برو به :
نمناک بهداشت و سلامتتازه های سلامت کربوکسیلیک اسید چیست؟ + عکس
کربوکسیلیک اسید ، شناخت کربوکسیلیک اسید
کربوکسیلیک اسیدها دسته ای از ترکیب های آلی هستند که یک یا چند گروه عاملی کربوکسیل «COOH» در آن ها یافت می شود.
بازدید : 585 نفر

آشنایی با کربوکسیلیک اسید

کربوکسیلیک اسید ها دسته ای از ترکیب های آلی هستند که یک یا چند گروه عاملی کربوکسیل«cooh-» در آن ها یافت می شود.متانوییک اسید hcooh ساده ترین و اتانوییک اسیدch3cooh آشناترین آن هاست.کربوکسیلیک اسیدهای سبک (حداکثر تا چهار اتم کربن)به خوبی در آب حل می شودولی با افزایش طول زنجیره کربنی از انحلال پذیری آن ها در آب کم می شودبه طوری که بسیاری از آن ها در عمل در آب نا محلولند.کربوکسیلیک اسیدها اسید های ضعیفی هستند و بر اثر حل شدن در آب تعدادی از مولکول های آن ها پروتون اسیدی خود را به مولکول های آب می دهندو به سرعت به حالت تعادل می رسند.
این اسیدها یک،دو یا چند عاملی هستند که به اسید های آلی چند عاملی پلی الکترولیک می گویند.

اسیدها در انواع قوی و ضعیف دسته بندی می شوند، این یعنی اسیدها دارای قدرت های متفاوتی نسبت به یکدیگر هستند که برای انجام آزمایشات و مطالعات گوناگون پیرامون آن ها لازم است بتوانیم قدرتشان را با یکدیگر مقایسه کنیم.
حال با یکی دیگر از اسیدهای ضعیف به نام کربوکسیلیک اسید آشنا می شویم.
کربوکسیلیک اسیدها اسیدهای ضعیفی هستند و بر اثر حل شدن در آب تعدادی از مولکول های آنها پروتون اسیدی خود را به مولکول های آب می دهند و به سرعت به حالت تعادل می رسند.


کربوکسیلیک اسید

آشنایی با کربوکسیلیک اسید

نام اسیدهای کربوکسیلی از ماده یا منبعی که به دست آمده اند، گرفته شده است. در نامگذاری معمولی جهت مشخص کردن محل استخلاف ها از α و β و γ و ... استفاده شده در این روش، اولین کربن متصل به عامل اسیدی α و دومی β و... می باشد.
• CH3COOH:استیک اسید
• HCOOH:فرمیک اسید
• PhCOOH:بنزوئیک اسید

برای نام گذاری رسمی، ابتدا طولانی ترین زنجیری را که عامل اسیدی روی آن قرار گرفته، مشخص می کنند و شمارش را از سمت عامل اسیدی انجام می دهند. بعد از مشخص کردن استخلاف ها و محل آنها، نام زنجیره اصلی را قید می کنند و سپس به آخر آن، پسوند اوئیک (oic) اضافه می کنند. اگر زنجیره دارای پیوند دوگانه باشد، ذکر نوع ایزومر هندسی نیز لازم است.

ایزومر هندسی که با نام سیس و ترانس برای خیلی ها آشنا می باشد همان نوع چیدمان لیگاند ها به اتم مرکزی می باشد، نکته مهم در بحث ایزومر هندسی این است که در میان ترکیبات رایج کو واردینانسیون تنها اکتا هدرال و مسطح مربع این خاصیت را از خود نشان می دهند و برای تترا هدرال این خاصیت وجود ندارد.

خصلت اسیدی کربوکسیلیک اسید

اگرچه اسیدهای کربوکسیلیک در مقایسه با اسیدهای معدنی مثل اسید سولفوریک و اسید کلریدریک و اسید نیتریک بسیار ضعیف هستند، ولی در هر صورت، در مقایسه با الکل ها، آب، آمونیاک و استیلن ها از اسیدیته قوی تری برخوردار هستند.

اسیدیته اسیدهای آلی به ساختمان اسید و طبیعت عوامل و گروه های موجود در روی آلکیل یا آریل بستگی دارد.

مثلا تری کلرو استیک اسید حدود 15×103 بار قوی تر از استیک اسید می باشد. این اسیدیته زیاد و قابل ملاحظه به خاصیت الکترون گیری هالوژن، مربوط می باشد. بطور کلی، گروه های گیرنده الکترون، قدرت اسیدی را افزایش داده و برعکس گروه های دهنده، موجب ضعیف شدن اسیدیته می شوند.

