اعمال مستحب رمضان
اعمال مستحب در ماه رمضان شامل اعتکاف، غسل، دعا، تلاوت قرآن می شود که انجام این اعمال فضیلت زیادی دارد که پر فضیلت ترین آن ها تلاوت قرآن است.

اعمال مستحب ماه رمضان و فضایل آن

ماه رمضان عطر بندگی را به مشام انسان می رساند. عطری که فاصله زمین تا آسمان را کمتر می کند . به همین دلیل باید بیش از هر زمانی دیگر ، قدردان شبهای ماه رمضان بود .ماهی که در آن ، آرزوها بیش از هر زمان دیگر به گوش حق تعالی می رسد .ماه رمضان نسبت به ماههای دیگر فضیلت و کرامت های بسیاری دارد . رسول خدا برای رسیدن ماه رمضان بی تاب بودند با فرا رسیدن آن ، تمام شب ها را به شب زنده داری و عبادت سپری می کردند .در ماه رمضان اعمال مستحبی وجود دارد که دارای فضیلت بسیاری می باشند و افراد روزه دار می توانند با انجام آنها ، ثواب روزه خود را چندین برابر کنند .چنانچه در دعای مخصوص ماه رمضان آمده است که :«... و هذا شهر عظمته و کرمته و شرفته و فضلته علی الشهور...» 

«و رمضان، ماهی است که او را عظمت و کرامت و شرافت، و فضیلت دادی، نسبت به ماه های دیگر.»

ماه رمضان

فضیلت اعمال مستحبی ماه رمضان 

رسول خدا(ص) می فرماید:«اگر کسی در این ماه، یک آیه از قرآن، تلاوت کند، ثوابش مثل کسی است که در غیر ماه رمضان، یک بار قرآن را ختم کرده باشد.» 

حضرت علی(ع) از پیامبر خاتم(ص) نقل می فرماید:«هیچ مؤمنی نیست که ماه رمضان را، به حساب خدا، روزه بگیرد، مگر آن که خدای تبارک و تعالی، هفتخصلت را برای او لازم گرداند، هرچه حرام در پیکرش باشد محو و ذوب گرداند. به رحمت خدای عزوجل نزدیک می شود. (با روزه خویش) خطای پدرش حضرت آدم را می پوشاند. خداوند لحظات جان دادن را، برای او، آسان کند. از گرسنگی و تشنگی روز قیامت در امان است. خدای عزوجل از خوراکی های لذیذ بهشتی او را نصیب دهد. و بالاخره خدای عزوجل، برائت و بیزاری از آتش دوزخ را به او عطا فرماید. (پرسش کننده در این حدیث مفصل، عالم یهودی بود) که عرض کرد راست گفتی ای محمد.» 

احکام تکلیفی در ماه رمضان 

چنانچه در ادامه ی این بخش از دین و مذهب در نمناک اشاره کرده ایم به طور کلی احکام تکلیفی بر پنج قسم است. واجب، حرام، مستحب، مکروه و مباح. 

اعمال مستحبی یعنی ... 

مستحب به عملی گفته می شود که انجام آن خوب ولی لازم و ضروری نباشد و از ترک آن نهی نشده باشد. 

اعمال مستحبی در ماه رمضان شامل موارد زیر است : 

1-تلاوت قرآن در ماه رمضان 

بهترین اعمال در شبها و روزهای ماه مبارک رمضان، تلاوت قرآن است. اگر چه تلاوت قرآن در تمام اوقات ثواب دارد، ولی چون قرآن در ماه رمضان نازل شده است، از اجر و ثواب ویژه‏ای برخوردار است. 

چنانچه امام باقر (ع) فرمودند :لکل شی‏ء ربیع و ربیع القرآن شهر رمضان

برای هر چیزی بهاری است و بهار قرآن رمضان است.

تلاوت قرآن

توضیح: 

بنا بر این امتیازات قرآن به اعتبار نزولش در ماه رمضان از ماههای دیگر بیشتر است.

 همچنین پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) می فرمایند:

 من تلافیه آیة من القرآن کان له مثل اجر من ختم القرآن فی غیره من الشهور.

 اگر کسی در این ماه یک آیه از قرآن تلاوت کند، ثوابش مثل کسی است که در غیر ماه رمضان یک ختم قرآن کرده است.

 2- دعا و استغفار در ماه رمضان

 در روایتی امام موسی بن جعفر (ع) به روزه داران توصیه می کند که بعد از نماز های واجب دعای اللَّهُمَّ ارْزُقْنِی حَجَّ بَیْتِکَ الْحَرَامِ و دعای معروف یا عَلِیُّ یا عَظیمُ را بخوانند. همچنین در روایتی از پیامبر اکرم (ص) نقل شده است که اگر کسی پس از نماز واجب دعای اللَّهُمَّ أَدْخِلْ عَلَی أَهْلِ الْقُبُورِ السُّرُورَ را تا آخر بخواند خداوند متعال گناهانش را تا روز قیامت می بخشد.

 علی بن ابیطالب(ع) می فرمایند :علیکم فی شهر رمضان بکثرة استغفار و الدعاء فاما الدعا فیدفع عنکم به البلاء و اما الاستغفار فتمحی به ذنوبکم.

 بر شما باد در ماه رمضان به استغفار و دعای زیاد. اما دعاهای شما دافع بلا از شماست. و اما استغفار شما از بین برنده گناهان است.

 توضیح:

 از وظایف روزه داران در این ماه، دعا و درخواست‏ حوایج از حضرت حق است که بنده احساس نیاز به پیشگاه بی نیاز کرده، و دستهای احتیاج خویش را به درگاه او دراز می‏ کند.

