جمع‌آوری کارت سوخت جایگاه‌ها در ۱۲ استان؛ تکلیف بنزین آزاد چه می‌شود؟
جمع‌آوری کارت سوخت جایگاه‌ها به ۱۲ استان رسید. فهرست استان‌های مشمول، وضعیت بنزین آزاد، سهمیه رانندگان و راه سوخت‌گیری بدون کارت را بخوانید.
جمع‌آوری کارت سوخت جایگاه‌ها به ۱۲ استان رسید/ تکلیف بنزین آزاد و سهمیه رانندگان چه می‌شود؟
جمع‌آوری کارت سوخت جایگاه‌ها به ۱۲ استان رسیده و اجرای این طرح، نگرانی‌هایی را درباره نحوه دریافت بنزین آزاد و سهمیه سوخت رانندگان ایجاد کرده است. در این طرح، استفاده از کارت‌های اضطراری جایگاه‌ها محدود می‌شود و رانندگان باید بیش از گذشته از کارت سوخت شخصی خود استفاده کنند.
محمدجعفر قائم‌پناه، معاون اجرایی رئیس‌جمهور، روز ۲۱ آبان ۱۴۰۵ با اشاره به قاچاق روزانه حدود ۳۰ میلیون لیتر سوخت در کشور، کارت‌های آزاد جایگاه‌ها را یکی از عوامل اصلی کمبود سوخت دانست و از ادامه روند جمع‌آوری این کارت‌ها خبر داد.
با این حال، جمع‌آوری کارت‌های جایگاه‌داران به معنای حذف کامل امکان سوخت‌گیری اضطراری نیست و مسئولان شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی بر ضرورت تأمین سوخت مسافران و خودروهای عبوری در جایگاه‌های منتخب تأکید کرده‌اند.
کارت سوخت جایگاه‌ها در کدام استان‌ها جمع‌آوری شده است؟
بر اساس اعلام مسئولان شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی، طرح جمع‌آوری کارت سوخت جایگاه‌ها ابتدا به‌صورت آزمایشی در استان کرمان آغاز شد و پس از آن به سیستان و بلوچستان و خراسان جنوبی گسترش یافت.
از ابتدای آبان ۱۴۰۵ نیز هشت استان هرمزگان، یزد، آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، خراسان رضوی، خراسان شمالی، اردبیل و کردستان به این طرح اضافه شدند و تعداد استان‌های مشمول به ۱۱ استان رسید.
با این حال، معاون اجرایی رئیس‌جمهور در تازه‌ترین اظهارات خود از جمع‌آوری کارت سوخت جایگاه‌داران در ۱۲ استان خبر داده است. در گزارش دیگری به نقل از سخنگوی شرکت ملی پخش، نام استان بوشهر نیز در میان مناطق مشمول طرح آمده است.
کرامت ویس‌کرمی، مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران، تأکید کرده است که مدیران مناطق مشمول باید اقدامات لازم را برای جلوگیری از اختلال در سوخت‌رسانی، به‌ویژه برای مسافران و خودروهای غیربومی، انجام دهند.
در استان تهران، برخلاف استان‌های یادشده، برنامه اعلام‌شده بر شناسه‌دار کردن فرآیند سوخت‌گیری متمرکز است و مسئولان شرکت ملی پخش پیش‌تر اعلام کرده‌اند که فعلاً برنامه‌ای برای جمع‌آوری کارت‌های اضطراری جایگاه‌های پایتخت وجود ندارد.
سهمیه بنزین خودروها پس از جمع‌آوری کارت سوخت چه تغییری می‌کند؟
یکی از مهم‌ترین پرسش‌های رانندگان پس از انتشار خبر جمع‌آوری کارت سوخت جایگاه‌ها این است که با پایان سهمیه‌های معمول، بنزین آزاد چگونه در اختیار آنها قرار می‌گیرد.
