رادیولوژی
علم رادیولوژی تصویر برداری با روش های مختلف از بدن انسان برای تشخیص دقیق بیماری ها می باشد که امروزه پیشرفت چشمگیری داشته است اما قبل از استفاده از آن باید از عوارضی که دارد اطلاعاتی داشته باشید.

رادیولوژی تشخیصی چیست و برای چه چیزهایی استفاده و کاربرد دارد؟

تکنولوژی مدرن وقتی برای تشخیص وضعیت یک بیمار می آید، گزینه های زیادی به پزشکان می دهد.برخی از تکنیک ها تهاجمی هستند، برخی دیگر اکتشافی هستند و برخی دیگر غیر تهاجمی.

بخش تشخیصی به گروهی از روش ها اشاره دارد که از روش های غیر تهاجمی برای شناسایی و نظارت بر بیماری های ویژه ای استفاده می کنند. در این بخش از سلامت نمناک به توضیحاتی جامع پیرامون رادیولوژی خواهیم پرداخت و می گوییم که رادیولوژی، علم روش های مختلف تصویربرداری از بدن انسان است که در علم پزشکی به خدمت گرفته می شود تا تشخیص بیماری ها، سریع تر و با دقت بالاتری انجام گیرد.

عوارض رادیولوژی

رادیولوژی چیست و چه عوارضی دارد؟

رادیولوژی و تصویر برداری

بخش رادیولوژی به رشته پزشکی اشاره دارد که از اسکن تصویر غیر تهاجمی برای تشخیص بیمار استفاده می کند. تست ها و تجهیزات مورد استفاده گاهی اوقات شامل دوزهای پایین تشعشع برای ایجاد تصاویر بسیار دقیق از یک منطقه است.

نمونه هایی از رادیولوژی تشخیصی شامل:

  • رادیوگرافی (پرتو ایکس)
  • اولتراساند
  • تومورگرافی کامپیوتری (CT) اسکن
  • تصویرسازی تشدید مغناطیسی (MRI)
  • اسکن پزشکی هسته ای

رادیولوژیمی تواند برای شناسایی طیف وسیعی از مشکلات مورد استفاده قرار گیرد. استخوان های شکسته، بیماری های قلبی، لخته های خونی و شرایط دستگاه گوارش تنها چند مشکل هستند که می توانند با تصویربرداری تشخیصی شناسایی شوند.

علاوه بر شناسایی مشکلات، پزشکان می توانند از رادیولوژی تشخیصی برای نظارت بر نحوه واکنش بدن شما به درمان فعلی استفاده کنند. همچنین می تواند برای بیماری هایی مثل سرطان سینه و سرطان روده، پرده بر بکشد.

تکنولوژی رادیولوژی

رادیوگرافی یکی از انواع رادیولوژی تشخیصی

تکنولوژی مورد استفاده در رادیولوژی

تکنولوژی و ماشین آلات مورد استفاده در رادیولوژی در روش های مختلف، متفاوت است. برخی از تشعشع استفاده می کنند در حالی که برخی دیگر این کار را نمی کنند.

رایج ترین ماشین هایی که در رادیولوژی به کار می روند، عبارتند از:

ماشین اشعه ایکس: استفاده از اشعه ایکس، نوعی تابش الکترومغناطیسی برای ساخت تصاویر داخل بدن بدون ایجاد شکاف.

سی تی اسکنر: از تجهیزات اشعه ایکس برای ایجاد توالی از تصاویر مقطعی از بدن استفاده می شود. اغلب زمانی که پزشک از تصاویر بسیار مفصلی نیاز دارد تا منبع مشکل را شناسایی کند، به خصوص در بافت نرم از این نوع استفاده می کنند.

دستگاه ام آر آی: از میدان مغناطیسی به جای تابشی برای تولید تصاویر داخل بدن استفاده می کند. برای بخش هایی از بدن استفاده می شود که سی تی اسکنرها نمی توانند تصاویر واضحی از قبیل استخوان تولید کنند.

برخی از تست های تشخیصی ممکن است نیاز به ترکیبات شیمیایی و یا مواد شیمیایی برای تزریق به یک نمای شفاف از رگ های خونی شما داشته باشند. تست های دیگر ممکن است به بی هوشی و بی حسی موضعی داشته باشند تا دکتر به روشنی این مشکل را مشخص کند.

دستگاه ام آر آی

دستگاه ام آر آی از دستگاه های رادیولوژی تصویر برداری

رادیولوژی مداخله

رادیولوژی مداخله از فن آوری تصویربرداری از قبیل سی تی اسکن، ام آر آی و اولتراساند برای کمک به هدایت روش های پزشکی استفاده می کند. این فن آوری نیاز به عمل جراحی و حوزه برای تشخیص و درمان بیماری های خاص را از بین می برد. در عوض، بیماران اغلب در طی این روند یا تحت آرامش بسیار خفیف بیدار می مانند.

