آیا مشاغل خانگی معاف از مالیات هستند یا باید اظهارنامه بدهند؟
در پاسخ به پرسش آیا مشاغل خانگی معاف از مالیات هستند؟ باید گفت که اگر درآمد سالانه آنها کمتر از ۲۰۰ میلیون تومان باشد و ثبتنام و اظهارنامه یا فرم تبصره ۱۰۰ را در موعد قانونی ارسال کنند، مالیات پرداخت نمیکنند.
اگر میخواهید بدانید آیا مشاغل خانگی معاف از مالیات هستند یا نه، قبل از هر چیز باید چند نکته مالیاتی کلیدی را بشناسید که مستقیما روی پرداخت یا معافیت شما اثر میگذارند؛ سقف درآمد سالانه که باید کمتر از ۲۰۰ میلیون تومان باشد، نوع فعالیت، داشتن مجوز و انجام درست تکالیفی مثل ثبت نام در سامانه مودیان مالیاتی و ارسال اظهارنامه، عواملی هستند که مشخص میکنند شما باید مالیات بپردازید یا میتوانید از معافیت قانونی استفاده کنید.
نکات مهم مالیاتی مشاغل خانگی که باید بدانید
مشاغل خانگی در نگاه قانون مالیات به فعالیتهایی گفته میشود که با مجوز قانونی و بدون استفاده از فضای تجاری، در محل سکونت انجام میگیرند و درآمد آنها قابلیت شناسایی و پیگیری دارد. در این چارچوب، شیوه دریافت وجه و ثبت تراکنشها نقش مهمی در شفافیت مالی ایفا میکند؛ به همین دلیل، استفاده از کارتخوان اندرویدی متصل به سامانه مودیان این امکان را فراهم میکند که اطلاعات پرداخت مستقیما با پرونده مالیاتی تطبیق داده شود و وضعیت درآمد، دقیقتر قابل بررسی باشد.
همین جزئیات بهظاهر ساده، در عمل تعیین میکند چه زمانی یک شغل خانگی مشمول معافیت میماند و در چه شرایطی وارد فرآیند محاسبه و رسیدگی مالیاتی میشود؛ نکاتی که دانستن آنها برای هر فعال خانگی ضروری است.
1. معافیت پایه مالیاتی
مشاغل خانگی که درآمد مشمول مالیات آنها در سال ۱۴۰۴ کمتر از ۲۰۰ میلیون تومان باشد، از پرداخت مالیات معاف هستند و نرخ صفر برای آنها اعمال میشود.
2. شرط اصلی استفاده از معافیت
ثبتنام در سامانه امور مالیاتی (tax.gov.ir) و ارسال اظهارنامه مالیاتی یا فرم تبصره ماده ۱۰۰ در مهلت مقرر قانونی، شرط الزامی بهرهمندی از معافیت است.
3. نوع مشاغل خانگی معاف
فعالیتهایی مانند صنایع دستی، تولید فرش دستباف و برخی مشاغل کشاورزی و فرهنگی که دارای مجوز رسمی مشاغل خانگی هستند، از معافیتها و تسهیلات مالیاتی ویژه برخوردار میشوند.
4. انجام فعالیت در محل سکونت
شرط شمول قوانین مشاغل خانگی این است که کسبوکار واقعا در منزل مسکونی انجام شود و فعالیت در مکان تجاری جداگانه، این معافیت را از بین میبرد.
5. عبور از سقف درآمدی
در صورت افزایش درآمد سالانه بیش از ۲۰۰ میلیون تومان، فقط مبلغ مازاد بر این سقف مشمول مالیات خواهد شد و کل درآمد مشمول مالیات نمیشود.
6. مالیات بر ارزش افزوده
معافیت مالیات عملکرد، به معنای معافیت از مالیات بر ارزش افزوده نیست و در صورت شمول فعالیت، پرداخت عوارض الزامی است؛ هر چند برخی مشاغل مانند صنایع دستی احتمالا استثنا داشته باشند.
