سیدجلال حسینی بدخشانی که بود و چرا در لندن درگذشت؟

درگذشت سیدجلال حسینی بدخشانی؛ علت فوت و جزئیات خاکسپاری در ایران

سیدجلال حسینی بدخشانی، پژوهشگر سرشناس فلسفه اسلامی و مطالعات اسماعیلی، پس از چند ماه تحمل بیماری کلیوی در لندن درگذشت. براساس اعلام مدیرعامل مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب، پیکر این پژوهشگر در ایران خاکسپاری خواهد شد.

سیدجلال حسینی بدخشانی چگونه درگذشت؟

به گزارش خبرگزاری ایرنا، سیدجلال حسینی بدخشانی روز ۲۰ مرداد ۱۴۰۵ در ۸۵ سالگی در لندن از دنیا رفت. اکبر ایرانی، مدیرعامل مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب، اعلام کرد که این پژوهشگر طی چند ماه گذشته با بیماری کلیوی درگیر بود و سرانجام بر اثر همین بیماری درگذشت. بدخشانی از پژوهشگران شناخته‌شده حوزه فلسفه اسلامی، تاریخ اسماعیلیان و تصحیح متون کهن به شمار می‌رفت و سال‌ها در زمینه معرفی و انتشار آثار کمترشناخته‌شده فرهنگ ایرانی و اسلامی فعالیت داشت.

زمان و محل خاکسپاری سیدجلال حسینی بدخشانی

براساس اعلام مدیرعامل مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب، پیکر سیدجلال حسینی بدخشانی برای خاکسپاری به ایران منتقل می‌شود. هنوز زمان و محل دقیق مراسم تشییع، خاکسپاری و آیین یادبود او مشخص نشده است. قرار است پس از تعیین زمان انتقال پیکر این پژوهشگر از لندن به ایران، جزئیات مربوط به مراسم خاکسپاری و بزرگداشت او به‌صورت رسمی اطلاع‌رسانی شود.

سیدجلال حسینی بدخشانی کیست؟

دکتر سید جلال حسینی بدخشانی متولد اول تیر ۱۳۲۰ در دیزباد نیشابور بود. او در خانواده‌ای فرهنگی رشد کرد و بخش مهمی از زندگی علمی خود را به پژوهش درباره فلسفه اسلامی، اندیشه‌های خواجه نصیرالدین طوسی و تاریخ و ادبیات اسماعیلی اختصاص داد. براساس اطلاعات منتشرشده از سوی مؤسسه مطالعات اسماعیلی لندن، بدخشانی در سال ۱۹۷۵ مدرک کارشناسی ارشد فلسفه اسلامی خود را از دانشکده الهیات دانشگاه مشهد دریافت کرد و در سال ۱۹۸۹ موفق به دریافت مدرک دکترای فلسفه اسلامی از دانشگاه آکسفورد شد. او مدتی معاون کتابخانه مرکزی دانشگاه فردوسی مشهد بود و پس از آن در کتابخانه مؤسسه مطالعات اسماعیلی لندن فعالیت کرد. بدخشانی بعدها به‌عنوان پژوهشگر همکار این مؤسسه، تحقیقات خود را در زمینه متون فلسفی و تاریخ اسماعیلیان ادامه داد. او همچنین از بنیان‌گذاران بخش کتابخانه مؤسسه مطالعات اسماعیلی در لندن معرفی شده است.

آثار سیدجلال حسینی بدخشانی

بخش مهمی از فعالیت‌های علمی سیدجلال حسینی بدخشانی به تصحیح، معرفی و انتشار متون تاریخی و فلسفی اختصاص داشت.

او در انتشار آثاری مانند «زادالمسافر»، «استاد بشر»، «شرح اشارات خواجه طوسی»، «اثبات عقل مجرد»، «المباحث و الشکوک»، «علی‌نامه»، «تفسیر شهرستانی» و بخش اسماعیلیان «جامع‌التواریخ» مشارکت داشت.

از دیگر خدمات علمی او می‌توان به همکاری برای دریافت تصویر نسخه خطی «دستور المنجمین» از کتابخانه ملی فرانسه اشاره کرد.

این نسخه که کتابت آن به سال ۵۰۰ هجری بازمی‌گردد، با مقدمه انگلیسی بدخشانی به‌صورت چاپ عکسی از سوی مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب منتشر شد.

«دستور المنجمین» از نخستین آثاری است که در قلعه الموت نوشته شده و نگارش آن به حدود ۱۱ سال پیش از درگذشت حسن صباح بازمی‌گردد.

انتشار این نسخه، اطلاعات تازه‌ای درباره تاریخ اسماعیلیان و دوره الموت در اختیار پژوهشگران قرار داد.

تصحیح دیوان قائمیات؛ یکی از مهم‌ترین فعالیت‌های بدخشانی

تصحیح «دیوان قائمیات» یکی از برجسته‌ترین آثار سیدجلال حسینی بدخشانی محسوب می‌شود. بخش عمده اشعار این دیوان را حسن محمود کاتب، شاعر اسماعیلی سده هفتم هجری، سروده است.

این کتاب با مقدمه مفصل محمدرضا شفیعی کدکنی و مقدمه‌ای انگلیسی از بدخشانی منتشر شد. اهمیت ادبی و تاریخی دیوان قائمیات به اندازه‌ای است که آن را یکی از حلقه‌های مفقوده در بررسی تحول شعر فارسی و شناخت اندیشه‌های اسماعیلی دوره الموت دانسته‌اند.

مؤسسه مطالعات اسماعیلی نیز از نقش بدخشانی در معرفی دوباره متن فارسی قائمیات و انتشار نسخه تصحیح‌شده آن تقدیر کرده بود. این اثر در میان متون منظوم اسماعیلی جایگاهی ویژه دارد و از نظر گستردگی مفاهیم و اصطلاحات، با آثار مهمی مانند دیوان ناصرخسرو مقایسه شده است.

درگذشت سیدجلال حسینی بدخشانی، جامعه پژوهشی ایران را از یکی از چهره‌های اثرگذار در حوزه فلسفه اسلامی، نسخه‌شناسی و مطالعات اسماعیلی محروم کرد؛ پژوهشگری که بخش مهمی از عمر خود را صرف بازیابی و معرفی متون فراموش‌شده فرهنگ و ادبیات فارسی کرد.