کاربردهای رایج رادیولوژی مداخله شامل موارد زیر است:

  • درمان سرطان ها
  • درمان انسداد در شریان ها یا رگ ها
  • درمان درد کمر
  • درمان مشکلات کبدی و کلیوی

رادیولوژیست مداخله در رادیولوژی بسیار متخصص هستند و آموزش و تجربه اضافی برای ایمن و دقیق این روش ها دارند.

درمان کمر درد

کاربرد رادیولوژی مداخله در درمان کمردرد

عوارض جانبی پرتو درمانی

پرتو درمانی، درمانی برای انواع زیادی از سرطان هاست. اما مانند سایر درمان ها، اغلب منجر به عوارض جانبی می شود. اینها برای هر فرد متفاوت هستند. آن ها به نوع سرطان، محل آن، میزان تشعشع درمانی و سلامت عمومی شما بستگی دارند.

چرا پرتو درمان باعث عوارض جانبی می شود؟

مقادیر بالایی از پرتو درمانی برای از بین بردن سلول های سرطانی استفاده می شود. عوارض جانبی اتفاق می افتد چون درمان تشعشع می تواند به سلول های سالم و بافت های نزدیک محل درمان آسیب برساند. امروزه پیشرفت های عمده ای در تکنولوژی تشعشع وجود دارد و به طور دقیق تری انجام می شود و منجر به اثرات جانبی کمتری می شود.

برای برخی افراد، پرتو درمانی باعث ایجاد چند عارضه جانبی می شود. برای بعضی، عوارض جانبی بسیار شدیدتر است. واکنش ها معمولاً در طول هفته دوم یا سوم درمان شروع می شوند. آن ها ممکن است چند هفته پس از درمان نهایی به مدت چند هفته دوام بیاورند.

پرتو درمانی رادیولوژی

پرتو درمانی برای از بین بردن سلول های سرطانی

آیا عوارض جانبی پرتو درمانی می تواند پیش گیری یا درمان شود؟

بله. تیم مراقبت سلامتی شما می تواند به شما کمک کند جلوی بسیاری از عوارض جانبی را بگیرید. پیش گیری و درمان تاثیرات جانبی، بخش مهمی از درمان سرطان است. این نوع مراقبت تسکین دهنده درمان نام دارد.

عوارض جانبی عمومی معمول پرتو درمانی

پرتو درمانی یک روش درمانی محلی است. بنابراین، تنها بر روی ناحیه بدن که در آن تومور قرار دارد، تاثیر می گذارد. به عنوان مثال، افراد معمولاً موی خود را از پرتو درمانی از دست نمی دهند. اما اگر پرتو درمانی روی بخشی از بدن است که مو رشد می کند، مانند پوست سر، فرد ممکن است ریزش مو داشته باشد.

خستگی: خستگی در تمام مدت. میزان خستگی بستگی به این دارد که آیا درمان های دیگری مثل شیمی درمانی انجام می دهید یا خیر. بیشتر در مورد نحوه کنار آمدن با خستگی یاد بگیرید.

عوارض جانبی بلند مدت: اغلب عوارض جانبی بعد از درمان از بین می روند. اما برخی ادامه می دهند، برمی گردند، یا بعداً توسعه می یابند. این عوارض جانبی ممکن است شامل توسعه دومین سرطان است. با این حال، خطر داشتن دوباره سرطان به دلیل کاهش اشعه، پایین است. این خطر اغلب کوچک تر از مزایای درمان سرطان اولیه و فعلی است.

مشکلات پوستی: برخی از افرادی که اشپرتوعه درمانی می کنند، خشکی، خارش، تاول و یا پوست را تجربه می کنند. اما این عوارض جانبی اغلب به آن بستگی دارد که کدام بخش از بدن پرتو درمانی می شود. اگر مشکل پوستیتان زیاد شده، آن ها معمولاً چند هفته پس از پایان درمان پایان می یابند. اگر آسیب پوستی به یک مشکل جدی تبدیل شود، ممکن است پزشک برنامه درمانی خود را تغییر دهد.

خارش پوست

خشکی و خارش پوست پس از پرتو درمانی

عوارض جانبی خاص جایی که پرتو درمانی می شود

علاوه بر اثرات جانبی عمومی، برخی عوارض جانبی درمان به نوع و مکان تابش بستگی دارد.

سر و گردن: اگر پرتو درمانی به سمت سر و یا گردن فرد نشانه گرفته شود، ممکن است این عوارض جانبی را تجربه کنند:

  • دهان خشک
  • زخم گلو و لثه
  • سختی قورت دادن
  • سفتی فک
  • حالت تهوع
  • نوعی ورم به نام لنفادم

پرتو درمانی سر و گردن

پرتو درمانی سر و گردن چه عوارضی دارد؟

پوسیدگی دندان: در طول درمان سرطان بیشتر در مورد سلامتی دندان بیاموزید.

