افزایش مبلغ کالابرگ ۱۴۰۵ قطعی شد؛ اعتبار کدام دهکها بیشتر میشود؟
افزایش مبلغ کالابرگ ۱۴۰۵ وارد مرحله تازهای شده است. جزئیات تصمیم دولت، دهکهای مشمول و سناریوهای رقم جدید را در این گزارش بخوانید.
افزایش مبلغ کالابرگ الکترونیکی قطعی شد؛ رقم کالابرگ ۱۴۰۵ دو برابر میشود؟
افزایش مبلغ کالابرگ الکترونیکی جدیتر از همیشه مطرح شده است؛ با این حال از حالا مشخص است که این تصمیم تنها برخی دهکهای درآمدی را شامل میشود.
معاون وزیر رفاه این خبر را در یک گفتوگوی تلویزیونی اعلام کرد. بر این اساس، احتمالا دهکهای هفتم، هشتم، نهم و دهم در ماههای آینده همچنان با مبلغ قبلی از طرح کالابرگ الکترونیکی استفاده خواهند کرد. افزایش مبلغ کالابرگ طی چهار ماه گذشته یکی از پرتکرارترین موضوعات اخبار اقتصادی بوده و اکنون سه سناریو درباره رقم نهایی آن مطرح شده است.
افزایش مبلغ کالابرگ از کجا آغاز شد؟
فرارو نوشت:سخنگوی دولت در ابتدای سال، افزایش مبلغ کالابرگ را یکی از برنامههای مهم حمایتی دولت اعلام کرد. این موضوع تنها یک پیشنهاد نبود، بلکه تکلیفی قانونی از سوی نمایندگان مجلس به شمار میرفت. هدف اصلی نیز حفظ قدرت خرید خانوارها در برابر تورم مواد غذایی بود.
نمایندگان مجلس تأکید داشتند که مبلغ کالابرگ باید هر سال متناسب با نرخ تورم افزایش پیدا کند تا رشد قیمت کالاهای اساسی، فشار بیشتری به سفره خانوار وارد نکند.
با این حال، طرح افزایش مبلغ کالابرگ مخالفانی نیز داشت. سازمان برنامه و بودجه پس از بررسی منابع تبصره هدفمندی یارانهها در قانون بودجه اعلام کرد که خزانه کشور منابع کافی برای افزایش رقم پرداختی به تمام دریافتکنندگان را ندارد. راهکار پیشنهادی این سازمان، حذف دهکهای پردرآمد از فهرست مشمولان و اختصاص منابع موجود به دهکهای پایینتر بود.
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به عنوان مجری اصلی طرح، با این رویکرد مخالفت کرد. مدیران این وزارتخانه معتقد بودند حذف کامل میلیونها نفر از فهرست مشمولان، ماهیت فراگیر طرح را زیر سؤال میبرد و میتواند موجب نارضایتی عمومی شود. استدلال آنها این بود که در شرایط تورمی فعلی، حتی دهکهای متوسط نیز برای تأمین حداقل اقلام غذایی و پروتئینی به این حمایت نیاز دارند.
وزارت اقتصاد نیز با ارائه سناریویی جایگزین تلاش کرد میان محدودیت بودجه دولت و نیاز خانوارها تعادل ایجاد کند. پیشنهاد تیم اقتصادی این بود که مبلغ پایه کالابرگ برای دهکهای هفتم، هشتم و نهم ثابت بماند و هیچ گروهی بهطور کامل از طرح حذف نشود. در مقابل، منابعی که از ثابت ماندن اعتبار این دهکها باقی میماند، برای افزایش مبلغ کالابرگ دهکهای اول تا ششم اختصاص پیدا کند.
افزایش مبلغ کالابرگ برای برخی دهکها
یعقوب اندایش، معاون وزارت رفاه، روز سهشنبه ۳۰ تیر در گفتوگویی تلویزیونی با شبکه خبر، آخرین تصمیم درباره این پرونده را اعلام کرد. او گفت افزایش مبلغ کالابرگ برای همه یارانهبگیران منتفی شده و تنها دهکهای اول تا ششم از افزایش اعتبار بهرهمند خواهند شد. سایر دهکها نیز مبلغ قبلی را دریافت میکنند.
محدودیتهای مالی و کمبود منابع، مهمترین دلیل اتخاذ این تصمیم اعلام شده است. کارشناسان هشدار دادهاند که تأمین نقدینگی لازم برای افزایش همگانی کالابرگ ممکن است به چاپ پول یا استقراض از بانک مرکزی منجر شود؛ اتفاقی که خود میتواند تورم بیشتری ایجاد کند.
در حال حاضر، پیشنهاد افزایش ۲۰ تا ۳۰ درصدی اعتبار کالابرگ برای برخی دهکها روی میز قرار دارد تا میان منابع موجود و تکلیف قانونی دولت تعادل برقرار شود.
رقم کالابرگ ۱۴۰۵ چقدر میشود؟
مبلغ کالابرگ ۱۴۰۵ اکنون بیش از گذشته برای خانوارهای مشمول اهمیت پیدا کرده است. ارزیابیهای اولیه از جلسات کارشناسی نشان میدهد تصمیمگیران در حال بررسی سه سناریو برای افزایش رقم کالابرگ هستند که در حداقل حالت، رشد ۲۵ درصدی را در نظر میگیرد.
این سناریوها بر اساس میزان تحقق درآمدهای یارانهای تدوین شدهاند و هدف اصلی آنها جبران بخشی از کاهش قدرت خرید اقشار کمدرآمد در برابر موجهای تورمی اخیر است.
افرادی که بهطور مرتب از بازار خرید میکنند، بهخوبی از فاصله میان تورم اقلام خوراکی و مبلغ کالابرگ اطلاع دارند. یعقوب اندایش پیشتر اعلام کرده بود که میانگین قیمت کالاهای موجود در سبد حمایتی نسبت به سال گذشته حدود ۶۸ درصد افزایش پیدا کرده است.
بر اساس قانون، اعتبار کالابرگ نیز باید متناسب با همین میزان افزایش پیدا میکرد تا خانوارها بتوانند همان حجم مواد غذایی سال قبل را تهیه کنند؛ اما شرایط انقباضی بودجه، امکان اجرای کامل چنین سیاستی را از دولت گرفته است.
محدودیت منابع باعث شده سقف توان دولت برای افزایش مبلغ کالابرگ در حال حاضر حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد برآورد شود. در صورت اجرای این میزان افزایش، اعتبار یک میلیون تومانی سال گذشته به رقمی بین یک میلیون و ۲۰۰ هزار تا یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان خواهد رسید.
این بازه را میتوان حداقل افزایش احتمالی برای شش دهک اول دانست. در سناریوی دوم، مبلغ کالابرگ ممکن است به ازای هر نفر به یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان برسد و در سناریوی سوم و خوشبینانه، رقم دو میلیون تومان برای هر نفر مطرح شده است.
با این حال، تمام این ارقام فعلا غیررسمی هستند و مسئولان وزارت رفاه تاکنون عدد نهایی و قطعی کالابرگ ۱۴۰۵ را اعلام نکردهاند.