زندگینامه کامل شیخ محمود شبستری و آثار و اشعار وی

جزئیات زندگی و آثار شیخ محمود شبستری

شیخ محمود شبستری از عارفان و شاعران نامدار ایرانی قرون گذشته است که با سرودن اشعار عرفانی و اثر ارزشمند گلشن راز جایگاه ویژه‌ای در ادبیات فارسی دارد.

در ادامه، با زندگی، آثار و اشعار شیخ محمود شبستری بیشتر آشنا می‌شوید و به پاسخ پرسش‌هایی مانند شیخ محمود شبستری در چه قرنی می‌زیست و معروف‌ترین شعر شیخ محمود شبستری چیست، به‌طور کامل می‌رسید.

زندگینامه شیخ محمود شبستری

سعدالدّین محمودبن امین الدّین عبدالکریم بن یحیی شبستری معروف به شیخ محمود شبستری یکی از عارفان و شاعران سدهٔ هشتم هجری است که در قصبهٔ شبستر در نزدیکی شهر تبریز متولد شد. تاریخ تولد شیخ محمود شبستری سال 687هجری قمری ذکر شده است.

شیخ محمود شبستری در زمان سلطنت کدام پادشاه می‌زیست؟

این شاعر بزرگ در ایام سلطنت کیخاتوخان چشم به جهان گشود و در عهد سلطان محمد خدابنده و ابوسعید بهادرخان در شهر تبریز مرجع علما بود. در اوایل زندگی او، تبریز مورد هجوم مغول ها قرار گرفت و این امر سبب هرج و مرج فکری این عارف گشت و به کرمان سفر نمود.

معروف ترین اثر شیخ شبستری چیست؟

معروف ترین کتاب شیخ محمود شبستری گلشن راز است که میان مخاطبان ادبیات فارسی، خوانندگان بسیاری دارد.

همسر و فرزند شیخ محمود شبستری

پس از سفر به شهر کرمان، شیخ محمود شبستری ازدواج نمود و صاحب پسری به نام عبدالله شد که جوانی کامل و فاضل و ماهر در علوم مختلف به خصوص ریاضی بوده است.

مذهب شیخ محمود شبستری

شیخ محمود شبستری پیرو مذهب سنت و معتقد به عقاید اشعریان بوده است.

استادان شیخ محمود شبستری

از اشعار شیخ محمود شبستری می توان دریافت که او از شاگردان بهاء الدین یعقوبی تبریزی و امین الدین بوده است.

آثار شیخ محمود شبستری

الف- آثار منظوم

• گلشن راز شیخ محمود شبستری
• سعادت نامه

ب- آثار منثور

• ترجمه منهاج العابدین
• حقّ الیقین
• مرآةالمحقّقین
• شاهد (یا شاهدنامه)

سعادت نامه

مثنوی سعادت نامه شامل 3000 بیت است که حکایات و تمثیلات بسیار دارد و بر وزن حدیقه الحقیقهٔ سنایی سروده شده است. این کتاب علاوه بر حکایات و تمثیلات، به شرح حال و اثار پنج نفر از عارفان مشهور تبریز در قرن 6 پرداخته و به یاد بهشت در 8 باب تنظیم شده است.

گلشن راز

چنانچه در بخش فرهنگ و هنر نمناک گفته ایم مهم ترین و مشهورترین اثر منظوم شبستری و از یادگارهای پرارزش و بلندنام ادبیات عرفانی کهن فارسی، مثنوی گلشن راز است که اندیشه های عرفانی و مفاهیم صوفیانه را با شور، شوق، و روانی ویژه ای بیان نموده است. شیخ محمود، مثنوی گلشن را در در پاسخ به 17 سوال امیر سید حسین حسینی هروی از صوفیان معروف در باب حکمت صوفیانه سروده است.

این کتاب، به زبان های ترکی، آلمانی، انگلیسی، و اردو ترجمه شده است. نخستین بخش این کتاب بسیار ساده و بی آرایه سروده شده است، مثنوی از ابیات 110 به بعد رنگ شعر به خود می گیرد.

شعر زیبایی از شیخ محمود شبستری

به نام آن که اول کرد و آخر

به نام آن که ظاهر کرد و باطن

خداوند منزه پاک و بی عیب

که عالم را شهادت کرد از غیب

به هر وصفی که خوانی در شریعت

در آئی انس میدان در طریقت

توان اندر صفاتش ره بریدن

ولی در ذات او نتوان رسیدن

به دانش در صفاتش ره نیابند

به کلّی سوی ذاتش چون شتابند

بسی گوشند و گویند از صفاتش

ولی عاجز شوند از کنه ذاتش

نبی گفتا صفات او ندانند

که اندر ذات او چون ابلهانند

کسی کو ظن برد کاو هست واصل

یقین دانم ندارد هیچ حاصل

کمال معرفت شد ما عرفناک

از آن گفتند خالصان ما عبدناک

هزاران قرن اگرچه علم خوانند

سزاوار صفاتش هم نخوانند

تفکر را نماند آن جا مجالی

به جز حیرت ندارم هیچ حالی

نخواهم آن چه گوید مرد گمراه

از آن گفتارها استغفرالله

به قدر فهم و عقل خویش گویند

یقین دارم اگر چه بیش گویند

نگویم که چنان و که چنین کرد

که گاهی آسمان و گه زمین کرد

ولی دانم که او از امر واحد

همه موجود کرد و اوست واحد

یکی را در یکی زن هم یکی دان

یکی از ذات پاکش بیشکی دان

نه از روی عدد کز راه وحدت

یکی دانَش نه چون هر یک ز صفوت

بدان دارد که می بینم عیانش

به گفتن در نمی گنجد بیانش

سخن ترسم که در توحید رانم

که در تشبیه و در تعطیل مانم

هر آن چیزی که بتوان گفت این ست

که آن یک آسمان، این یک زمین است

زمین و آسمان اندر بیانش

هر آن چیزی که هست او داد جانش

مر او را می رسد از خلق تحسین

تعالی خالق الانسان من طین

ملائک در مقام خویش هر یک

به علم خویش می دانند بی شک

درگذشت شیخ محمود شبستری

شیخ محمود شبستری به تبریز بازگشته و در سال 720ه هجری در 33 سالگی فوت نمود. البته گفتنی است بعضی از معاصران، تاریخ وفات شیخ محمود شبستری را همان 720ه. پذیرفته اند اما ممکن است تاریخ فوت این شاعر بزرگ به علت تجدید عمارتهای مکرر مقبره تغییر کرده باشد، زیرا تاریخ فوت بهاء الدین یعقوبی تبریزی باید قبل از شیخ محمد شبستری بوده باشد. همچنین بابا ابی شبستری نیز در همان ماه وفات شبستری فوت نموده و تاریخ وفات بابا ابی 17 ربیع الاول سال 740ه. است.

آرامگاه شیخ محمود شبستری

مزار این شاعر بزرگ در جوار مزار استادش بهاء الدین یعقوبی تبریزی و در شبستر وسط باغچه گلشن است. او وصیت کرده بود که پای مزار شیخ بهاء الدین دفنش کنند. سال وفات بهاء الدین نیز 738ه. بوده است.

استخاره آنلاین خوب و بد فوری

پوشاکس فروشگاه کفش و کتونی، بوت و نیم بوت