ماجرای اصلی بت بعل چیست؟ حقایق شیطانی و نظر قرآن درباره بت بعل
بت بَعل یکی از خدایان باستانی اقوام قدیم بود که ماجرای اصلی آن با باورهای شیطانی گره خورده و در قرآن نیز بهعنوان نماد گمراهی و شرک مورد اشاره و نکوهش قرار گرفته است.
درباره بت بعل؛ نمادی که بعد از 22 بهمن مهم شد
همزمان با راهپیمایی ۲۲ بهمن، مجسمهای با نمادهایی چون «بعل»، ستاره داوود و پرچم اسرائیل، توسط مؤسسه مصاف (وابسته به علی اکبر رائفیپور) به آتش کشیده شد. برگزارکنندگان اعلام کردند که این اقدام در اعتراض به پرونده جفری اپستین و در راستای ابراز مخالفت با صهیونیسم و ایالات متحده صورت گرفته است. سوزاندن این مجسمه باعث شکلگیری موج گستردهای از برداشتها و نظریهها در شبکههای اجتماعی شد. در ادامه این بخش از نمناک درباره نماد «بعل» و شیطان بعل مطالبی ارائه خواهیم داد.
معنای بعل
بعل (Baal) در زبانهای سامی به معنای «سرور»، «صاحب» یا «شوهر» است و نامی است که طیف وسیعی از خدایان و بتها در خاور نزدیک باستان، بهویژه در میان کنعانیها، فنیقیها و کارتاژیها، با آن شناخته میشدند.
بت بعل نماد چیست؟
«بعل» در واقع یک نام خاص نیست، بلکه عنوانی رایج برای توصیف ایزدان محلی در فرهنگهای سامی بود که اغلب با نام شهر یا منطقهشان متمایز میشدند؛ مانند بعل صیدون، بعل طرسوس و بعل کارتاژ.
مشهورترین و مهمترین نمود این عنوان، بعل هدد (Hadad)، خدای طوفان، باران و حاصلخیزی با ریشه کنعانی-فنیقی، است. با گذر زمان، بعل در متون یهودی و مسیحی به دیو و مشاور شیطان تبدیل شد و رقیب یهوه، خدای یهودیان، به شمار میآمد.
نقش اساطیری بعل
بعل هدد به عنوان خدای باران، نیروی حیاتی طبیعت را تأمین میکرد و نماد چرخههای حیات، مرگ و رستاخیز در طبیعت بود. در اساطیر اوگاریتی، نبردهای نمادین او با خدای دریا (یم) و خدای مرگ (موت) و پیروزی او بر این نیروها، جایگاه ویژهای دارد.
شیطان بعل چیست؟
در برخی متون مسیحی متأخر و ادبیات شیطانشناسی قرون وسطی، نام Baal به عنوان یکی از ارواح شیطانی آمده است. در باورهای عامه، بعل اغلب به عنوان یک روح شیطانی خبیث و گاهی به عنوان بزرگترین جن پلید شناخته میشود. برخی نیز او را به عنوان منبع یا آموزگار جادو برای جادوگران شیطانی میدانند.
در فرهنگ اسلامی، جایگاه «بعل» فراتر از یک بت تاریخی خاص است؛ این نام به نمادی فراگیر برای هرگونه بتپرستی و شرک تبدیل شده است. انتقاد قرآن کریم از پرستش بعل، در واقع محکومیت تمامی اشکال عبادت غیرخداوند و یادآوری عذابهای الهی است که جوامع گذشته را به دلیل روی آوردن به پرستش مخلوقات به سرنوشت بدی دچار کرد.
بت بعل در قرآن
نام بعل در قرآن کریم، در سوره صافات، آیات ۱۲۵ تا ۱۲۷، به صراحت به عنوان معبودی باطل در برابر خداوند متعال ذکر شده است. این آیات، خطاب به قومی است که حضرت الیاس (ع) به سوی آنان مبعوث شد:
«أَتَدْعُونَ بَعْلًا وَتَذَرُونَ أَحْسَنَ الْخَالِقِینَ ﴿۱۲۵﴾ اللَّهَ رَبَّکُمْ وَرَبَّ آبَائِکُمُ الْأَوَّلِینَ ﴿۱۲۶﴾ فَکَذَّبُوهُ فَإِنَّهُمْ لَمُحْضَرُونَ ﴿۱۲۷﴾»
ترجمه:آیا [شما قوم] «بعل» را میخوانید و بهترین خالقان [الله] را رها میکنید؟ (۱۲۵) الله، پروردگار شما و پروردگار پدران نخستین شماست. (۱۲۶) ولی او را تکذیب کردند، پس بیگمان آنان [برای عذاب] احضار شدگانند. (۱۲۷)
مفسران بر اساس روایات، این قوم را اغلب ساکنان بعلبک (در لبنان امروزی، که نام شهرشان نیز برگرفته از بعل است) میدانند که به پرستش بت بزرگی به نام «بعل» مشغول بودند.
این آیات، تقابلی نمادین میان توحید محض و شرک را به نمایش میگذارند؛ حضرت الیاس (ع) قوم خود را سرزنش می کند که چگونه موجودی ضعیف و ساخته شده را بر «احسن الخالقین» ترجیح میدهند. این موضوع نشان میدهد پرستش بعل در جوامعی که از آموزههای پیامبران ابراهیمی تأثیر پذیرفته بودند نیز رواج داشته است.
بت بعل کجاست؟
مهمترین مرکز شناختهشده پرستش بعل، شهر باستانی اوگاریت در سوریه امروزی بوده است.
عکس بت بعل
تصویر رایج از بعل، مردی جنگجو با کلاهخود شاخدار است که صاعقه یا نیزه در دست دارد. همچنین، در نمادنگاری، او گاهی به شکل گاو نر یا بز نر نیز مجسم میشد تا نماد قدرت و باروری باشد؛ مشابه همان مجسمه بت بعل که با تصویر ستاره داوود و پرچم اسرائیل در 22 بهمن سوزانده شد.
بت بعل و اپستین
طبق گزارش خبرگزاری شرق، در روزهای اخیر سندی منتشر شده که نشان می دهد یکی از حسابهای بانکی اصلی اپستین(که به عنوان پوشش یک سرمایهدار و سرمایهگذار مشهور هم بود)، «بعل»(Baal) نام دارد.
