تنگه باب المندب کجاست، دست کیست و اگر بسته شود چه میشود؟

تنگه باب المندب کجاست؟

تنگه باب‌المندب گذرگاهی راهبردی در جنوب دریای سرخ است که این دریا را به خلیج عدن متصل می‌کند. این تنگه میان یمن در شرق و کشورهای جیبوتی و اریتره در غرب قرار گرفته و گفتنی است جزیره میون (پریم) که در میانه آن واقع شده، تنگه را به دو مسیر کشتیرانی تقسیم می‌کند؛ کانال غربی که عمیق‌تر و مسیر اصلی عبور کشتی‌های بین‌المللی است و کانال شرقی که باریک‌تر بوده و بیشتر برای تردد شناورهای کوچک استفاده می‌شود.

در این بخش از نمناک به سوالات متداول درباره تنگه باب المندب که این روزها پرجست‌جو شده پاسخ داده‌ایم، با ما همراه باشید.

باب المندب به چه معناست؟

اگر پس از بارها شنیدنِ نام این تنگه از اخبار، برای‌تان سوال شده که باب المندب یعنی چی، باید بگوییم باب‌المندب  در زبان عربی به معنای «دروازه اندوه» یا «دروازه اشک‌ها» است که برای این نام‌گذاری، دو دلیل اصلی ذکر شده است؛ نخست این‌که در زمان‌های گذشته عبور از این گذرگاه به‌واسطه طوفان‌های شدید و صخره‌ها، بسیار خطرناک بوده و دوم این‌که این تنگه دو قاره را از هم جدا می‌کند و وجه تسمیه نام آن نیز گاه به این مورد ربط داده شده است.

نقشه تنگه باب المندب

پیش از مطالعه ادامه مطلب، نقشه باب المندب را که در قسمت بعد قرار داده‌ایم، ببینید.

تنگه باب المندب بین کدام قاره است؟

تنگه باب المندب بین دو قاره آسیا و آفریقا قرار دارد؛ به‌طوری‌که در سمت آسیایی آن کشور یمن واقع شده و در سمت آفریقایی، کشورهای جیبوتی و اریتره قرار دارند. این تنگه که مرز آبی طبیعی بیت آفریقا و آسیاست، علاوه بر اتصال مسیرهای آبی مهم، نقشی کلیدی در تجارت جهانی انرژی و معادلات ژئوپلیتیکی منطقه ایفا می‌کند.

تنگه باب المندب چند متر است؟

عرض تنگه باب‌المندب ۲۷ تا ۳۰ کیلومتر (بسته به نقطه اندازه‌گیری) برآورد شده است؛ به‌عنوان مثال، در تنگ‌ترین بخش این گذرگاه، فاصله بین سواحل یمن و جیبوتی حدود ۲۷ کیلومتر گزارش شده است.

عمق تنگه باب المندب چقدر است؟

درباره عمق این تنگه خوب است بدانید جزیره آتشفشانی مَیّون (پِریم) تنگه باب‌المندب را به دو گذرگاه جداگانه تقسیم می‌کند؛ اول تنگه بزرگ در غرب با عرضی حدود۲۵ کیلومتر و عمقی در حدود ۳۱۱ متر، و دوم نیز تنگه کوچک در شرق با عرضی نزدیک به ۳ کیلومتر و عمقی حدود ۳۱ متر. به دلیل شرایط کشتیرانی، کشتی‌های بزرگ معمولاً از مسیر عمیق‌تر یعنی تنگه بزرگ عبور می‌کنند.

تنگه باب المندب دست کیست؟

تنگه باب المندب تحت مالکیت هیچ کشور یا نهاد واحدی قرار ندارد، اما از نظر کنترل عملی و ملاحظات امنیتی، بخش‌هایی از سواحل یمن در مجاورت این تنگه در سال‌های اخیر تحت نفوذ نیروهای حوثی بوده است. به همین دلیل، این گذرگاه گاهی در برخی منابع با عنوان «تنگه یمن» نیز شناخته می‌شود.

اگر تنگه باب المندب بسته شود چه میشود؟

بسته شدن یا اختلال جدی در تنگه باب‌المندب می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای در سطح جهانی داشته باشد، زیرا این گذرگاه یکی از مهم‌ترین مسیرهای کشتیرانی بین‌المللی است. در ادامه پیامدهای بسته شدن باب المندب را در ابعاد مختلف شرح داده‌ایم.

تغییر مسیرهای کشتیرانی

• کشتی‌ها دیگر نمی‌توانند از مسیر دریای سرخ و کانال سوئز عبور کنند.
• مسیر جایگزین اصلی، عبور از اطراف قاره آفریقا (دماغه امید نیک) خواهد بود.
• این تغییر مسیر باعث افزایش چند هزار کیلومتری مسافت سفرهای دریایی می‌شود.

افزایش زمان و هزینه حمل‌ونقل

• زمان رسیدن کالاها به مقصد چند روز تا چند هفته بیشتر می‌شود.
• هزینه سوخت کشتی‌ها به‌طور قابل توجهی افزایش پیدا می‌کند.
• بیمه حمل‌ونقل دریایی گران‌تر می‌شود.

اختلال در زنجیره تأمین جهانی

• تأخیر در ورود کالاهای اساسی مثل مواد غذایی، دارو و قطعات صنعتی.
• ایجاد گلوگاه در زنجیره تأمین جهانی.
• کاهش سرعت تجارت بین آسیا، اروپا و آفریقا.

اثر بر بازار انرژی

• اختلال در انتقال بخشی از نفت و گاز خاورمیانه.
• افزایش احتمال نوسان در قیمت جهانی انرژی.
• نگرانی بازارهای بین‌المللی از کمبود عرضه.

پیامدهای ژئوپلیتیکی

• افزایش تنش‌های سیاسی و امنیتی در منطقه.
• تبدیل شدن تنگه به یک نقطه بحران بین‌المللی.
• تأثیرگذاری بر روابط قدرت‌های بزرگ در منطقه.