کدام مشاغل خانگی از مالیات معاف هستند؟
مشاغل خانگی بهطور کلی معاف از مالیات نیستند و پاسخ به این پرسش که آیا مشاغل خانگی معاف از مالیات هستند، کاملا به نوع فعالیت و شمول آن در معافیتهای قانونی بستگی دارد؛ برای اینکه بتوانید سریع و شفاف بررسی کنید آیا فعالیت شما در این چارچوب قرار میگیرد یا نه، نمونههای زیر از مهمترین مشاغل خانگی مشمول معافیت مالیاتی هستند:
- ساخت، عرضه و فروش انواع محصولات هنری و صنایعدستی خانگی
- فعالیت در حوزه نویسندگی، ترجمه و تولید محتوای متنی تخصصی یا عمومی
- ارائه خدمات بازاریابی دیجیتال، مدیریت شبکههای اجتماعی و تبلیغات آنلاین
- اشتغال به فعالیتهای کشاورزی و تولیدات وابسته به آن
- ارائه خدمات مشاورهای و آموزشی در حوزه روانشناسی
- پخت، آمادهسازی و توزیع انواع غذاهای خانگی
- آموزش زبان و برگزاری کلاسها یا دورههای آموزشی بهصورت آنلاین
- مشاوره تغذیه، تنظیم برنامه غذایی و برنامهریزی تمرینهای ورزشی
- طراحی گرافیک، طراحی سایت و ارائه خدمات بصری دیجیتال
- تولید، پرورش و عرضه محصولات گلخانهای و باغی
- تدریس خصوصی و برگزاری کلاسهای آموزشی خارج از چارچوب رسمی
- طراحی و تولید آثار هنری دستساز و محصولات خلاقانه خانگی
- ارائه مشاورههای حقوقی و مالی در چارچوب مجاز
- تولید و فروش محصولات آرایشی و بهداشتی با پایه طبیعی
- ارائه خدمات طراحی داخلی و مشاوره معماری
- تولید، بستهبندی و فروش سوغات و محصولات محلی
- فعالیت در حوزه خدمات گردشگری و راهنمایی تور
- ارائه مشاوره و خدمات آموزشی در زمینه آرایش و زیبایی
مالیات مشاغل خانگی را چگونه محاسبه کنیم؟
محاسبه مالیات مشاغل خانگی بیش از آنکه به نوع شغل وابسته باشد، به نحوه ثبت درآمد و رفتار مالی شما در طول سال بستگی دارد. بسیاری از اختلافها و برگ تشخیصها نه بهخاطر میزان درآمد، بلکه به دلیل ثبت نادرست اطلاعات یا برداشت اشتباه از قواعد محاسبه ایجاد میشوند. اگر بدانید سازمان امور مالیاتی دقیقا به چه مواردی نگاه میکند، میتوانید تصویر واقعیتری از وضعیت مالیاتی خود داشته باشید:
- نقطه شروع محاسبه، درآمد خالص است؛ یعنی عددی که بعد از کسر هزینههای مرتبط و قابل اثبات از کل درآمد باقی میماند، نه مبلغی که صرفا به حساب شما واریز شده است.
- نحوه ثبت هزینهها اهمیت زیادی دارد؛ هزینههایی که ارتباط مستقیم با فعالیت خانگی نداشته باشند یا مستند نباشند، معمولا در محاسبه نهایی پذیرفته نمیشوند.
- اگر اظهارنامه یا فرم مالیاتی بهدرستی تکمیل نشود، حتی درآمدهای معاف هم میتوانند وارد چرخه رسیدگی و مطالبه شوند؛ این موضوع یکی از رایجترین خطاهای مشاغل خانگی است.
- مالیات فقط به عبور از یک عدد ختم نمیشود؛ الگوی درآمدی شما در چند سال متوالی میتواند باعث سادهتر شدن یا سختتر شدن رسیدگی مالیاتی شود.
- انتخاب بین رسیدگی کامل یا مالیات مقطوع معمولا علاوهبر میزان فروش، به سابقه شفاف، ثبات درآمد و نوع اظهار اطلاعات بستگی دارد.
- برخی مشاغل خانگی به دلیل نوع ارائه خدمات یا فروش، همزمان با مالیات عملکرد، تکلیف مالیات بر ارزش افزوده هم پیدا میکنند؛ موضوعی که اغلب نادیده گرفته میشود.
- پرداخت بهموقع و بدون تنش مالیاتی، در عمل ریسک حسابرسیهای سنگین سالهای بعد را کاهش میدهد و مسیر تعامل با اداره مالیات را سادهتر میکند.
بهطور کلی، در محاسبه مالیات، عدد نهایی همیشه مهمترین بخش نیست؛ گاهی نحوه رسیدن به آن عدد، از خود مبلغ مالیات تاثیر بیشتری در نتیجه دارد.
مالیات کارتخوان و تراکنشها در مشاغل خانگی
داشتن کارتخوان در مشاغل خانگی بهخودیِ خود باعث مالیات نمیشود و سازمان مالیاتی از کارتخوان فقط جهت تشخیص درآمد واقعی استفاده میکند. اگر صاحب شغل خانگی در سامانه مالیاتی ثبتنام و اظهارنامه یا فرم تبصره ماده ۱۰۰ را در موعد قانونی ارسال کند، درآمد سالانه او تا سقف معافیت تعیینشده در سال ۱۴۰۴ از مالیات معاف میشود. مبنای محاسبه مالیات، سود خالص است نه مجموع تراکنشهای کارتخوان و فقط مبلغی که از سقف معافیت عبور کند، با نرخهای پلکانی مشمول مالیات میشود. اتصال کارتخوان به پرونده مالیاتی و شفاف ثبتکردن درآمد، شرط اصلی استفاده از معافیت و جلوگیری از جریمههای بعدی بهحساب میآید.
جمعبندی؛ وضعیت مالیاتی کسبوکارهای خانگی چگونه تعیین میشود؟
در پاسخ به پرسش آیا مشاغل خانگی معاف از مالیات هستند؟ باید گفت که اگر درآمد سالانه آنها کمتر از ۲۰۰ میلیون تومان باشد و ثبتنام و اظهارنامه یا فرم تبصره ۱۰۰ را در موعد قانونی ارسال کنند، مالیات پرداخت نمیکنند. نوع فعالیت، داشتن مجوز، انجام کار در محل سکونت، عبور نکردن از سقف درآمدی و توجه به مالیات بر ارزش افزوده، نقش اصلی را در حفظ این معافیت ایفا خواهد کرد.