بر اساس سازوکار اعلام‌شده برای خودروهای مشمول طرح، علاوه بر سهمیه ۶۰ لیتری بنزین با نرخ ۱۵۰۰ تومان و سهمیه ۵۰ لیتری با نرخ ۳۰۰۰ تومان، سهمیه سوم به میزان ۵۰ لیتر با نرخ هر لیتر ۱۰ هزار تومان نیز روی کارت سوخت شخصی در نظر گرفته شده است.
به این ترتیب، رانندگانی که سهمیه‌های قبلی خود را مصرف کرده‌اند، می‌توانند مطابق ضوابط طرح از سهمیه سوم کارت شخصی استفاده کنند.
این تغییر، بخشی از دسترسی به بنزین آزاد را از کارت جایگاه به کارت شخصی خودرو منتقل می‌کند؛ موضوعی که همراه داشتن کارت سوخت را برای رانندگان، به‌ویژه در سفرهای بین‌شهری، ضروری‌تر کرده است.
علت حذف کارت سوخت جایگاه‌داران در سال ۱۴۰۵ چیست؟
مقابله با قاچاق سوخت و جلوگیری از عرضه خارج از شبکه، مهم‌ترین علت حذف کارت سوخت جایگاه‌داران در سال ۱۴۰۵ عنوان شده است.
محمدجعفر قائم‌پناه با اشاره به برآورد قاچاق روزانه ۳۰ میلیون لیتر سوخت گفته است که بخشی از سوخت از استان‌های مختلف جمع‌آوری شده و از مسیر مرزها به کشورهای همسایه منتقل می‌شود.
به گفته معاون اجرایی رئیس‌جمهور، اختلاف قابل توجه قیمت سوخت در داخل کشور و کشورهای همسایه، انگیزه اقتصادی قاچاق را افزایش داده است.
البته رقم ۳۰ میلیون لیتر، برآورد اعلام‌شده از سوی این مقام دولتی است و نمی‌توان تمام این میزان قاچاق را به استفاده از کارت‌های آزاد جایگاه‌ها نسبت داد.
مسئولان حوزه سوخت همچنین کاهش مصرف غیرمتعارف، کنترل عرضه خارج از شبکه و افزایش استفاده از کارت‌های شخصی را از دیگر اهداف جمع‌آوری کارت سوخت جایگاه‌ها اعلام کرده‌اند.
آیا حذف کارت سوخت جایگاه‌داران باعث ایجاد صف بنزین می‌شود؟
یکی از نگرانی‌های رانندگان درباره اجرای این طرح، دشوارتر شدن سوخت‌گیری برای افرادی است که کارت شخصی همراه ندارند یا برای سفر به استان‌های دیگر مراجعه می‌کنند.
شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی اعلام کرده است که در مناطق مشمول طرح، باید امکان دسترسی ضروری به کارت سوخت اضطراری در جایگاه‌های منتخب پیش‌بینی شود.
از سوی دیگر، مسئولان این شرکت از کاهش ۱۴ درصدی مصرف بنزین در استان کرمان پس از اجرای آزمایشی طرح و کاهش صف‌های غیرمتعارف خبر داده‌اند.
با وجود این، برای بررسی تأثیر جمع‌آوری کارت سوخت در سایر استان‌ها، انتشار آمار دقیق درباره مدت انتظار رانندگان، میزان مصرف بنزین و تعداد کارت‌های اضطراری باقی‌مانده در جایگاه‌ها ضروری است.
وضعیت رانندگانی که کارت سوخت خود را گم کرده‌اند، متقاضیان کارت المثنی و خودروهای عبوری از استان‌های مشمول نیز از موضوعاتی است که نیاز به اطلاع‌رسانی دقیق‌تری دارد.
آیا کارت سوخت جایگاه‌داران در مشهد حذف شده است؟
با اجرای طرح جمع‌آوری کارت سوخت جایگاه‌داران در سال ۱۴۰۵، استان خراسان رضوی و شهر مشهد نیز مشمول محدودیت استفاده از کارت‌های آزاد شده‌اند.
