ادبیات پایداری چیست؟ نمونه های شعر ادبیات پایداری ایران و جهان
ادبیات پایداری به آثاری گفته میشود که با محور مقاومت، هویت ملی و ارزشهای انسانی شکل گرفتهاند و در شعر شاعرانی چون شهریار و قیصر امینپور نمونههای شاخص و ماندگاری دارند.
تحقیق درباره ادبیات پایداری و معرفی شاعران ادبیات مقاومت
ادبیات پایداری در ایران از جذابترین بخشهای کتابهای فارسی دوره مدرسه به شمار میآید و بسیاری از دانشآموزان علاقه ویژهای به آن دارند. برای نگارش تحقیقی درباره ادبیات پایداری، دانستن تعریف ادبیات پایداری و آشنایی با ویژگیها، محورهای اصلی و همچنین شناخت شاعران و نویسندگان برجسته این حوزه در ایران و جهان ضروری است.
در ادامه این بخش از نمناک، نکات کلیدی و کاربردی برای نوشتن تحقیق با موضوع ادبیات پایداری چیست؟ ارائه شده است تا بتوانید با بهکارگیری آنها، مقالهای کامل و ارزشمند در این زمینه آماده کنید.
ادبیات پایداری چیست و چه ویژگیهایی دارد؟
با مطالعهی نمونههایی از ادبیات پایداری درمییابیم که این شاخه از ادبیات، بازتابی از روح مقاومت انسان در برابر اختناق، استبداد داخلی، محدودیت آزادیهای فردی و اجتماعی، جنگ، اشغال نظامی و فشارهای گوناگون است. به بیان دیگر، محور اصلی در آثار ادبیات پایداری، ایستادگی در برابر ظلم داخلی یا تجاوز خارجی در عرصههای سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی است.
ادبیات پایداری میتواند در قالب شعر یا نثر جلوهگر شود و هدف آن، نمایش شجاعت، آگاهی و امید در دل ملتهاست.
در بهترین نمونه کتاب ادبیات پایداری آمده است که:
«ادبیات پایداری به مجموعه آثاری گفته میشود که از زشتیها و پلشتیهای بیداد داخلی یا تجاوز بیرونی، در تمامی حوزههای سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی، با زبانی هنری و ادیبانه سخن میگوید.»
خاستگاه جهانی و جاودانگی ادبیات پایداری
از آنجا که دفاع و پایداری واکنشی طبیعی و ذاتی در برابر تهاجم محسوب میشود و نزد همهٔ ملتها و انسانها در فرهنگهای مختلف بهعنوان یک ارزش شناخته شده است، ادبیات پایداری یک پدیدهٔ صرفاً محلی یا مقطعی نیست. در واقع، میتوان تاریخچه ادبیات پایداری را همتراز با تاریخ جهان دانست و آن را مربوط به همهٔ زمانها و مکانها به شمار آورد.
ویژگیها و مؤلفههای اصلی ادبیات پایداری
برای نگارش مقالهای در مورد ادبیات پایداری، درک ویژگیهای زیر که در ادامه شرح داده میشوند، ضروری است:
۱. نوین بودن عنوان و محتوا:
عنوان «ادبیات پایداری» عنوانی جدید است و در قرن اخیر به سرودهها، نمایشنامهها، داستانهای کوتاه و بلند، قطعات ادبی، طنزها، حسب حالها، نامهها و آثاری اطلاق میشود که در همین سده خلق شدهاند. این آثار بهطور مشترک، روح ستیز با جریانهای ضد آزادی و ایستادگی در مقابل این جریانها را به نمایش میگذارند.
۲. مضامین مشترک و محوری:
این آثار به طور مشترک مضامینی زیر را در خود جای دادهاند:
- دعوت به مبارزه و ایستادگی در برابر ظلم و ستم
- تسلیمناپذیری
- امید به آینده و نوید دادن پیروزی موعود
- ستایش آزادی و آزادگی
- نفرت از ظلم و استبداد
- ارج نهادن به سرزمین مألوف و شهیدان و جانباختگان وطن و راه آزادی
۳. نمادپردازی (استفاده از نمادها):
نمادپردازی یکی از ویژگیهای مشترک در آثار ادبیات پایداری است که به دلیل جو اختناق و استبداد حاکم و همچنین تاثیربخشی و قدرت بیشتر در بیان مفاهیم مقاومت و پایداری، مورد استفاده قرار میگیرد.
۴. توجه به هویت ملی:
توجه به اسطورههای ملی و تاریخی و زندهنگهداشتن حماسههای تاریخی و اساطیری، از دیگر شاخصههای ادبیات پایداری است که هویت ملی و فرهنگی را تقویت میکند.
۵. عام بودن (فرازمانی و فرامکانی):
«عام بودن» یا فرا زمان و فرا مکان بودن، ویژگی مشترک آثار ادبیات پایداری است؛ زیرا همهٔ انسانها در هر زمان و مکان میتوانند در آینهٔ این آثار، خود را بیابند یا چهرهٔ سیاه ظالمان، اندوه نشسته بر چهرهٔ دردمندان و شکوه ایستادگی و مبارزه با بیدادگریها را در آنها تماشا کنند.
خلاصه درونمایهها:
توصیف رشادت و بزرگداشت شهیدان، ستایش آزادی و آزادگی، تسلیم نشدن در برابر ظلم، توصیف ظلم و ستم و شرح مظلومیتها، ستایش سرزمین و میهن، دعوت به مبارزه و مقاومت و نوید پیروزی دادن از درونمایههای اصلی ادبیات پایداری به شمار میروند.
