چه کسانی نیاز به روانپزشک در تهران دارند؟
تداوم مشکلاتی مانند اضطراب، اختلال خواب یا افت عملکرد روزانه ممکن است نیاز به ارزیابی روانپزشک داشته باشد. نشانه‌های مراجعه و راه‌های دریافت کمک در تهران را بخوانید.
زندگی در تهران فشار کمی ندارد. ترافیک هرروزه، هزینه‌های بالا، ساعت‌های طولانی کار و شلوغی شهر کم‌کم روی خواب و حال آدم اثر می‌گذارد. با این حال خیلی‌ها حال بدشان را جدی نمی‌گیرند و فکر می‌کنند روانپزشک فقط برای بیماری‌های خیلی شدید است. در حالی که در برخی بررسی‌های سلامت روان، نزدیک به ۴۰ درصد از بزرگسالان تهرانی نشانه‌هایی از یک اختلال روانی داشته‌اند. پس کمک گرفتن از متخصص در این شهر کار عجیبی نیست.
چه کسانی بیشتر به روانپزشک نیاز پیدا می‌کنند؟
بعضی آدم‌ها به خاطر سن یا شرایط زندگی‌شان، بیشتر از بقیه در معرض مشکلات روانی هستند:
- کودکان و نوجوانان:بی‌قراری و حواس‌پرتی شدید در مدرسه، پرخاشگری، ترس زیاد از جدا شدن از پدر و مادر یا اضطراب شدید امتحان و کنکور. برای این گروه بهتر است سراغ روانپزشک کودک و نوجوان بروید.
- مادران بعد از زایمان:کمی گریه و دلشوره در روزهای اول بعد از زایمان طبیعی است، اما اگر غم و بی‌قراری بیشتر از دو هفته ماند یا مادر نتوانست از خودش و نوزاد مراقبت کند، ممکن است افسردگی پس از زایمان باشد.
- کارمندان و مدیران پرمشغله:خستگی همیشگی، بی‌انگیزگی، زودرنجی و بی‌خوابی بعد از ماه‌ها کار سنگین می‌تواند نشانه فرسودگی شغلی یا افسردگی باشد.
- سالمندان:فراموشی‌ای که روزبه‌روز بیشتر می‌شود، گوشه‌گیری یا گم کردن مسیرهای آشنا ارزش بررسی دارد.
- کسانی که اتفاق سختی را پشت سر گذاشته‌اند:از دست دادن یک عزیز، تصادف، طلاق یا ضرر مالی بزرگ گاهی اثری می‌گذارد که ماه‌ها می‌ماند.
- کسانی که داروی اعصاب و روان مصرف می‌کنند:قطع یا کم کردن خودسرانه این داروها ممکن است علائم را برگرداند. تنظیم دوز فقط کار پزشک است.
انتخاب پزشک فقط به تخصص او خلاصه نمی‌شود. وقتی دنبال یک روانپزشک در تهران هستید، به جز تجربه پزشک در مشکل خودتان، به فاصله مطب از خانه یا محل کارتان هم فکر کنید. در ماه‌های اول درمان معمولاً باید هر چند هفته یک بار به مطب بروید و ترافیک این شهر می‌تواند همین رفت‌وآمد ساده را به یک مانع تبدیل کند.
نشانه‌هایی که می‌گویند وقت دیدن روانپزشک است
همه ما گاهی غمگین یا نگران می‌شویم. فرق حال بد معمولی با مشکلی که درمان لازم دارد در سه چیز است:مدت آن، شدت آن و اثری که روی زندگی روزمره گذاشته است.
غم و بی‌حوصلگی طولانی
اگر بیشتر از دو هفته تقریباً هر روز حالتان گرفته است، از کارهایی که قبلاً دوست داشتید لذت نمی‌برید، خواب و اشتهایتان به هم ریخته و احساس بی‌ارزشی می‌کنید، این‌ها می‌توانند نشانه افسردگی باشند.
حمله‌های ناگهانی ترس و اضطراب
تپش قلب، تنگی نفس، لرزش و ترس از مردن که یک‌دفعه شروع می‌شود، گاهی نشانه حمله پانیک است. خیلی‌ها چند بار به اورژانس یا متخصص قلب می‌روند و همه آزمایش‌هایشان سالم درمی‌آید؛ اینجا روانپزشک می‌تواند ریشه مشکل را پیدا کند.