با این حال، کارت‌های اضطراری در برخی جایگاه‌های مسیرهای منتهی به مشهد و مسیرهای پرتردد زائران همچنان برای سوخت‌گیری ضروری در دسترس هستند.
بنابراین، حذف کارت سوخت جایگاه‌داران در مشهد به معنای جمع‌آوری تمام کارت‌های آزاد این شهر نیست و رانندگان بهتر است هنگام سفر، کارت سوخت شخصی خود را همراه داشته باشند.
تکلیف مسافران و رانندگان فاقد کارت سوخت چیست؟
بر اساس توضیحات شرکت ملی پخش، اولویت سوخت‌گیری در استان‌های مشمول طرح، استفاده از کارت سوخت شخصی است. با این حال، در برخی جایگاه‌های منتخب امکان سوخت‌گیری اضطراری همچنان وجود دارد.
رانندگان بهتر است پیش از سفر، کارت سوخت خود را همراه داشته باشند و درباره جایگاه‌هایی که خدمات اضطراری ارائه می‌دهند، اطلاع کسب کنند.
این موضوع برای رانندگان حمل‌ونقل عمومی و خودروهای دارای پیمایش بالا نیز اهمیت دارد. مسئولان شرکت ملی پخش از پیش‌بینی سازوکار اختصاص سهمیه بنزین متناسب با پیمایش برای رانندگان تاکسی‌های اینترنتی خبر داده‌اند.
همچنین معاون اجرایی رئیس‌جمهور اعلام کرده است که برای گروه‌هایی از جمله معلمان، صیادان و کادر درمان سهمیه جبرانی در نظر گرفته می‌شود. جزئیات دریافت این سهمیه‌ها باید از سوی مراجع مسئول اعلام شود.
ثبت‌نام کارت سوخت با موبایل چگونه انجام می‌شود؟
رانندگانی که کارت سوخت شخصی ندارند یا کارت خود را گم کرده‌اند، می‌توانند برای ثبت درخواست کارت جدید یا المثنی از سامانه خدمات کارت هوشمند سوخت استفاده کنند.
ثبت‌نام کارت سوخت با موبایل از طریق مرورگر گوشی و مراجعه به نشانی fcs.niopdc.ir امکان‌پذیر است. متقاضیان پس از ورود به سامانه و احراز هویت می‌توانند اطلاعات خودرو را تکمیل کرده و درخواست خود را ثبت کنند.
با توجه به محدود شدن کارت‌های اضطراری جایگاه‌ها، بهتر است مالکان خودروهای فاقد کارت سوخت، ثبت درخواست خود را به تعویق نیندازند.
جمع‌آوری کارت‌های سوخت در سایر استان‌ها ادامه پیدا می‌کند؟
اظهارات اخیر معاون اجرایی رئیس‌جمهور نشان می‌دهد که سیاست جمع‌آوری کارت سوخت جایگاه‌ها همچنان در دستور کار دولت قرار دارد و قرار است این روند طی هفته‌های آینده به‌صورت تدریجی در سایر استان‌ها نیز ادامه پیدا کند.
با این حال، هنوز زمان‌بندی دقیق اجرای طرح در استان‌های بعدی به‌صورت رسمی اعلام نشده است.
آنچه در شرایط فعلی اهمیت دارد، اطلاع‌رسانی دقیق درباره نحوه دریافت بنزین پس از پایان سهمیه‌های معمول، وضعیت کارت‌های اضطراری و دسترسی شهروندان به جایگاه‌های ارائه‌دهنده خدمات جایگزین است.
در نهایت، موفقیت طرح جمع‌آوری کارت سوخت جایگاه‌ها تنها به کاهش مصرف بنزین یا مقابله با قاچاق وابسته نیست؛ بلکه حفظ دسترسی رانندگان به سوخت و جلوگیری از ایجاد اختلال در جایگاه‌ها نیز از مهم‌ترین معیارهای ارزیابی اجرای این تصمیم خواهد بود.