 3- روزهای ماه رمضان

 رسول خدا (صلی الله علیه و آله) می فرمایند :ایها الناس انه قد اقبل الیکم شهر الله بالبرکة و الرحمة و المغفرة، شهر هو عند الله افضل الشهور، و ایامه افضل الایام و لیالی افضل اللیالی و ساعاته افضل الساعات.

 ای مردم ماه خدا با برکت و رحمت و آمرزش به شما رو کرده است، ماهی است که پیش خدا بهترین ماه است و روزهایش بهترین روزها و شبهایش بهترین شب ها و ساعاتش بهترین ساعات.

 4- افطاری و دادن صدقه در ماه رمضان

امام محمد باقر (علیه السلام) فرمودند:

یا سدیر، هل تدری ای لیال هذه؟ فقال له نعم. جعلت فداک ان هذه لیالی شهر رمضان فما ذاک؟ فقال له اتقدر علی ان تعتق کل لیلة من هذه اللیالی عشر رقاب من ولد اسمعیل؟ فقال له سدیر بابی انت و امی لا یبلغ مالی ذاک، فما زال ینقص حتی بلغ به رقبة واحدة فی کل ذلک یقول:«لا اقدر علیه فقال له:افما تقدر ان تفطر فی کل لیلة رجلا مسلما؟ فقال له:بلی و عشرة فقال له (علیه السلام):فذاک الذی اردت یا سدیر، ان افطارک اخاک المسلم یعدل عتق رقبة من ولد اسماعیل علیه السلام.

 ای سدیر! آیا می‏دانی چه شبهایی است این شبها؟ سدیر گفت:بلی فدایت گردم این شبها شبهای ماه رمضان است، مگر این شبها چگونه است؟

 امام باقر (علیه السلام) فرمودند:آیا قدرت داری هر شب از این شبها ده بنده از فرزندان اسماعیل (ع) را آزاد کنی؟

 پس سدیر عرض کرد:پدر و مادرم به فدایت، ثروتم کفاف نمی‏دهد، پس امام پیوسته تعداد بنده‏ها را کم کرد، تا رسید به یکی در تمام این ماه، سدیر گفت:قدرت ندارم .

 پس امام باقر(ع) به او فرمود:آیا قدرت نداری هر شب یک مسلمان روزه‏داری را افطار دهی؟ سدیر عرض کرد:بلی تا ده نفر را هم می‏توانم افطاری بدهم، پس امام به او فرمود:ای سدیر همان است که اراده کردی یعنی با افطاری دادن ده روزه‏دار به ثواب عتق و آزاد کردن ده بنده از اولاد اسماعیل (ع) نایل می‏گردی.

افطاری

 توضیح:

 خداوند انسان روزه‏ دار را بر آنچه انفاق می‏کند در خوردنیها و آشامیدنیها محاسبه نمی‏کند ولی در این امر «اسراف‏» نشود.

 امام حسین ( علیه السلام) فرمودند :من تصدق فی شهر رمضان بصدقة صرف الله عنه سبعین نوعا من البلاء.

 هر کس در ماه رمضان صدقه‏ای بدهد خداوند هفتاد نوع بلا را از او دور می ‏کند.

 5- اعتکاف در ماه رمضان

 پیامبراکرم (ص) می فرمایند :اعتکاف عشر فی شهر رمضان تعدل حجتین و عمرتین.

 اعتکاف در یک دهه از ماه مبارک رمضان برابر با ثواب دو حج و دو عمره است.

 توضیح:

 در ایام و لیالی مقدسه‏ای، طبق روایات رسیده از ائمه معصومین (علیهم السلام) مستحب است که هر مسلمانی در صورت امکان دهه آخر ماه مبارک رمضان را در مسجد معتکف شود، که پیامبر اکرم(ص) در تمامی عمرش چنین می‏کرد.

6 - غسل کردن

 یکی دیگر از اعمالی که در این ماه سفارش شده است، و انجام آن از اعمال مستحبی است غسل کردن در همه شب های ماه مبارک رمضان به خصوص در شب های قدر است.

اعمال مستحب

اعمال مستحبی در زمان افطار و سحر 

برای افطار کردن روزه ، مستحب است روزه دار روزه خود را با خرما باز کند. ائمه اطهار (س) فرموده اند که باز کردن روزه با خرما ثواب اعمال روزه دار را تا چهارصد برابر افزایش می دهد . البته روزه دار می تواند با شیر، حلوا، نبات و نمک روزه خود را افطار کند.

 در زمان افطار مستحب است انسان دعای اللَّهُمَّ لَکَ صُمْتُ وَ عَلَی رِزْقِکَ أَفْطَرْتُ وَ عَلَیْکَ تَوَکَّلْتُ را بخواند.

 بر اساس روایتی ، امیر المومنین (ع) هر وقت می خواستند افطار کنند، می فرمودند، بِسْمِ اللَّهِ اللَّهُمَّ لَکَ صُمْنَا وَ عَلَی رِزْقِکَ أَفْطَرْنَا فَتَقَبَّلْ [فَتَقَبَّلْهُ]مِنَّا إِنَّکَ أَنْتَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ.

 هنگام خوردن لقمه اول خوب است که انسان بگوید، بسم اللهیا واسِعَ المَغفِرَةِ اِغفِرلی.

 در روایات گوناگون داریم که روزه دار قبل از افطار سوره قدر بخواند و هنگام افطار صدقه بدهد.

 یکی دیگر از مستحبات ماه رمضان ، خوردن سحری است که در سحرگاه استغفار کردن و دعا نیز توصیه شده است.

اعمال مستحب ماه رمضان و فضیلت آنها

4.565
این مطلب مفید بود ؟596
منبع : مفاتیح الجنان / بخش دین و مذهب نمناک/ن/م.ح
وبگردی