نوتام چیست و سایت اعلام نوتام در کشور ایران کجاست؟
نوتام چیست و اطلاعیههای پرواز چگونه منتشر میشوند؟ اگر کنجکاوید بدانید این اعلامیههای مهم هوایی در ایران از کجا منتشر میشوند، ادامه مطلب را از دست ندهید.
ایران اعلام نوتام هوایی کرد؟!
با توجه به تنشهای اخیر در منطقه، این روزها احتمالاً واژه «نوتام» را در اخبار زیاد میشنوید. تاکنون پروازها در وضعیت عادی قرار دارند و هیچ نوتام هوایی در ایران اعلام نشده است. به همین بهانه در ادامه این بخش از نمناک، برای آشنایی بیشتر با مفهوم نوتام، توضیحاتی ارائه شده است تا بیشتر با این مفهوم آشنا شوید.
نوتام چیست؟
در دنیای پیچیده هوانوردی، ایمنی پرواز مهمترین اصل است و برای حفظ آن، تبادل دقیق و سریع اطلاعات میان نهادهای مختلف ضروری است.
یکی از ابزارهای کلیدی این تبادل، نوتام (NOTAM) یا Notice to Airmen به معنی اطلاعیه به هوانوردان است.
نوتامها بهصورت پیامهایی رسمی منتشر میشوند که حاوی اطلاعات حیاتی درباره وضعیت فرودگاهها، مسیرهای پروازی، خطرات موقت یا دائمی و تغییرات فضای هوایی هستند.

تاریخچه نوتام و اولین نوتام ایجاد شده
با گسترش پروازها در اوایل قرن بیستم، نیاز به سیستمی برای اطلاعرسانی سریع در مورد تحولات هوایی احساس شد. در سال ۱۹۴۷، سازمان بینالمللی هوانوردی غیرنظامی (ICAO) سیستم نوتام را برای استانداردسازی و هماهنگی اطلاعیههای هوایی ایجاد کرد. از آن زمان تاکنون، نوتامها بخش مهمی از ایمنی پرواز در سراسر جهان محسوب میشوند.
انواع نوتام
نوتامها به دو دسته کلی تقسیم میشوند:
نوتامهای سری (Series)
شامل اطلاعات مربوط به فرودگاهها، مسیرهای هوایی، کمکهای ناوبری و مناطق خطرناک هستند که دائم به روز رسانی می شوند.
نوتامهای غیرسری (Non-Series)
حاوی اطلاعاتی مربوط به شرایط آب و هوایی نامساعد، بسته شدن باند فرودگاه، و حضور پرندگان در نزدیکی فرودگاه هستند که به صورت موقت و غیرمنتظره منتشر میشوند.
محتوای هر نوتام شامل چه چیزهایی است؟
هر نوتام دارای عناصر مشخصی است مانند:
- شناسهی نوتام (کد اختصاصی)
- موقعیت جغرافیایی دقیق
- موضوع و جزئیات تغییرات
- زمان شروع و پایان اعتبار نوتام
اهمیت نوتام در ایمنی پرواز
وجود نوتامها برای پیشگیری از مخاطرات پروازی حیاتی است.با دسترسی به اطلاعات نوتام، خلبانان میتوانند مسیر پرواز خود را دقیقتر برنامهریزی کنند، از مناطق خطرناک پرهیز کرده و هماهنگی بیشتری با برجهای مراقبت و سایر هواپیماها داشته باشند.
ایران در چه شرایطی اعلام نوتام هوایی می کند؟
در شرایط خاص مانند مانورهای نظامی، طوفان، یا فعالیتهای پرخطر در فضای هوایی، ایران اعلام نوتام هوایی میکند. فرآیند اعلام نوتام در کشور بهصورت متمرکز از طریق واحد هوانوردی سازمان هواپیمایی کشوری صورت میگیرد.
پس از ثبت تغییر یا هشدار جدید، نوتام بهصورت رمزنگاریشده در پایگاه داده جهانی ایکائو (ICAO) قرار میگیرد تا همه ایرلاینها و خلبانان در سراسر جهان بتوانند از تغییرات در فضای هوایی ایران آگاه شوند.
گاهی نوتامها تنها چند ساعت اعتبار دارند و بهصورت روزانه منتشر میشوند. برای آگاهی از نوتام امروز ایران، خلبانان و فعالان صنعت هوایی باید به سایت نوتام ایران مراجعه کنند تا جدیدترین تغییرات و هشدارهای پروازی را مشاهده نمایند.
اگر مثلاً در خبرها شنیدید که “نوتام ایران امشب صادر شد”، این یعنی بخشی از فضای هوایی یا یک فرودگاه برای مدت مشخص در وضعیت خاص (مثلاً محدودیت پرواز یا پرواز ممنوع) قرار گرفته است.
سایت نوتام ایران و نقشه نوتام
برای مشاهده و بررسی نوتامها، سایت رسمی نوتام ایران https://ais.airport.ir/ مرجع اصلی است که اخیرا بدلیل بروزرسانی، در دسترس نیست. در این سایت، نقشه نوتام یا NOTAM Map بهصورت گرافیکی به کاربران نشان میدهد که کدام مناطق هوایی کشور دارای محدودیت یا هشدار پروازی هستند.
استفاده از این نقشه به خلبانان کمک میکند تا مسیر ایمنتری انتخاب کنند و از پرواز در فضاهای محدودشده اجتناب نمایند.چنین منابعی نه تنها برای خلبانان بلکه برای شرکتهای هواپیمایی، برنامهریزان پرواز و حتی پژوهشگران علوم هوانوردی نیز مفید است.