فکرهای تکراری و کارهای وسواسی
شستن چندباره دست‌ها، چک کردن مداوم در و شیر گاز یا فکرهای مزاحمی که از ذهن بیرون نمی‌روند و هر روز ساعت‌ها وقت می‌گیرند، معمولاً بدون درمان بهتر نمی‌شوند.
تغییرهای شدید در خلق و رفتار
اگر کسی چند روز نمی‌خوابد ولی خسته نمی‌شود، بیش از حد پرحرف شده و خرج‌های عجیب می‌کند، یا صداهایی می‌شنود که دیگران نمی‌شنوند و به همه بدبین شده، باید هرچه زودتر روانپزشک او را ببیند.
پناه بردن به سیگار، الکل یا قرص خواب
اگر برای آرام شدن یا خوابیدن هر شب به سیگار، الکل، مواد یا قرص آرام‌بخش بدون نسخه پناه می‌برید، این خودش نشانه‌ای است که باید جدی گرفته شود.
چه زمانی باید فوری کمک گرفت؟
هشدار:اگر کسی از خودکشی یا آسیب زدن به خودش حرف می‌زند، چند روز است نخوابیده و غذا نخورده یا ارتباطش با واقعیت قطع شده، منتظر نوبت مطب نمانید. با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید یا او را به نزدیک‌ترین بیمارستان ببرید. برای حرف زدن با مشاور هم می‌توانید با خط ۱۴۸۰ (صدای مشاور بهزیستی) تماس بگیرید.
روانپزشک با روانشناس چه فرقی دارد؟
خیلی‌ها این دو را با هم اشتباه می‌گیرند. روانپزشک پزشک است؛ یعنی بعد از پزشکی عمومی، حدود چهار سال دوره تخصص روانپزشکی را گذرانده است. او بیماری را تشخیص می‌دهد، آزمایش می‌نویسد، دارو تجویز می‌کند و اثر دارو را زیر نظر می‌گیرد. روانشناس بیشتر با گفت‌وگودرمانی، مشاوره و تست‌های روانشناسی کار می‌کند و دارو نمی‌نویسد.
این دو رقیب هم نیستند. در بسیاری از مشکلات، مثل افسردگی متوسط تا شدید، دارو و روان‌درمانی کنار هم معمولاً نتیجه بهتری می‌دهند.
برای اولین جلسه چطور آماده شویم؟
اولین جلسه معمولاً طولانی‌تر است، چون پزشک باید شما را کامل بشناسد. این کارها کمک می‌کند از وقت جلسه بهتر استفاده کنید:
- نشانه‌هایتان را بنویسید:از کی شروع شده، چه چیزی بهترش می‌کند و چه چیزی بدترش.
- فهرست همه داروها و مکمل‌هایی را که مصرف می‌کنید همراه داشته باشید.
- از خانواده بپرسید آیا کسی سابقه افسردگی، اضطراب یا بیماری روانی دیگری داشته است.
- پیش از نوبت گرفتن، عضویت پزشک را در سامانه نظام پزشکی بررسی کنید.
یک نکته مهم هم درباره دارو:بیشتر داروهای ضدافسردگی چند هفته زمان می‌برند تا اثرشان معلوم شود. پس اگر در هفته اول تغییری ندیدید، دارو را کنار نگذارید و با پزشکتان صحبت کنید.
جمع‌بندی
رفتن پیش روانپزشک نه نشانه ضعف است و نه یعنی آدم «دیوانه» است. همان‌طور که برای درد معده پیش پزشک می‌رویم، برای بی‌خوابی، اضطراب یا غم طولانی هم باید از متخصص کمک گرفت. هرچه زودتر اقدام کنید، معمولاً درمان ساده‌تر و کوتاه‌تر است.
این مطلب فقط برای آگاهی است و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد.
توجه : مطالب بخش بهداشت و سلامت سایت نمناک از منابع خارجی ترجمه شده و تنها جنبه اطلاع رسانی و آموزشی دارد . از اینرو توصیه پزشکی تخصصی تلقی نمی شوند و نباید آنها را جایگزین مراجعه به پزشک جهت تشخیص و درمان دانست .