیط های اجتماعی همچون مهدکودک یا پیش دبستانی ،کانون های پرورش فکری و محیط های ورزشی ثبت نام نمایید تا او هم با محیطی غیر از خانه و افرادی غیر از خانواده اش آشنا شود و هم عادت کند که ساعاتی به دور از مادرش در بیرون از خانه باشد. این راه حل برای از بین بردن ترس کودکان درونگرا و گوشیه گیر از مدرسه بسیار موثر است.

صحبت کودک درباره مدرسه

بررسی کنید کودک در مدرسه مورد آزار دیگران قرار نگیرد

توجه کنید که کودکان دیگر به علت گریه کردن کودک شما را تمسخر نکنند و مربیان نیز نباید کودک را به این علت به خانه بفرستند. عوامل ناراحت کننده مانند تنبیه و توبیخ در مدرسه را باید از بین برد.

نکات مهم تکمیلی:

اگر کودک دچار سردرد و سایر علایم اضطراب شود نیز باید به مدرسه برود زیرا این علایم به مرور کاهش می یابد.
مدیر و معلم را در جریان وضعیت کودک قرار دهید.
داشتن مهارت ارتباطی مناسب و دوست یابی موجب کسب تجربه های مثبت او می شود.
از معلم کودک خواهش کنید که مسوولیتی در کلاس درس به او بدهد زیرا این مسئولیت سبب می شود او راحت تر ارتباط برقرار کرده و مدرسه رفتنش هدفمند شود.

استقبال گرم از کودک برای از بین بردن ترس از مدرسه

برای از بین بردن ترس کودک از مدرسه ، بهتر است یکی از اعضای خانواده به ویژه مادربعد از پایان مدرسه منتظر کودک باشد . استقبال و منتظرماندن در هنگام پایان مدرسه از سوی والدین سبب کاهش اضطراب کودک می شود.

زمان کمک گرفتن از متخصص

برخی از کودکان به شدت از مدرسه گریزانند. برای ترس کودکتان از مدرسه از یک متخصص کمک بخواهید. اگر کودک شما این طور است از یک متخصص کمک بخواهید تا این مشکل از بین برود.

مراجعه به مشاور کودک