آیا ادبیات دفاع مقدس نوعی ادبیات پایداری است؟
ادبیات دفاع مقدس، که در طول سالهای جنگ تحمیلی ایران با عراق آغاز و شکوفا شد، در واقع نوعی از ادبیات پایداری محسوب میشود و به عنوان یکی از زیرشاخههای این نوع ادبی دستهبندی میگردد.
شاعران ادبیات پایداری در جهان و ایران
در حوزه ادبیات پایداری، آثار و یادداشتهای گرانبهایی در ایران و جهان به ثبت رسیدهاند. این ادبیات هم به صورت شعر و هم به شکل داستان (با محوریت دفاع مقدس) نمود یافته است.
نمونههایی از منابع و آثار ادبیات پایداری در ایران:
در ایران مجموعه اشعار و یادداشتهای بسیاری در این زمینه مانند کتاب ادبیات پایداری محمدرضا سنگسری و یا نمونه شعر ادبیات پایداری از شهریار و قیصر امین پور وجود دارد و برخی از آثار نیز با محوریت دفاع مقدس و در قالب داستان در مورد ادبیات پایداری، به چاپ رسیده است.
نمایندگان مقاومت فلسطین:
از معروفترین اشعار مقاومت فلسطین، میتوان به اشعار شاعرانی چون محمود درویش، نزار قبانی، اشعار جبران خلیل جبران، علی فوده و ابراهیم طوقان اشاره کرد.
سایر شاعران ادبیات پایداری ایران:
از دیگر هنرمندان برجسته این حوزه که آثارشان حامل پیام پایداری است، میتوان به این افراد اشاره نمود:
- موسوی گرمارودی
- سپیده کاشانی
- علیرضا قزوه
- ابراهیم لاهوتی
- سلمان هراتی
- حمید سبزواری
گلچینی از اشعار مقاومت و پایداری از شاعران جهان
در ادامه، نمونههایی از اشعار پایداری و مقاومت از شاعران برجسته ملل مختلف تقدیم میشود:
محمدعلی عجمی (شاعر تاجیک)
تاجيكستان ای كنام روح من
ای تن صد پاره مجروح من
در میان تیر باران ای وطن
در دم تیغ یزیدان ای وطن
همچنان نخلی جوان استادهای
تشنه در ریگ روان استادهای
وا حسینا وا حسینا وا حسین
در میان مشركان تنها حسین
_-_-_---♥️ ♥️ ♥️---_-_-_
با رویرسو اک (شاعر ارمنی)
در ما آن توان هست
كه نیالاییم شرافتمان را
و تبلور بخشیم وجدانمان را چون نمک
زیرا ما
بی سری را بیشتر دوست داریم
تا اینکه سر تعظیم فرود آریم
_-_-_---♥️ ♥️ ♥️---_-_-_
حمید المختار (شاعر فلسطینی، در توصیف شهیدان)
وقتی او را به چوبه اعدام بستند
و به سویش آتش گشودند
همگی در خون تپیدند
اما او هنوز بر پای ایستاده بود.
_-_-_---♥️ ♥️ ♥️---_-_-_
احمد الصافی النجفی (شاعر عراقی)
پس از مرگم مرا در صحرا افكنید،
چه خوش است زندگی و مرگ من در صحرا
در قبر حبسم مكنید چون كه از زندان، حتی پس از مرگ بیزارم
وقتی بدنم خورش كركسها و شیرهای درّنده شود،
اجزای پیكرم را خواهم دید كه با من در هر سو در سیر و سیاحتند
چه سفر بینظیری است چنین سفری بعد از مرگ
كه من در زندگی نیز به شوق آن جان میدادم
_-_-_---♥️ ♥️ ♥️---_-_-_
نمونه هایی از ادبیات پایداری جهان
ادبیات مقاومت در گستره جهان، در قالب داستانها و آثار گوناگونی متجلی شده است. از جمله داستانها و ادبیات مقاومت در جهان، میتوان به نمونههای زیر اشاره کرد:
«جنگ و صلح» اثر لئو تولستوی:این اثر حماسی، مقاومت مردم روسیه را در برابر تهاجم فرانسه به رهبری ناپلئون به تصویر میکشد.
«بینوایان» اثر ویکتور هوگو:رمان سترگ هوگو، با ترسیم تصویری عمیق از اوضاع اجتماعی و سیاسی و بیعدالتیهای حاکم بر فرانسه، فریادی از مقاومت در برابر ستم سر میدهد.
«کلبه عمو تام» اثر هریت بیچر استو:این رمان تأثیرگذار، مبارزهای ادبی علیه نظام بردهداری در آمریکا محسوب میشود.
«عباس میرزا» اثر مجید واعظی:این اثر به ایستادگی و مقاومت در برابر سپاه روس میپردازد.
نمونه شعر ادبیات پایداری از قیصر امین پور
میخواستم
شعری برای جنگ بگویم
دیدم نمیشود
دیگر قلم زبان دلم نیست
گفتم:
باید زمین گذاشت قلم¬ها را
دیگر سلاح سرد سخن کارساز نیست
باید سلاح تیزتری برداشت
باید برای جنگ
از لوله¬ ی تفنگ بخوانم
– با واژه¬ ی فشنگ-
میخواستم
شعری برای جنگ بگویم
شعری برای شهر خودم – دزفول-
دیدم که لفظ ناخوش موشک را
باید به¬ کار برد
امّا
موشک
زیبایی کلام مرا میکاست
گفتم که بیت ناقص شعرم
از خانههای شهر که بهتر نیست
بگذار شعر من هم
چون خانههای خاکی مردم
خرد و خراب باشد و خونآلود
باید که شعر خاکی و خونین گفت
باید که شعر خشم بگویم
شعر مقاومت
شعر فصیح فریاد
– هر چند ناتمام-
