شپش سر در کمین دانش‌آموزان؛ علائم ابتلا و روش درمان را بشناسید
وزارت بهداشت درباره شیوع شپش سر در دانش‌آموزان هشدار داد؛ با علائم ابتلا، راه‌های انتقال، روش درمان و راهکارهای پیشگیری از شپش سر آشنا شوید.
خارش شدید سر کودکان نشانه چیست؟ هشدار وزارت بهداشت درباره شپش
رئیس گروه سلامت نوجوانان، جوانان و مدارس وزارت بهداشت با اشاره به شیوع شپش سر در میان کودکان و دانش‌آموزان، نسبت به علائم ابتلا به این آلودگی انگلی هشدار داد و تاکید کرد:خارش شدید سر دانش‌آموزان باید جدی گرفته شود؛ چراکه ابتلا به شپش سر می‌تواند با ایجاد اختلال در خواب و کاهش تمرکز، بر عملکرد تحصیلی کودکان تاثیر بگذارد.
محمد مرادی با بیان اینکه شپش سر یکی از آلودگی‌های انگلی شایع در کودکان است، اظهار کرد:این آلودگی از طریق تماس مستقیم با فرد مبتلا یا استفاده مشترک از وسایل شخصی مانند شانه، برس، کلاه، روسری، حوله و ملحفه منتقل می‌شود و با رعایت اصول بهداشتی و درمان مناسب قابل کنترل است.
وی افزود:ابتلا به شپش سر محدود به گروه یا طبقه اجتماعی خاصی نیست و ممکن است افراد مختلف جامعه را درگیر کند. بنابراین، نباید این آلودگی را نشانه ضعف بهداشت فردی یا مختص خانواده‌های دارای شرایط اجتماعی خاص دانست.
مرادی با اشاره به علائم شپش سر گفت:مهم‌ترین نشانه ابتلا، خارش شدید پوست سر است که می‌تواند باعث خستگی، بی‌قراری و اختلال خواب دانش‌آموزان شود. این مشکلات در ادامه ممکن است تمرکز و عملکرد تحصیلی کودکان را تحت تاثیر قرار دهد.
رئیس گروه سلامت نوجوانان، جوانان و مدارس وزارت بهداشت ادامه داد:شپش سر حشره‌ای کوچک، بدون بال و خون‌خوار است که در میان موها و روی پوست سر زندگی می‌کند. تخم شپش که رشک نام دارد، به ساقه مو می‌چسبد و به‌سختی جدا می‌شود. شپش‌ها و رشک‌ها بیشتر در نواحی پشت گوش و پس سر مشاهده می‌شوند و هنگام بررسی موها باید به این قسمت‌ها توجه ویژه داشت.
وی با بیان اینکه پوسته‌های ناشی از شوره سر گاهی با رشک اشتباه گرفته می‌شوند، تصریح کرد:رشک چسبندگی زیادی به ساقه مو دارد و به‌راحتی جدا نمی‌شود؛ به همین دلیل تشخیص صحیح آلودگی و انتخاب روش درمان مناسب اهمیت دارد.
راه‌های انتقال شپش سر در دانش‌آموزان چیست؟
رئیس گروه سلامت نوجوانان، جوانان و مدارس وزارت بهداشت با تاکید بر اینکه راه اصلی انتقال شپش سر، تماس مستقیم سر با سر فرد آلوده است، گفت:استفاده مشترک از وسایلی مانند شانه، برس، کلاه، روسری، حوله، بالش و لباس خواب نیز می‌تواند در انتقال این آلودگی نقش داشته باشد.
مرادی افزود:در محیط‌هایی مانند مدارس که کودکان تماس نزدیک بیشتری با یکدیگر دارند، آموزش نکات پیشگیرانه و توجه به علائم ابتلا اهمیت زیادی دارد.
