دیگران چه می خوانند..؟
نمناک سبک زندگیخانه داری آموزش کاشت گیاه “جعفری” و نگهداری آن
parsley ، جعفری
جعفری (در متون طب سنتی حزاء بری) نوعی سبزی خوراکی است که در انواع غذا و سوپ مورد استفاده قرار می گیرد. “جعفری” معمولاً بصورت تر و خشک عرضه و مصرف می شود.

کاشت گیاه جعفری

  گیاهی دو ساله به ارتفاع 3/0 تا یک متر و دارای ریشه راست دوکی شکل یا متورم (بر حسب نژادهای مختلف) و به رنگ مایل به زرد است. به حالت وحشی می روید و در بعضی نواحی پرورش داده می شود. برگهای جعفری ، شفاف به رنگ سبز تیره ، دارای بریدگیهای لوزی یا مثلث شکل با تقسیمات فرعی است. برگهای قسمت فوقانی ساقه آن، منقسم به قطعات باریک و نوار مانند با ظاهری متفاوت از برگهای تحتانی می باشد گلهائی کوچک مایل به سبز و مجتمع به صورت چتر مرکب دارد. در قاعده اشعه چترهای اصلی و فرعی آن، زائده های باریک و غیر منقسم دیده میشود. میوه آن کوچک و به درازای 2 میلیمتر به قطر یک میلی متر یا کمی بیشتر به رنگ سبز و دارای بو و طعم بسیار معطر است. ریشه جعفری معمولی نازک ولی محکم است که در تغذیه از آن استفاده نمی شود. عمق ریشه زیاد است (گاهی تا عمق 160 سانتی متر) از آنجائیکه جعفری دارای ریشه های فرعی کمی است به همین دلیل برای به سازی خاک مناسب نیست و بنابراین در تناوب زراعی جایی ندارد. جعفری (در متون طب سنتی حزاء بری) نوعی سبزی خوراکی است که در انواع غذا و سوپ مورد استفاده قرار می گیرد. جعفری معمولاً بصورت تر و خشک عرضه و مصرف می شود.
 
فارسی این نوع سبزی جعفری است و در زبان عربی به جعفری لقب کرفس ماقدونی را داده اند. در کتب داروسازی سنتی ایران از جعفری به عنوان فطراسالیون یاد کرده اند و این عنوان معرب پتروسلیوم لاتینی است. بقدونس، مقدونس، کرفس مقدنس، دنیارر و بدوحزا از اسامی دیگر جعفری است.
 
parsley

خواص جعفری

 

انواع جعفری در ایران

در ایران معمولاً دو نوع جعفری وجود دارد. یکی با برگ های ناصاف، چروکیده، کمی خشن و به رنگ سبز تیره، که این نوع جعفری صدمات مکانیکی و بسته بندی را بهتر از نوع دیگری تحمل می کند. نوع دوم عبارت است از جعفری با برگ های صاف، لطیف، نرم و به رنگ سبز روشن؛ که نوع اخیر در ایران طرفداران بیشتری دارد. البته نوع اول سرما و یخبندان را بهتر از دومی تحمل می کند.
ترکیبات غذایی:آب، پروتئین، چربی، هیدرات کربن، کلسیم، فسفر، اهن، سدیم، پتاسیم، تیامین، رایبو فلاوین، نیاسین، کاروتن، کلروفیل، ید.
ویتامین های گروه:-P-E-E1 A-B-C-C2.

کاشت

بذر جعفری به کندی جوانه می زند و جوانه زدن آن حدود 20 تا 25 روز طول می کشد. البته این مدت بر اساس شرایط محیطی ممکن است کمتر یا بیشتر شود. در خارج از ایران ابتدا خزانه می گیرند و سپس بوته ها را نشا می کنند. در ایران بذر را مستقیما می کارند و در بعضی مناطق چند ساعتی (حدود 24 ساعت) بذر را می خیسانند. البته خیساندن بذر باعث سرعت بخشیدن به جوانه زدن بذر می شود.
عمق کاشت در مورد این سبزی حدود 6 تا 8 میلی متر می باشد. کاشت جعفری به روش های مختلف صورت می گیرد. اگر به روش خطی کاشته شود، بهتر است فاصله خطوط بین 25 تا 35 سانتی متر باشد و فاصله دو بوته روی خط کشت 10 تا 15 سانتی متر در نظر گرفته شود.
 
