اصل ماجرای ال نینو در ایران ۱۴۰۵ + جدول پیش بینی بارندگی پاییز امسال

پدیده ال نینو و بارندگی پاییز ۱۴۰۵؛ نجات از خشکسالی یا سیلاب؟

با نزدیک شدن به فصل پاییز، وضعیت سامانه‌های بارشی و پیش‌ بینی‌های هواشناسی همواره به یکی از داغ‌ترین دغدغه‌های مردم، کشاورزان و مدیران بحران تبدیل می‌شود.

در این میان، نام پدیده اقلیمی ال‌ نینو بیش از هر عامل دیگری به عنوان کلید تغییرات جوی و امیدواری برای بارش‌های فرانرمال شنیده می‌شود. اما آیا واقعاً این الگو می‌تواند پاییز ۱۴۰۵ ایران را به فصلی پر بارش بدل کند؟

در این مقاله از نمناک، علاوه بر شناخت دقیق ال‌ نینو و رفتار اقلیمی آن، پیش‌بینی‌های کارشناسان درباره زمان دقیق آغاز بارش‌های جدی در سراسر کشور را بررسی خواهیم کرد.

طوفان ال نینو چیست؟

ال‌ نینو (El Niño) یک پدیده اقلیمی بزرگ است که در اثر گرمایش غیر متعارف آب‌های سطحی در مرکز و شرق اقیانوس آرام استوایی ایجاد می‌شود. این گرمایش، با تغییر در گردش جوی، نظم سامانه‌های بارشی و دمایی را در سطح جهانی جا به‌ جا کرده و پیامدهایی مثل سیل یا خشکسالی‌های غیرمنتظره در پی دارد.

ال‌ نینو پدیده‌ای اقیانوسی است بنابراین در ایران تشکیل نمی‌شود از اقیانوس آرام به سمت ایران حرکت می‌کند و به‌ صورت غیر مستقیم بر الگوی بارش و دمای ایران نیز تاثیر خواهد داشت.

ال نینو کی به ایران میرسد؟

با تایید سازمان جهانی هواشناسی، پدیده ال نینو ۲۰۲۶ به‌طور کامل شکل گرفته و در حال تقویت است. بر اساس پیش‌بینی‌های این سازمان، احتمال تداوم این پدیده تا زمستان پیش رو نزدیک به ۱۰۰ درصد برآورد شده و انتظار می‌رود پاییز و زمستان پربارانی را پیش رو داشته باشیم.

در پاسخ به این سوال که «ال نینو کی به ایران می رسد» با توجه به شکل‌گیری کامل ال نینو امسال، اثرات غیرمستقیم آن بر الگوهای بارش و دمای ایران از ابتدای پاییز 1405 آغاز شده و در طول زمستان به اوج تأثیرگذاری خود خواهد رسید. در ادامه جدول احتمال وقوع پدیده ال نینو در ایران ۱۴۰۵ را مشاهده می‌کنید.

پدیده ال نینو و تاثیر آن بر ایران؛ آیا ال نینو ناجی خشکسالی ایران است؟

کارشناسان می‌گویند که یک فصل پربارش برای پایان دادن به خشکسالی ایران کافی نیست. بحران فعلی حاصل سال‌ها کم‌ آبی، برداشت بی‌رویه از سفره‌های زیر زمینی و فشار مصرف است. با وجود اینکه بارش‌های ال نینو امسال می‌تواند به بهبود سطح آب سدها کمک کند، اما جبران کامل کسری منابع آب نیازمند تداوم بارندگی‌ها در چندین سال آینده است.

پیش بینی بارش پاییز ۱۴۰۵ به دلیل ال نینو

بر اساس تحلیل‌های رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هوا شناسی، الگوی بارشی پاییز ۱۴۰۵ در ایران حالت مرحله‌ای دارد. طبق پیش‌بینی‌ها، در ابتدای فصل (ماه مهر) نباید انتظار وقوع بارش‌های گسترده یا قابل‌توجه را داشت و وضعیت جوی در این ماه در محدوده نرمال یا کمتر از آن خواهد بود.

با این حال، با گذشت زمان و نزدیک‌ شدن به ماه‌های آبان و آذر، شرایط تغییر کرده و احتمال ورود و فعالیت سامانه‌های بارشی در کشور به‌شکل قابل‌ توجهی افزایش می‌یابد. در ادامه جدول پیش‌بینی بارش پاییز ایران را مشاهده می‌کنید.

کدام استان‌ها تحت تاثیر ال نینو قرار می‌گیرند؟

تأثیر ال‌ نینو بر ایران به دلیل هم‌ پوشانی با عوامل جوی دیگری مانند دو قطبی اقیانوس هند، قطعی نیست و می‌تواند منجر به تقویت یا تضعیف بارش‌ها در مناطق مختلف شود. به‌ طوری که که غرب و شمال‌ غرب ایران شانس بارش بالایی دارند، مناطق شرقی و جنوبی ممکن است الگوی متفاوتی را تجربه کنند.

احتمال سیل و آب گرفتگی در پاییز و زمستان 1405

در صورت وقوع بارش‌های متمرکز و شدید کوتاه‌ مدت بر اثر پدیده ال نینو، احتمال بروز سیلاب، آب گرفتگی معابر و طغیان رودخانه‌های فصلی افزایش می‌یابد. از این رو، دستگاه‌های مسئول مدیریت بحران با پیش‌ بینی این سناریوها، برنامه‌های آمادگی خود را برای مقابله با مخاطرات جوی پاییزی آغاز کرده‌اند.

تفاوت ال نینو و لانینو چیست؟

واژه لا نینو (یا لا نینا) را هم این روزها زیاد می‌شنویم. این واژه در زبان اسپانیایی به معنای «دختر کوچک» است. این پدیده که در محافل علمی با عناوینی همچون ال ویجو (El Viejo) یا ضد ال‌ نینو نیز شناخته می‌شود، در واقع پدیده‌ای است که در آن دمای آب‌های سطحی در بخش‌های مرکزی و شرقی اقیانوس آرام استوایی به شکل غیرعادی کاهش می‌یابد.

لانینو در بازه‌های زمانی ۳ تا ۷ ساله رخ می‌دهد و نقطه‌ مقابل پدیده ال‌ نینو است. سازوکار آن ناشی از تغییرات در اختلاف فشار جوی منطقه است که به آب‌های سرد اجازه می‌دهد در قسمت شرقی اقیانوس آرام بالا بیایند، در حالی که آب‌های گرم به سمت مناطق حاره غربی رانده می‌شوند. به عبارت ساده، تمام علل و محرک‌های ایجاد کننده لا نینو، دقیقاً در جهت مخالف عوامل شکل‌گیری ال‌ نینو عمل می‌کنند.