وی توصیه کرد دانش‌آموزان از وسایل شخصی یکدیگر استفاده نکنند و خانواده‌ها در صورت مشاهده خارش مداوم سر یا علائم مشکوک، موهای فرزندان خود را به‌ویژه در نواحی پشت گوش و پس سر بررسی کنند.
روش درمان شپش سر؛ از شامپوی پرمترین تا لوسیون دایمتیکون
مرادی با اشاره به روش‌های درمان شپش سر بیان کرد:استفاده از فرآورده‌های ضد شپش، مطابق دستور مصرف و با توجه به شرایط فرد، از روش‌های درمان این آلودگی است. شامپوی پرمترین یک درصد و لوسیون دایمتیکون چهار درصد از جمله فرآورده‌های مورد استفاده برای درمان شپش سر هستند.
وی درباره نحوه استفاده از شامپوی پرمترین یک درصد توضیح داد:ابتدا موها با شامپوی معمولی شسته می‌شوند و پس از گرفتن آب اضافی، در حالی که موها مرطوب هستند، فرآورده باید به تمام موها و پوست سر مالیده شود. پس از ۱۰ دقیقه، موها باید با آب فراوان شسته شوند. تکرار درمان یک هفته بعد نیز توصیه شده است.
رئیس گروه سلامت نوجوانان، جوانان و مدارس وزارت بهداشت درباره استفاده از لوسیون دایمتیکون چهار درصد گفت:این فرآورده باید روی موهای خشک، از ریشه تا نوک مو استفاده شود تا تمام پوست سر و موها به آن آغشته شوند. پس از هشت ساعت، موها با شامپوی معمولی شسته می‌شوند و برای اطمینان از درمان، استفاده مجدد از لوسیون یک هفته بعد توصیه می‌شود.
وی تاکید کرد:انتخاب فرآورده ضد شپش و نحوه استفاده از آن باید بر اساس دستورالعمل محصول و شرایط فرد انجام شود. در مورد کودکان خردسال، زنان باردار و افراد دارای شرایط خاص نیز باید توصیه‌های تخصصی مربوط به همان فرآورده رعایت شود.
آیا کوتاه کردن مو برای درمان شپش ضروری است؟
رئیس گروه سلامت نوجوانان، جوانان و مدارس وزارت بهداشت با اشاره به اقدامات تکمیلی پس از درمان شپش سر گفت:هنگام شست‌وشوی موها، استفاده از شانه دندانه‌ریز می‌تواند به خارج کردن شپش‌های مرده و رشک‌های چسبیده به مو کمک کند.
مرادی افزود:در صورت ابتلای سایر اعضای خانواده، بررسی و درمان هم‌زمان افراد مبتلا اهمیت دارد تا احتمال انتقال مجدد آلودگی کاهش پیدا کند.
وی ادامه داد:شانه‌کردن دقیق موها و جدا کردن رشک‌ها به‌صورت دستی نیز به پاک‌سازی موها کمک می‌کند. استفاده از شانه مخصوص شپش و مرطوب کردن موها می‌تواند فرایند جداسازی رشک‌ها را آسان‌تر کند.
مرادی در پایان با تاکید بر ضرورت رعایت نکات بهداشتی برای پیشگیری از ابتلا به شپش سر خاطرنشان کرد:استحمام منظم، بررسی و شانه‌کردن موها، شست‌وشوی برس و شانه و تمیز نگه‌داشتن لباس‌ها، روسری، کلاه و سایر وسایل شخصی از جمله اقدامات موثر در کنترل این آلودگی است.
وی تصریح کرد:طول مو به‌تنهایی عامل ابتلا به شپش سر نیست و در صورت دسترسی به درمان مناسب و رعایت اصول بهداشتی، کوتاه کردن مو ضرورتی ندارد. بنابراین، خانواده‌ها و مدارس باید به‌جای ایجاد نگرانی یا برخوردهای تبعیض‌آمیز با دانش‌آموزان مبتلا، بر شناسایی به‌موقع، درمان صحیح و پیشگیری از انتقال شپش سر تمرکز کنند.