کوروش کبیر

کوروش کبیر اهل کجا بود و چه دینی داشت؟ زندگینامه، همسر و جانشین کوروش

کد مطلب : 222
زمان مطالعه : 5 دقیقه

کوروش کبیر اهل کجا بود و چه دینی داشت؟ مروری بر زندگینامه پادشاه هخامنشی، همسر، جانشین و میراث ماندگار او در تاریخ ایران باستان خواهیم داشت.

کوروش کبیر یا کوروش بزرگ کیست؟

بر اساس منابع تاریخی، تولد کوروش هخامنشی به حدود سال ۵۷۹ پیش از میلاد بازمی‌ گردد. او در حدود سال ۵۵۹ پیش از میلاد، در سن تقریبی ۲۰ تا ۳۰ سالگی به پادشاهی رسید و نزدیک به ۳۰ سال حکومت کرد تا اینکه در حدود ۵۳۰ پیش از میلاد در سن احتمالی ۵۰ تا ۶۰ سالگی درگذشت. کوروش مردی پاک ‌سرشت و با اخلاق نیک بود، از تبعیض میان پیروان ادیان مختلف پرهیز می‌ کرد و عدالت را سرلوحه حکومت خود قرار داد. پدربزرگ او آستیاگ بود که کمبوجیه پدر کوروش، همراه با مادرش ماندانا، زمینه‌ های لازم برای ظهور و قدرت‌گیری او را فراهم کردند.

کوروش کبیر
زندگینامه کوروش کبیر

اصالت کوروش کبیر

سوال پرتکراری که در مورد او وجود دارد، این است که کوروش کبیر اهل کجاست و عوض کدام قبلیه بوده است که در پاسخ میخوانیم او را از قوم پارسی معرفی کرده اند، قومی از اقوام آریایی که در فلات ایران زندگی می‌کردند.

همسر کوروش کبیر:بانو کاساندان

کاساندان، دختر فرناسپه و از شاهدختان هخامنشی، همسر و همراه همیشگی کوروش کبیر بود. او تنها همسر کوروش در طول زندگی‌اش بود و در کنار او به ‌عنوان ملکه ۲۸ کشور آسیایی، قدرت و نفوذ ویژه ‌ای داشت، هر چند در نظام مردسالار ایران باستان حق دخالت مستقیم در امور سیاسی نداشت. کاساندان مادر فرزندان کوروش به نام های کمبوجیه، بردیا، آتوسا و آرتیستون بود و هر یک جایگاهی مهم در تاریخ یافتند. از طرفی نام رکسانا در منابع معتبر به ‌عنوان فرزند کوروش ذکر نشده و تنها در برخی منابع به‌ صورت احتمالی آمده است، اما این موضوع تأیید شده نیست. وفاداری و همراهی او با کوروش چنان بود که پس از مرگش، کوروش در اندوه فراوان به احترام او تنهایی را برگزید و در بابل شش روز عزای عمومی برگزار شد.

کوروش کبیر و همسرش
کوروش کبیر و همسرش کاساندان

فرزندان کوروش و همسرش

کاساندان مادر پنج فرزند کوروش به نام های کمبوجیه، بردیا، آتوسا، آرتیستون و رکسانا بود و هر یک جایگاهی مهم در تاریخ یافتند. وفاداری و همراهی او با کوروش چنان بود که پس از مرگش، کوروش در اندوه فراوان به احترام او تنهایی را برگزید و در بابل شش روز عزای عمومی برگزار شد.

کوروش در قرآن

در قرآن کریم، در آیات ۸۳ تا ۹۸ سوره کهف، از ذوالقرنین به ‌عنوان پادشاهی نیرومند و دادگر یاد شده که با یاری خداوند در همه نقاط عالم، بر دیگران پیروز شد. نظریه شناسایی ذوالقرنین به ‌عنوان کوروش کبیر توسط برخی مفسران، از جمله ابوالکلام آزاد، مطرح شده و بر شباهت ویژگی ‌هایی مانند عدالت، فتوحات گسترده و احترام به ادیان استوار است. بااین‌ حال، علامه طباطبایی در تفسیر المیزان این دیدگاه را تنها به ‌عنوان احتمالی مطرح کرده و به‌ صراحت تأیید نکرده است. منابعی مانند «تفسیر المنیر» نیز این موضوع را بررسی کرده ‌اند، اما اجماع قطعی وجود ندارد و برخی مفسران ذوالقرنین را اسکندر مقدونی یا شخصیتی دیگر دانسته‌ اند.

