درگذشت ایرج خواجه امیری؛ علت فوت و زندگی پدر احسان خواجه امیری
ایرج خواجه امیری، خواننده نامدار موسیقی ایرانی و پدر احسان خواجه امیری، در ۹۴ سالگی درگذشت؛ علت فوت، زندگی هنری، فرزندان و آثار ماندگار او را بخوانید.
ایرج خواجه امیری درگذشت
حسین خواجه امیری، خواننده نامدار موسیقی ایرانی که مخاطبان او را با نام هنری «ایرج» میشناختند، روز چهارشنبه ۲۱ مرداد ۱۴۰۵ درگذشت. خانه موسیقی ایران با انتشار اطلاعیهای، خبر درگذشت ایرج خواجه امیری در ۹۴ سالگی را تأیید کرد.
این خواننده پیشکسوت طی ماههای گذشته با مشکلات جسمی روبهرو بود و چند بار تحت مراقبتهای پزشکی قرار گرفت. او در روزهای پایانی زندگی نیز در بیمارستان بستری بود و روند درمانش ادامه داشت.
ایرج بهدلیل قدرت، حجم و وسعت کمنظیر صدایش به «پهلوان آواز ایران» شهرت داشت. صدای متمایز او در موسیقی دستگاهی، برنامههای رادیویی و ترانههای سینمایی شنیده شد و برای چند نسل از مخاطبان خاطره ساخت.
علت فوت ایرج خواجه امیری چه بود؟
تا زمان تنظیم این خبر، خانواده ایرج خواجه امیری یا خانه موسیقی ایران علت پزشکی دقیق درگذشت او را اعلام نکردهاند. بنابراین اخباری که یک بیماری مشخص را بهعنوان علت فوت ایرج خواجه امیری معرفی میکنند، هنوز تأیید رسمی ندارند.
گزارشهای منتشرشده پیش از درگذشت این هنرمند نشان میداد که او در ماههای اخیر بهدلیل کهولت سن و برخی مشکلات جسمی چند مرتبه بستری شده بود. در آخرین گزارشها نیز از نامساعد بودن وضعیت جسمانی و ادامه مراقبتهای پزشکی خبر داده شده بود.
زمان تشییع و خاکسپاری ایرج خواجه امیری
جزئیات مراسم تشییع، محل خاکسپاری و زمان برگزاری مراسم یادبود ایرج خواجه امیری هنوز بهصورت رسمی اعلام نشده است. اطلاعات این بخش پس از انتشار اطلاعیه خانواده خواجه امیری یا خانه موسیقی ایران بهروزرسانی خواهد شد.
ایرج خواجه امیری چند سال داشت؟
ایرج متولد ۱۱ دی ۱۳۱۱ در خالدآباد نطنز بود و براساس اطلاعیه رسمی، در ۹۴ سالگی؛ یعنی در نودوچهارمین سال زندگی خود درگذشت.
او در خانوادهای آشنا با موسیقی رشد کرد. پدربزرگش از خوانندگان شناختهشده دوره ناصرالدینشاه بود و پدرش نیز با ردیفهای موسیقی ایرانی آشنایی داشت. ایرج از هفتسالگی آموزش آواز را نزد پدرش آغاز کرد و علاقهاش به موسیقی از همان سالهای کودکی شکل گرفت.
بیوگرافی کوتاه ایرج خواجه امیری
حسین خواجه امیری پس از پایان تحصیلات ابتدایی از خالدآباد نطنز به تهران آمد. او در سال ۱۳۲۶ به مکتب ابوالحسن صبا راه یافت و آموزشهای موسیقی خود را جدیتر دنبال کرد.
ایرج مدتی بعد وارد دانشکده افسری شد و همزمان در شبهای جمعه با ارکستر محمد بهارلو برنامه اجرا میکرد. با وجود داشتن شغل نظامی، علاقه او به خوانندگی سبب شد فعالیت هنری را در اولویت قرار دهد و مسیر حرفهای خود را در موسیقی ادامه دهد.
