ماجرای قانون تغییر ساعت رسمی ایران؛ امسال ساعت کشور تغییر خواهد کرد؟
آیا میدانید قانون تغییر ساعت رسمی ایران از چه زمانی شروع شد؟ نگاهی به تاریخچه کامل تغییر ساعت تابستانه در ایران و دلایل لعو این قانون را از اینجا دنبال کنید.
تصویب و لغو قانون تغییر ساعت تابستانی در ایران
جلو و عقب کشیدن ساعت برای چندین دهه، یکی از نشانههای آغاز بهار و پایان تابستان در ایران بود اما طی سالهای اخیر این قانون لغو شده است. در این مطلب از نمناک، تاریخچه قانون تغییر ساعت تابستانی و ماجرای لغو این قانون را به طور کامل بررسی میکنیم.
تاریخچه تغییر ساعت در ایران چیست؟
در گذشته، هر شهر ایران ساعت مخصوص به خود را داشت و مردم ساعت را بر اساس اذان ظهر یا غروب آفتاب شهر خودشان تنظیم میکردند. در سال ۱۳۱۴ با تلاشهای دکتر حسابی، زمان در سراسر کشور یکپارچه شد و ساعت تهران به مبنای ساعت رسمی کشور تبدیل گشت.
سالها بعد در سالهای ۱۳۵۶ و ۱۳۵۷، قانون تغییر ساعت رسمی ایران برای استفاده بیشتر از نور روز و صرفه جویی در انرژی برای نخستین بار در ایران پیاده شد.
هر چند به دلیل تحولات سیاسی و نزدیک شدن ماه رمضان، خیلی زود متوقف شد و پس از انقلاب و در سالهای جنگ نیز به دلایل اجرایی و فقهی لغو گردید.
از سال ۱۳۷۰ و در دوران سازندگی، این طرح دوباره احیا شد؛ به این صورت که در ابتدای فروردین ساعت یک ساعت جلو کشیده میشد و در پایان شهریور به حالت قبل باز میگشت تا مصرف برق در شب های تابستان کاهش یابد.
این روال ۱۵ سال ادامه داشت تا اینکه در سال ۱۳۸۴ دولت وقت با این استدلال که تغییر ساعت باعث سردرگمی مردم میشود، آن را لغو کرد.
با این حال، به دلیل انتقاد کارشناسان انرژی از افزایش مصرف برق، مجلس در سال ۱۳۸۶ مجددا قانونی تصویب کرد تا دولتها ملزم شوند هر سال ساعت را تغییر دهند؛ قانونی که برای ۱۴ سال به طور منظم اجرا شد.
ماجرای لغو قانون تغییر ساعت رسمی کشور
با گذشت زمان و همه گیر شدن لامپ های کم مصرف، کارشناسان اعلام کردند که تغییر ساعت دیگر تأثیر چشمگیری بر صرفه جویی برق ندارد و برعکس، باعث به هم خوردن ساعت خواب مردم و اختلال در سیستمهای بانکی میشود.
به همین دلیل، مجلس در سال ۱۴۰۱ قانون تغییر ساعت را لغو کرد و از ابتدای سال ۱۴۰۲، ساعت رسمی ایران برای همیشه ثابت ماند. بنابراین دولتها تصمیم گرفتند به جای تغییر ساعت رسمی کشور، صرفاً ساعت کاری ادارات را در تابستان جا به جا کنند.
کشورهایی که ساعت را تغییر نمیدهد
بسیاری از کشورها یا ساعتشان را تغییر نمیدهند یا طی سالهای اخیر این قانون را لغو کردهاند. به طور مثال کشورهایی مانند روسیه، ترکیه، جمهوری آذربایجان، برزیل، مکزیک، آرژانتین، اردن و سوریه طی سالهای اخیر قانون تغییر ساعت را لغو کردهاند.
از سوی دیگر، در کشورهای نزدیک به خط استوا یا مناطقی با جغرافیای ویژه، تفاوت ساعت شب و روز در طول سال تفاوت چندانی ندارد و هیچ توجیهی برای جا به جایی ساعت دیده نمیشود.
به همین سبب، کشورهای آسیای جنوب شرقی نظیر مالزی، اندونزی، سنگاپور و تایلند و همچنین کشورهای حوزه خلیج فارس مثل عربستان و امارات چنین قانونی ندارند.
علاوه بر این، چین نیز از سال ۱۹۹۱ این قانون را متوقف کرد. همچنین هند، نیجریه، کنیا، آفریقای جنوبی و ژاپن نیز تغییر ساعت ندارند.