در بعضی مناطق جعفری را به صورت دست پاش در کرت های کوچک می کارند و بالاخره در محل هایی که خاک سنگین است و یا مسئله شوری خاک مطرح است، مانند خوزستان، توصیه می شود این گیاه به صورت نشتی کاشت شود. میزان مصرف بذر برای روش دست پاش بین 15 تا 20 کیلوگرم در هکتار و برای کشت های خطی و نشتی 10 تا 15 کیلوگرم در هکتار می باشد.
کنترل علف های هرز در مزرعه جعفری خیلی اهمیت دارد. چون بوته ها به علت کوچک بودن قدرت رقابت با علف های هرز را ندارند. استفاده از کولتیواتورهای دستی برای کنترل علف های هرز و یا ترکیبی از انواع کولتیواتور و علف کش ها توصیه می گردد.

زمان کشت

زمان کشت جعفری در مناطق جنوبی کشور از اوایل پاییز شروع می شود، که ممکن است تا اواسط پاییز ادامه پیدا کند. نظر به اینکه بذر جعفری دیر جوانه می زند در کاشت آن باید عجله کرد تا برداشت آن با سایر سبزی ها همزمان شود. در مناطق سردسیری کاشت آن بعد از رفع خطر یخبندان و از اوایل بهار شروع شده و تا اواخر بهار ادامه می یابد. ممکن است بوته ها احتیاج به تنک کردن داشته باشند که در این صورت این کار در 2 یا 3 مرحله انجام می شود و نهایتا حدود 15 سانتی متر فاصله بین دو بوته در نظر گرفته می شود.

آبیاری و تقویت

گیاه را در زمان رشد اصلی تحت نظر بگیرید. اجازه دهید در میان آبیاری ها، خاک خشک شود. ماهیانه با تقویت کننده هایی که آرام آرام عمل می کنند آن را تغذیه کنید.
کود به خاطر اینکه قسمت رویشی (برگ ها) این گیاه مورد استفاده است کود ازته بیشتر مورد نیاز است. استفاده از کودهای آلی همانند ورمی کمپوست که به تدریج نیتروژن را در اختیار گیاه قرار می دهد موجب تجمع کمتر نیتروژن در گیاه می شود. pHمناسب این گیاه 6 تا 7 است.

راهنمایی های باغچه ای

می توانید بذرها را پیش از کاشتن، یک شب تا صبح در آب غوطه ور کنید. کاشت مستقیم بذر، باعث رشد گیاه به طور رونده می شود. کاشت بذرها و رشد دادن نشاها، در سرعت عمل گیاه تأثیری ندارد. جابجایی گیاه فقط رشد آن را به تعویق می اندازد.

خاک مناسب

خاک جعفری باید عمیق، حاصلخیز و مملو از مواد آلی باشد. خاک اسیدی، مناسب کشت جعفری نیست. خاک های اسیدی را می توان به وسیله آهک اصلاح نمود و pH آن ها را به 7 رساند تا مناسب کشت جعفری گردند. جعفری خاک های سبک و شنی را که به وسیله کودهای آلی و شیمیایی تقویت شده باشند بر خاک های سنگین رسی، بخصوص اگر کمی هم شور باشند، ترجیح می دهد. چون بذور جعفری به شوری بسیار حساس است. خاکک های کم قوت و خشک تولید بوته های ضعیفی می کنند که اولاً زود به گل می نشینند و ثانیاً تولید بذور ناقص را می کنند. برای جعفری زمین های آفتابگیر مناسب تر است.

آب و هوای مناسب

جعفری یک سبزی فصل خنک می باشد. در مناسطقی که زمستان ملایم دارند، مانند خوزستان براحتی به زندگی خود ادامه می دهد، ولی در مناطقی که زمستان سرد دارند، بوته های آن به وسیله کاه و کلش و یا حصیر پوشیده می شود. در نقاطی که زمستان های بسیار سر د و یخبندان دارند، قبل از شروع سرما بوته ها از زمین خارج شده، به محل مناسب، مانند گلدان و یا شاسی انتقال می یابند.

داشت گیاه جعفری

سمپاشی قبل از کشت با دورینول (Deurinol) هکتاری 4 تا 5/6 لیتر- با تنوران (Tenoran) هکتاری 8 کیلوگرم و بعد از کشت با آفالون (Afalon) هکتاری 5/1 کیلوگرم با پوتابلان (Potablan) هکتاری 8 کیلوگرم در 400 تا 600 لیتر آب و 2 تا 3 بار دیسک و چنگک زدن ماشینی ضروری است.