حضور ایرج خواجه امیری در برنامه گلها
یکی از مهمترین فصلهای کارنامه ایرج در سال ۱۳۳۶ و با ورود او به برنامه رادیویی «گلها» به مدیریت داوود پیرنیا آغاز شد. نخستین اجرای او در این مجموعه، برنامه «برگ سبز» شماره ۴۳ در دستگاه شور بود.
ایرج پس از آن در بیش از ۲۰۰ برنامه از مجموعه «گلها» آواز خواند. تسلط بر ردیف موسیقی ایرانی، قدرت اجرای نتهای دشوار و وسعت صدای او باعث شد خیلی زود به یکی از چهرههای شاخص آواز رادیویی تبدیل شود.
صدای ایرج در بیش از ۱۰۰ فیلم سینمایی
بخش دیگری از شهرت ایرج خواجه امیری به ترانههایی مربوط میشود که برای فیلمهای سینمایی اجرا کرد. او برای حدود ۱۰۵ فیلم آواز و ترانه خواند و بازیگران سرشناسی مانند محمدعلی فردین، رضا بیک ایمانوردی و منوچهر وثوق در فیلمها روی صدای او لبخوانی میکردند.
اجرای ترانه برای فیلمهایی مانند «گنج قارون» نقش زیادی در شناختهشدن صدای ایرج میان مخاطبان عمومی داشت. به همین دلیل، صدای او علاوه بر دوستداران موسیقی اصیل، برای علاقهمندان سینمای قدیمی ایران نیز کاملاً آشنا بود.
آهنگها و آثار معروف ایرج خواجه امیری
«من یه پرندم»، «پیرهن صورتی»، «گنج قارون»، «گلریزان»، «افسونساز»، «شمع شبافروز»، «زمزمه چوپان» و «محو تماشا» از اجراهای شناختهشده ایرج محسوب میشوند.
این هنرمند آلبومهای متعددی نیز منتشر کرد که «نیاز»، «پرنده»، «بزم عاشقان»، «قصه زندگی»، «بخوان با من»، «مثنویخوانی» و «سنگ صبور» از جمله آنها هستند.
در کارنامه هنری ایرج همکاری با موسیقیدانان بزرگی چون پرویز یاحقی، جلیل شهناز، فرهنگ شریف، حسن کسایی، علی تجویدی، احمد عبادی، همایون خرم، حبیبالله بدیعی، انوشیروان روحانی و اسدالله ملک دیده میشود.
ایرج خواجه امیری چه نسبتی با احسان خواجه امیری داشت؟
ایرج، پدر احسان خواجه امیری، خواننده و آهنگساز موسیقی پاپ بود. الیکا خواجه امیری، نوازنده و مدرس موسیقی نیز دختر اوست.
ایرج خواجه امیری پنج فرزند به نامهای همایون، هومن، هاله، الیکا و احسان داشت. احسان خواجه امیری از شناختهشدهترین فرزندان اوست که مسیر خانوادگی موسیقی را ادامه داد و به یکی از خوانندگان مطرح موسیقی پاپ ایران تبدیل شد.
چرا ایرج را «پهلوان آواز ایران» مینامیدند؟
صدای ایرج از معدود صداهای ششدانگ موسیقی ایرانی به شمار میرفت. ارتفاع، حجم و گستره صوتی بالای او امکان اجرای نتهایی را فراهم میکرد که خواندن آنها برای بسیاری از خوانندگان دشوار بود.
این توانایی در کنار تسلط بر ردیفهای آوازی و شیوه شخصی اجرا، ایرج را به خوانندهای صاحبسبک تبدیل کرد. به همین دلیل، لقب «پهلوان آواز ایران» تنها اشارهای به قدرت صدای او نبود، بلکه جایگاه متفاوتش در تاریخ آواز معاصر ایران را نیز نشان میداد.
درگذشت ایرج خواجه امیری، موسیقی ایران را با فقدان یکی از آخرین چهرههای نسل طلایی آواز روبهرو کرد؛ خوانندهای که صدایش از رادیو، سینما و برنامه «گلها» عبور کرد و در حافظه شنیداری چند نسل ماندگار شد.