کربوکسیلیک اسید

آشنایی با کربوکسیلیک اسید


روش تهیه کربوکسیلیک اسید

در بین اسیدهای کربوکسیلیک، از اسید استیک زیاد استفاده می شود و این ماده به روش صنعتی و از اکسید شدن آلدئید استیک یا هیدروکربن ها و یا از واکنش متانل با منوکسید کربن در حضور کاتالیزور (رودیم- ید) بدست می آید. بخش عمده اسید استیک که به عنوان سرکه (محلول رقیق اسید استیک در آب) مصرف می شود، از اکسید شدن اتانول به وسیله آنزیم ها در شرایط هوازی (در حضور اکسیژن) تهیه می شود.

یکی از منابع مهم تهیه اسیدهای کربوکسیلیک، منابع گیاهی و حیوانی می باشد. از استرهای به دست آمده از منابع ذکر شده، اسیدهای 6 تا 18 کربنی با درجه خلوص بالا به دست می آید. برای تهیه اسیدهای آروماتیک مانند اسید بنزوئیک و یا اسید فتالیک در مقیاس صنعتی، از روش اکسید شدن استفاده می شود.

در این روش، تولوئن و گزیلن تولید شده از واکنش های Reforming به وسیله اکسید کننده های مناسب اکسید می شود. اکسید کردن آلکیل بنزن، مشکل تر از اکسید کردن اولفین ها می باشد و لذا فرایند اکسید کردن با استفاده از حرارت انجام داده می شود. آلکیل بنزن ها از طریق هالوژن دار شدن و هیدرولیز هم به اسید مربوط تبدیل می شوند.

نکته:
- اسیدهای کربوکسیلی اسیدهای ضعیفی می باشند که با افزایش تعداد کربن در آنها قدرت اسیدیشان کاهش پیدا می کند.
- هر عاملی که روی پایداری و میزان بار منفی باز مزدوج این اسیدها تأثیر گذارد روی قدرت اسیدی این مواد نیز تاثیر دارد.
- شاخه های الکترون دهنده مانند شاخه های هیدروکربنی (متیل، اتیل و ...) به دلیل افزایش بار منفی باز مزدج حاصل از این - اسیدها، باز مزدوج این اسیدها را ناپایدار کرده تا واکنش برگشت تفکیک این اسیدها بهتر انجام شود و باعث کاهش قدرت بازی این اسیدها نیز می گردد.
- الکترون گیرنده ها مانند هالوژن ها، اکسیژن و غیره به دلیل کاهش تراکم بار منفی باز مزدوج این اسیدها، باز مزدوج این اسیدها را پایدار کرده باعث افزایش قدرت بازی می شوند.
- هرچه الکترونگاتیوی هالوژن بیشتر و تعداد آنها بیشتر باشد قدرت اسیدی کربوکسیلیک اسیدها بیشتر است.
- هر چه تعداد شاخه ها بیشتر و فاصله آنها تا عامل کربوکسیل نزدیک تر باشد اثر شاخه ها روی قدرت اسیدی (کاهش یا افزایش) بیشتر می باشد.

جهت شناسایی کربوکسیلیک اسیدها یکسری روش های شیمیایی و یک سری اسپکتروسکوپی وجود دارد.

تعدادی از اسیدهای یک، دو یا چند عاملی که اسیدهای آلی چند عاملی پلی الکترولیک گفته می شود:

نام

نام دیگر

فرمول

فرمیک اسیدجوهر مورچهHCO2H
اتانوییک اسیداستیک اسید، سرکهCH3COOH
پروپانوییک اسید-C 2H5COOH
بوتانوییک اسیدبوتریک اسیدC 3H7COOH
دی اتانوییک اسیداگزالیک اسیدHO2 CCO2H
سوکسینیک اسید-C 4H6O4
آبیتیک اسید-C 20H30O2
بنزوییک اسید-(C 7H6O2 (C6H5COOH

 

کربوکسیلیک اسید چیست؟ + عکس

3.33
منبع : تبیان / م.ف
این مطلب مفید بود ؟ 2 1
نظر کاربران
نظر خود را بنویسید ...

توجه : ارسال پیام های توهین آمیز به هر شکل و با هر ادبیاتی با اخلاق و منش اسلامی ،ایرانی ما در تناقض است لذا از ارسال اینگونه پیام ها جدا خودداری فرمایید.

کد امنیتی
ارسال نظر
انصراف