برداشت گیاه جعفری

میوه های جعفری را از اول مرداد تا شهریور ماه، ریشه ها در آبان ماه و برگها را از اواسط خرداد تا اواسط آبان محصول برداری می نمایند. چین اول برگ جعفری را از اواسط تا اواخر خرداد با علف چین یا کمپاین سبزی چین برداشت می کنند برگهای جعفری را معمولاً بر حسب نوع بذر کشت شده و دفعات بذر پاشی،شرایط آب و هوایی و آبیاری تا مهر ماه با فواصل حدود 4 هفته ای، 3 تا 4 بار برداشت می کنند.ریشه جعفری را از اواخر مهر تا اوایل آبان ماه با چغندر کن یا کمپاین مخصوص چغندر و سیب زمینی برداشت می نمایند. میوه های جعفری هم در شهریور ماه آماده استفاده می شوند. از هر هکتار زمین 2/1 تن میوه(دانه)پاک شده و 30 تن گیاه تازه بدست می آید. برگهای برداشت شده را در دستگاههای خشک کن در حرارتی معادل 40 درجه سانتی گراد خشک کرده و در ماشین برگ چین یا در دستگاههای برش در اندازه های 2 میلیمتر می برند.
 
ریشه های جعفری را که با دست یا به وسیله شخم زن برداشت شده شستشو داده و آنها را بوسیله ماشینهای مخصوص به قطعات کوچک تقسیم می کنند و در دستگاههای خشک کن در حرارت 60 تا 80 درجه سانتی گراد خشک و سپس پرداخت می نمایند. میوه ها را نیز در دستگاه های بذر پاکن در شرایط استاندارد پرداخت و بوجاری می نمایند.
کود به خاطر اینکه قسمت رویشی (برگ ها) این گیاه مورد استفاده است کود ازته بیشتر مورد نیاز است. استفاده از کودهای آلی همانند ورمی کمپوست که به تدریج نیتروژن را در اختیار گیاه قرار می دهد موجب تجمع کمتر نیتروژن در گیاه می شود. pHمناسب این گیاه 6 تا 7 است.

طبع گیاه جعفری واهمیت غذایی و دارویی

طبع جعفری گرم و خشک است.
برگ های جعفری دارای مقدار زیادی مواد کانی، مانند کلسیم، فسفر، آهن، سدیم و پتاسیم می باشد. هم چنین از نظر ویتامین های A، دسته B و C غنی است. برگ آن را برای خوش طعم کردن غذا، سوپ و سالاد مورد استفاده قرار می دهند. بعضی از مردم آن را همراه با سایر سبزی های خوردن به صورت خام مصرف می نمایند.
بذر جعفری بسیار معطر است و گاهی به صورت ادویه مصرف می شود. از بذر جعفری روغنی تهیه می کنند که به عنوان تب بر، اشتها آور و ضد نفخ به مصرف می رسد. تحقیقاتی که در دانشکده داروسازی دانشگاه اصفهان انجام گرفته نشان داده است که گیاه جعفری روی پایین آوردن فشار خون اثر بسیار مثبتی دارد.
 
جعفری

کاشت جعفری در گلدان

کاشت سبزی در گلدان

هنگام کاشت بذر در گلدان یا فلاورباکس و یا یک جعبه چوبی نیز باید به نکاتی توجه کرد. به این گونه، از گلدان هایی که به شکل مکعب مستطیل هستند و با عمق کمتری ساخته می شوند استفاده می شود چرا که بسیار مناسب تر و راحت تر برای کاشتن بذر در خانه است.
 
در این روش نیز ابتدا بذرها را روز قبل از کاشت در آب ولرم ریخته و بین هشت ساعت تا سه روز مجازیم آنها را در آب نگه داریم تا متورم شوند. سپس خاک مناسبی را انتخاب و الک کرده و به ارتفاع حداقل 15 سانتی متر در یک گلدان که زهکش داشته باشد می ریزیم. بذرها را از آب خارج و به روی یک پارچه یا روزنامه قدیمی منتقل می کنیم تا نم آنها گرفته شود. سطح خاک را می کوبیم و صاف می کنیم و بذرها را به صورت فاصله دار روی سطح خاک می پاشیم و روی بذرها را با کمی خاک می پوشانیم.
 
نکته قابل توجه این است که اگر سایز بذر دو میلی متر باشد، حداکثر دو میلی متر باید روی آن با خاک پوشانده شود. در مرحله بعد، سطح مقطع گلدان را با یک برگ روزنامه پوشانده تا بذرها دقیقا زیر روزنامه قرار بگیرند و با یک آبپاش کوچک و روزانه دو تا چهار بار روی روزنامه آب ریخته تا سطح آن کاملا خیس شود و گلدان را دو تا پنج روز در گرم ترین جای ممکن قرار دهید.

جعفری ، آموزش کاشت گیاه جعفری و نگهداری آن

منبع : نمناک - / ک.ک
این مطلب مفید بود ؟ 2 0
برچسب ها :
نظر کاربران
نظر خود را بنویسید ...

توجه : ارسال پیام های توهین آمیز به هر شکل و با هر ادبیاتی با اخلاق و منش اسلامی ،ایرانی ما در تناقض است لذا از ارسال اینگونه پیام ها جدا خودداری فرمایید.

کد امنیتی
ارسال نظر
انصراف