بنزین ۴ نرخی می‌شود؟ جزئیات پیشنهاد جدید برای قیمت بنزین
پیشنهاد تعیین نرخ چهارم بنزین برای مصرف‌کنندگان پرمصرف مطرح شد؛ جزئیات طرح جدید، قیمت‌های پیشنهادی و تأثیر احتمالی آن بر سهمیه و مصرف سوخت را بخوانید.
نواز در تشریح جزئیات این طرح، بیان داشت:اگرچه نگرانی‌هایی درباره احتمال بروز فساد در سیستم چندنرخی شدن سوخت وجود دارد، اما با توجه به اینکه بخش عمده جامعه مصرف‌کننده بنزین هستند و سهمیه‌هایشان را مصرف می‌کنند، این نگرانی کمتر می‌شود. این امر به‌ویژه با توجه به کاهش مستمر سهمیه‌های سوخت در سال‌های اخیر، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
جزئیات مدل پیشنهادی نرخ‌گذاری بنزین
بر اساس این مدل پیشنهادی که دولت می‌تواند آن را بررسی کند، نرخ‌های اول، دوم و سوم بنزین به ترتیب ۱۵۰۰، ۳۰۰۰ و ۱۰ هزار تومان تعیین خواهند شد. نرخ چهارم نیز برای مصرف مازاد بر این پلکان‌ها در نظر گرفته می‌شود.
سخنگوی صنف جایگاه‌های سوخت با برآورد اینکه حدود ۹۰ درصد دارندگان خودرو قادر به استفاده از سه نرخ اول خواهند بود، افزود:برای گروه محدودی از مصرف‌کنندگان با میزان مصرف بسیار بالا که تمایلی به محدود کردن مصرف خود ندارند، می‌توان نرخی بالاتر از پله سوم تعریف کرد. البته باید خودروهایی که مشمول سهمیه‌های خاص هستند، مانند تاکسی‌های اینترنتی، در این محاسبات مد نظر قرار گیرند.
نواز تاکید کرد که تعریف نرخ چهارم می‌تواند به نزدیکی بیشتر به مفهوم عدالت کمک کند. وی افزایش مداوم نرخ سوم را به دلیل ایجاد فاصله قیمتی زیاد، لزوماً راهکار مناسبی ندانست و گفت:با چهار پله‌ای کردن قیمت‌ها، می‌توان مصرف‌کنندگان واقعی پرمصرف را شناسایی کرده و مشخص کرد که چه تعداد حاضرند نرخ چهارم را بپردازند و یا ترجیح می‌دهند مصرف خود را کاهش دهند.
به گفته وی، این سازوکار به مدیریت مصرف سوخت کمک کرده و دست سیاست‌گذار را برای تفکیک دقیق‌تر گروه‌های مصرف‌کننده باز می‌گذارد.
آیا نرخ چهارم بنزین تورم‌زا است؟
در پاسخ به این پرسش که آیا تعیین نرخ چهارم بنزین آثار تورمی خواهد داشت، نواز اظهار داشت که بررسی آثار اقتصادی افزایش قیمت بنزین در حوزه تخصص کارشناسان اقتصادی قرار دارد و صنف جایگاه‌داران نقشی در تعیین قیمت و سهمیه ندارند.
وی با اشاره به نوسانات نرخ ارز در سال‌های اخیر، بیان کرد:در گذشته که ثبات نرخ ارز بیشتر بود، تغییر قیمت بنزین تأثیر مشخص‌تری بر اقتصاد و معیشت داشت. اما اکنون بخش قابل‌توجهی از تورم به تغییرات نرخ ارز مربوط است. این به معنای بی‌تأثیر بودن قیمت بنزین نیست، اما معتقدم تأثیر افزایش نرخ سوم به ۱۰ هزار تومان، با توجه به سهم مصرف‌کنندگان این نرخ، نباید بیش از اندازه برآورد شود.
نواز توضیح داد:هنگامی که بخش عمده مردم همچنان با نرخ‌های ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومان سوخت‌گیری می‌کنند، نمی‌توان افزایش قیمت بنزین برای بخشی از مصرف‌کنندگان را به‌تنهایی عامل تورم گسترده دانست. اگر تمام سهمیه‌ها حذف می‌شد و بنزین با نرخ ۱۰ هزار تومان در اختیار همه قرار می‌گرفت، آثار متفاوتی بر سبد خانوار مشاهده می‌شد.
او با بیان اینکه حدود ۸۵ درصد مردم همچنان با نرخ‌های قبلی سوخت‌گیری می‌کنند، افزود:بنابراین، باید میان افزایش قیمت برای گروهی خاص از مصرف‌کنندگان و افزایش قیمت برای کل جامعه تفاوت قائل شد.
مزایای طرح نرخ چهارم بنزین
سخنگوی صنف جایگاه‌های سوخت درباره آثار احتمالی نرخ چهارم گفت:این طرح به تفکیک افرادی که بیش از سهمیه خود مصرف می‌کنند، کمک می‌کند. گروهی مصرف بالاتر و گروهی کمتر دارند و نرخ چهارم می‌تواند به هدایت بخشی از مصرف‌کنندگان به سمت پلکان‌های پایین‌تر منجر شود.
مزیت کلیدی این پیشنهاد، حفظ بدون تغییر نرخ‌های اول، دوم و سوم است. این امر به مصرف‌کنندگان پرمصرف اجازه می‌دهد تا بین ادامه مصرف با نرخ بالاتر یا کاهش مصرف خود تصمیم‌گیری کنند. این سازوکار هم به کنترل مصرف کمک می‌کند و هم از تحمیل افزایش قیمت به تمام مصرف‌کنندگان جلوگیری می‌کند.