اسرار پل ملک فهد، راه دریایی عربستان و بحرین که از ترس ایران بسته شد

حقایق باورنکردنی پل ملک فهد عربستان بحرین که از ترس ایران بسته شد

پل ملک فهد به‌عنوان یک پل دریایی مسیر مهمی برای سفر و تجارت است. در این مطلب با پل ملک فهد و ویژگی‌های این راه ارتباطی آشنا شوید.

درباره پل ملک فهد؛ شاهرگ حیاتی ارتباطی خاورمیانه که بسته شد

پل ملک فهد، این شاهکار مهندسی و طولانی‌ترین گذرگاه دریایی در خاورمیانه، نقش حیاتی در پیوند دادن عربستان سعودی و بحرین از فراز خلیج فارس ایفا می‌کند.

این مسیر ارتباطی استراتژیک، که با طول تقریبی ۲۵ کیلومتر، منطقه عزیزیه در جنوب الخبر را به الجسره در غرب منامه، پایتخت بحرین، متصل می‌سازد و مستقیماً به شبکه‌های جاده‌ای داخلی هر دو کشور پیوند می‌خورد، اخیراً به دلیل افزایش تنش‌ها در منطقه، از سوی عربستان سعودی بسته شده است.

تاریخ و روند شکل‌گیری ایده

ایده احداث پلی میان این دو ملت، ریشه در سال ۱۹۵۴ دارد. در آن زمان، ملک سعود بن عبدالعزیز آل سعود پس از سفری به بحرین و به دعوت شیخ سلمان بن حمد بن عیسی آل خلیفه، تمایل خود را به ساخت چنین پلی ابراز داشت.

این ایده در سال ۱۹۶۵ با دستور ملک فیصل مبنی بر بررسی امکان اجرای پروژه، جدی‌تر دنبال شد و نهایتاً در سال ۱۹۸۱، توافق‌نامه ساخت این پل در منامه و با حضور رهبران شورای همکاری خلیج فارس به امضای نهایی رسید.

آغاز ساخت، مشخصات فنی و هزینه عظیم پروژه

عملیات ساختمانی پل ملک فهد در ۱۱ نوامبر ۱۹۸۲ رسماً کلید خورد. در سال ۱۹۸۵، ابعاد و موقعیت دقیق محدوده پل مشخص گردید و “سازمان پل ملک فهد” با وظایف گسترده در زمینه مدیریت امنیتی، ایمنی، بهره‌برداری، امور تجاری و مطالعات مهندسی تأسیس شد.

این پل عظیم، که در سال ۱۹۸۶ با نام “ملک فهد” افتتاح شد، مجموعاً شامل دو مسیر رفت و برگشت با عرض کل ۲۳.۲ متر (هر مسیر ۱۱.۶ متر) است که با حاشیه‌هایی برای توقف اضطراری تجهیز شده است.

این سازه شگفت‌انگیز بر روی ۵۳۶ پایه بتنی استوار است و در ساخت آن از ۴۷ هزار تُن فولاد تقویت‌شده، ۱۶۰ هزار تُن سیمان، ۳۵۰ هزار متر مکعب بتن و حدود ۱۱ میلیون متر مکعب شن و سنگ استفاده شده است.

هزینه کلی این پروژه عظیم، بالغ بر ۳ میلیارد و ۱۳ میلیون ریال سعودی اعلام شده است که تمام جوانب از جمله نظارت فنی و اداری، خاکریزها، پایانه‌ها، ساختمان‌های مرزی و تأسیسات را در بر می‌گیرد.

جزیره گذرنامه:قلب تپنده و مرکز خدمات پل

نقطه منحصربه‌فرد این پل، “جزیره گذرنامه” است که در میانه مسیر قرار گرفته و مساحتی حدود ۶۶۰ هزار متر مربع را پوشش می‌دهد. این جزیره به دو بخش شرقی و غربی تقسیم شده که بخش غربی به عربستان سعودی و بخش شرقی به بحرین تعلق دارد.

مدیریت بخش غربی بر عهده سازمان پل ملک فهد است که در آن، طیف وسیعی از ادارات دولتی، دفاتر گذرنامه، گمرک، پلیس، دفاع مدنی، مسجد، سرویس‌های بهداشتی، رستوران، فروشگاه، فضای سبز، پارکینگ‌های امن برای خودروها و کامیون‌ها و همچنین شعب بانک‌ها مستقر هستند.

تحولات و خدمات نوین برای تسهیل عبور و مرور

در راستای ارتقاء سطح خدمات و سرعت بخشیدن به تردد، از سال ۲۰۲۲ امکان پرداخت با کارت بانکی و پرداخت موبایلی در گیت‌های ورودی پل فراهم شده است که زمان توقف هر خودرو را به حدود پنج ثانیه کاهش داده است.

همچنین، در بخش بحرینی جزیره گذرنامه، تعداد خطوط ورود و خروج از دو به سه خط افزایش یافته تا ازدحام و زمان انتظار به حداقل برسد. برنامه‌های توسعه بلندپروازانه‌ای نیز در دستور کار قرار دارد؛ یک برنامه کوتاه‌مدت (۲۰۱۸-۲۰۲۴) با هدف افزایش ظرفیت عبور روزانه به ۵۰ هزار خودرو اجرا شده است.

علاوه بر این، برنامه‌ای میان‌مدت تا سال ۲۰۳۰ در نظر گرفته شده که شامل توسعه مناطق عبوری، تسریع تشریفات مسافران، بازطراحی و گسترش مساحت جزیره گذرنامه با توجه به رشد فزاینده سفرها است.

آمار تردد و سهولت عبور روی پل ملک فهد

از زمان افتتاح پل در سال ۱۹۸۶ تا سال ۲۰۱۸، حدود ۳۸۲ میلیون نفر از این گذرگاه عبور کرده‌اند. اوج تردد در ۴ مارس ۲۰۲۳ با ثبت رکورد بیش از ۱۳۶,۴۹۸ مسافر در یک روز به ثبت رسید که این میزان، رکورد قبلی ۱۳۱,۱۷۷ نفر در ۱۱ ژانویه ۲۰۲۰ را پشت سر گذاشت.

به طور معمول، شهروندان عربستان و بحرین با کارت ملی خود قادر به عبور از پل بودند، هرچند در دوره همه‌گیری کرونا در سال ۲۰۲۰، همراه داشتن گذرنامه و گواهی واکسن کرونا الزامی شد.