قفسه سینه:

درمان اشعه با هدف سینه می تواند باعث ایجاد این عوارض جانبی شود:

  • سختی در قورت دادن
  • تنگی نفس
  • زخم سینه یا نوک سینه
  • سفتی شانه
  • سرفه، تب، پری در سینه
  • این پدیده می تواند از 2 هفته تا 6 ماه پس از پرتو درمانی رخ می دهد.
  • فیبروز پرتو، زخم ریه توسط پنومونیت درمان نشده، ایجاد می شود. متخصص انکولوژی تشعشع می دانند که چگونه ریسک فیبروز در فرآیند برنامه ریزی را کاهش دهند.

تنگی نفس

سرفه و تنگی نفس از عوارض پرتو درمانی قفسه سینه

شکم و معده: پرتو درمانی با هدف شکم و یا معده ممکن است موجب این عوارض جانبی شود:

این نشانه ها احتمالاً بعد از درمان از بین خواهند رفت. پزشکتان می تواند داروها را برای این عوارض جانبی تجویز کند و ایجاد تغییراتی در رژیم غذایی شما می تواند ناراحتی شما را کاهش دهد.

لگن: پرتو درمانی با هدف لگن می تواند باعث ایجاد این عوارض جانبی شود:

  • اسهال
  • خونریزی مقعد
  • بی اختیاری
  • سوزش مثانه

علاوه بر این، پرتو درمانی به لگن می تواند موجب بروز علائم مختلفی برای مردان و زنان شود.

عوارض پرتو درمانی لگن

عوارض جانبی پرتو درمانی با هدف لگن

عوارض پرتو درمانی در مردان:

  • مشکلات جنسی، مانند اختلال عملکرد نغوظ.
  • کاهش میزان اسپرم و کاهش فعالیت اسپرم از پرتو درمانی به اندام های جنسی یا پروستات. این ممکن است بر توانایی پدر شدن تاثیر بگذارد. در مورد راه هایی برای حفظ باروری خود یاد بگیرید.

عوارض پرتو درمانی در زنان:

  • تغییرات در قاعدگی مانند توقف زمان قاعدگی
  • علائم یائسگی، نظیر خارش واژینال، سوختن و خشکی
  • ناباروری، که ناتوانی در ایجاد کودک و یا حفظ بارداری است، اگر هر دو تخمدان ها پرتو درمانی دریافت کنند. در مورد راه هایی برای حفظ باروری خود یاد بگیرید.

عوارض پرتو درمانی برای زنان

پرتو درمانی چه خطراتی برای زنان دارد؟

تابش دوباره:

  • به یاد داشته باشید که تابش اشعه، نوعی آفتاب سوختگی شدید است.
  • اگر چه نادر است اما، زمانی اتفاق می افتد که انواع خاصی از شیمی درمانی در طول یا کمی پس از درمان پرتو خارجی رخ می دهد.
  • جوش هایی در قسمتی از بدن ظاهر می شود که تشعشع دریافت می کند. نشانه ها ممکن است شامل قرمزی، مهربانی، تورم، زخم های مرطوب و پوست پوست شده باشند.
  • به طور معمول، این عوارض جانبی در عرض چند روز یا چند هفته بعد از شروع پرتو درمانی شروع می شوند. اما همچنین می تواند ماه ها یا سال ها بعد هم ادامه یابند. پزشکان با استفاده از داروهایی که کورتیکواستروئیدها نامیده می شوند، درمان می کنند. به ندرت پیش می آید که صبر کنید تا پوستتان بهبود یابد و سپس ادامه شیمی درمانی انجام شود.

مقابله با عوارض جانبی پرتو درمانی:

تجربه همه افراد با درمان سرطان متفاوت است. قبل از شروع با پزشک یا پرستار خود در مورد عوارض جانبی ممکن صحبت کنید. همچنین مهم است که به صحبت کردن با تیم مراقبت بهداشتی خود در طول برنامه درمان خود ادامه دهید.

گزینه های زیادی برای مدیریت اثرات جانبی وجود دارد. ارائه کنندگان خدمات بهداشت و سلامت شما باید بدانند که شما آن ها را تجربه می کنید تا به شما کمک کنند احساس بهتری داشته باشید.

 

همه چیز در مورد رادیولوژی و مزایا ، کاربردها و عوارض رادیولوژی

4.37
این مطلب مفید بود ؟61
توجه : مطالب بخش بهداشت و سلامت سایت نمناک از منابع خارجی ترجمه شده و تنها جنبه اطلاع رسانی و آموزشی دارد . از اینرو توصیه پزشکی تخصصی تلقی نمی شوند و نباید آنها را جایگزین مراجعه به پزشک جهت تشخیص و درمان دانست .
منبع : بخش بهداشت و سلامت نمناک/ن/ز.ت
نظرات
وبگردی