آرامگاه کوروش کبیر

قبر کوروش کبیر در مجموعه پاسارگاد، استان فارس، روی دشتی محصور در کوهستان و در حدود ۸۰ کیلومتری شمال شرقی شیراز قرار دارد. این آرامگاه که احتمالا پیش از مرگ کوروش ساخته شده بود، از هفت سکوی سنگی روی یکدیگر تشکیل شده و اتاقک دفن جسد آن با دیوارهایی ۱٫۵ متری و سقف شیروانی مانند، استحکام و زیبایی قابل توجهی دارد. ارتفاع کلی بنا حدود ۱۱ متر است و معماری آن تلفیقی از سبک‌های ایرانی، مصری، عیلامی، میان ‌رودی و یونانی آسیای صغیر است. سنگ‌های آهکی سفید متمایل به زرد که احتمالاً از معدن سیوند تأمین شده‌ اند، بدون استفاده از ملات در کنار هم قرار گرفته‌اند و با بست‌ های فلزی ویژه‌ای استحکام یافته‌اند.

قبر کوروش کبیر
آرامگاه کوروش کبیر

دین کوروش کبیر

هیچ سند دقیقی درباره دین شخصی کوروش کبیر وجود ندارد، اما همه منابع بر رفتار تسامح‌آمیز و احترام او به پیروان ادیان مختلف تأکید دارند. برخی معتقدند او در مسائل دینی از راهنمایی روحانیون محلی پیروی می ‌کرد، در حالی که عده‌ای دیگر او را زرتشتی می ‌دانند و وجود آتشکده ‌ها و نیایشگاه‌ ها را نشانه‌ای از این موضوع می ‌دانند.

گروهی نیز باور دارند که کوروش پیرو آیین ایران باستان بوده و خدایان مورد پرستش او با آذر، میترا و آناهیتا مرتبط هستند. برخی منابع هم احتمال داده‌ اند که او با زرتشت ملاقات داشته است. در کل او پس از فتح بابل، معابد را بازسازی کرد و به آزادی مذهبی احترام گذاشت.

تعریف منشور کوروش

منشور کوروش یکی از مهم‌ترین اسناد تاریخی جهان است که در سال ۵۳۹ پیش از میلاد پس از فتح بابل توسط کوروش کبیر صادر شد. این منشور، نوشته ‌ای به خط میخی بابلی است و کوروش در آن خود را پادشاهی دادگر معرفی می ‌کند که به مردم قلمرو خود آزادی مذهبی و فرهنگی می‌ دهد. منشور کوروش نمادی از عدالت، احترام به انسانیت و حکمرانی خردمندانه در تاریخ جهان به شمار می ‌رود.

منشور کوروش کبیر
عکس منشور کوروش کبیر

روز کوروش کبیر

در تقویم غیر رسمی ایران، هفتم آبان (۲۹ اکتبر) به ‌عنوان روز گرامی‌داشت کوروش کبیر نام ‌گذاری شده است؛ این روز یادآور ورود سپاه کوروش به بابل است و امروزه به ‌صورت جهانی نیز مورد توجه قرار می‌ گیرد. هرچند روز کوروش در تقویم رسمی کشور ثبت نشده، اما گروه ‌های مختلفی از مردم ایران خواستار ثبت آن در تقویم ملی هستند و هر ساله با حضور در آرامگاه کوروش در پاسارگاد، یاد و نام این فرمانروای بزرگ را گرامی می‌دارند.

کوروش کبیر چگونه کشته شد؟

هرودوت و برخی منابع یونانی روایت می ‌کنند که کوروش در نبرد با ماساگت ‌ها، قومی در شمال ‌شرق ایران، در حدود ۵۳۰ پیش از میلاد کشته شد. با این ‌حال، گزارش‌ هایی مانند روایت گزنفون مرگی متفاوت برای او ذکر کرده ‌اند، بنابراین درباره نحوه مرگ او اختلاف ‌نظر وجود دارد، هر چند تاریخ ۵۳۰ پیش از میلاد به ‌طور کلی پذیرفته شده است.

نظرات